I SA/Po 1137/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r. na poczet zaległości podatkowych I. Oddala skargę; II. Przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P.) doradcy podatkowemu R. Ł. kwotę [...] uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości [...], tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. /-/ K.Pawlicki /-/ G.Gorzan /-/ K.Wolna-Kubicka Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając na podstawie art. 72 § 1 i art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej zaliczył J. M. nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 w kwocie [...] na poczet zaległości w tymże podatku za lata 1999 i 2000. W zażaleniu z dnia [...] podatniczka stwierdziła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane bez porozumienia z zainteresowaną, a ponadto jego wyliczenie nie uwzględnia treści pism kierowanych do organu podatkowego. Strona powołała się też na inne toczące się przed organem postępowania: w sprawie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego i w sprawie umorzenia zaległości podatkowych. Ponadto podatniczka przedstawiła swoje stanowisko w sprawie rozliczeń podatkowych za lata 1999 - 2002. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. [...] odrzucił skargi J. M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata od 1999 do 2002. W dniu [...] podatniczka złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego w 2005r. dochodu - wykazując nadpłatę w kwocie[...] zł. W tej sytuacji organ podatkowy w oparciu o treść art. 76 § 1 zaliczył z urzędu nadpłatę na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. Nadpłata w przedmiotowej sprawie powstała z dniem złożenia zeznania podatkowego. Zaliczeniu podlegała kwota[...], bowiem z kwoty nadpłaty potrącono koszty upomnienia w kwocie 8,80zł. Organ wyjaśnił też, że na koncie J. M. figurowały zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata: 1999 w kwocie 38,40zł; 2000 w kwocie 381,90zł; 2001 w kwocie 399,00zł; 2002 w kwocie 137,50zł, wynikające z decyzji określających wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego . Zaliczenia dokonano zgodnie z art. 62 § 1 w związku z art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej na poczet zaległości za 1999 i 2000 rok. Od każdej zaległości podatkowej, na co wskazuje art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, naliczane są odsetki za zwłokę. Naliczanie odsetek za zwłokę następuje od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku (art. 53 § 4 Ordynacji) - do dnia zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. W przedmiotowej sprawie odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r., wynoszącej 38,40zł, należało liczyć od 03 maja 2000r. do dnia złożenia zeznania podatkowego za 2005r. tj. do [...]. Zaliczenie za ten okres przedstawia się następująco: - 38,40zł na zaległość podatkową za 1999r.; - 53,00zł na odsetki za zwłokę od ww. zaległości. Pozostałą część nadpłaty w kwocie 587,40zł zaliczono na zaległość za 2000r. w kwocie 381,00zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości liczone od 01 maja 2001r. do 24 marca 2006r. w kwocie 358,00zł. Zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji, jeżeli nadpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nadpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu nadpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W związku z powyższym zaliczenie przedstawia się następująco: - 301,96zł na zaległość podatkową za 2000r.; - 285,44zł na odsetki za zwłokę od ww. zaległości. Po rozliczeniu przedmiotowej nadpłaty pozostała nadal zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych: - za rok 2000 w kwocie 79,94zł; - za rok 2001 w kwocie 399,00zł; - za rok 2002 w kwocie 137,50zł, które należy uregulować wraz z odsetkami za zwłokę. W skardze z dnia [...] J. M. nawiązała do innych postępowań toczących się w przeszłości albo obecnie przed organami podatkowymi. Skarżąca zwróciła również uwagę na sprawę rozliczeń podatkowych z lat 1999 - 2002. W przekonaniu strony organy powinny zwrócić jej nadpłatę w podatku dochodowym za rok 2005 wraz z oprocentowaniem. Organ odwoławczy, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie skład orzekający pragnie zwrócić uwagę, że skarga nie zawiera wprost zarzutu naruszenia przez zaskarżone postanowienie konkretnie wskazanych przepisów prawa. Skarżąca zawarła natomiast w swojej skardze wyraźne żądanie zwrotu - wypłacenia przez Urząd Skarbowy należnej nadpłaty z rozliczenia podatku dochodowego za 2005 rok. Ponadto skarżąca w swojej skardze oraz w innych pismach kierowanych do Sądu nawiązywała do innych toczących się w przeszłości albo obecnie postępowań administracyjnych i sądowych. W tym miejscu więc skład orzekający podkreśla, że przytoczony wyżej art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraźnie wskazuje, że rozstrzyganie sądu administracyjnego odbywa się w granicach "danej sprawy". Zaskarżenie aktu z zakresu administracji publicznej oznacza, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego staje się ta sama sprawa, która została w akcie rozstrzygnięta. W rezultacie to stosunek administracyjnoprawny wyznacza przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego i ramy tego postępowania, a badanie prawidłowości konkretyzacji tego stosunku stanowi istotę postępowania sądowoadministracyjnego. Tak więc granice rozpoznania sądu wyznaczone zostają przez granice sprawy administracyjnej (por. T. Woś, H. Krysiak - Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005. Komentarz do art. 134 - str. 426-440). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w niniejszym postępowaniu przedmiotem oceny przez Sąd pod względem zgodności z prawem może być tylko postanowienie organu odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie o zaliczeniu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005 na poczet zaległości w tym podatku za lata wcześniejsze. Poza oceną Sądu pozostają więc inne akty, na które wskazała podatniczka w swojej skardze. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji są zgodne z prawem. Skoro prawomocnym stało się postanowienie WSA w Poznaniu, którym odrzucono skargi na decyzje określające zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1999 - 2002, to prawidłowo postąpił organ podatkowy, który - w chwili wykazania przez podatniczkę w swoim zeznaniu podatkowym za rok 2005 nadpłaty, zaliczył tę nadpłatę na poczet zaległości za rok 1999 i 2000. Do takiego działania organ był zobowiązany na mocy art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, który przewiduje, że nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami. Powyższe oznacza, że z chwilą powstania nadpłaty podatnik staje się wierzycielem organu podatkowego, ale nie ma on swobody dysponowania nadpłatą, gdyż w/w przepis wprowadza zasady, których strony stosunku zobowiązaniowego nie mogą modyfikować. Tak więc jedynie w braku zaległości podatkowych nadpłata podlega zwrotowi z urzędu (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Ordynacja podatkowa. Komentarz", Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006. Komentarz do art. 76, str. 343). O istnieniu zaległości w podatku dochodowym przesądziły zaś decyzje określające zobowiązanie w tym podatku. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyznanie wynagrodzenia, ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi z urzędu, znajduje oparcie w treści art. 250 w/w ustawy oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 02 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. 212, poz. 2075). /-/K. Pawlicki /-/G. Gorzan /-/K. Wolna - Kubicka kk