I SA/Po 1143/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-03-30

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony w całości, biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustanowienia adwokata, ze względu na wysokie koszty zastępstwa procesowego. Natomiast wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi został uwzględniony jedynie częściowo, ponieważ wnioskodawca ponosi koszty utrzymania, które nie są kosztami koniecznego utrzymania, a jego córka podjęła pracę i może partycypować w kosztach.
Stan faktyczny
Skarżący A. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą podatku akcyzowego. Wnioskodawca argumentował trudną sytuacją finansową firmy i rodziny, brakiem dochodów z firmy, kosztami utrzymania domu i córki, brakiem oszczędności oraz zajęciem przez komornika posiadanych nieruchomości. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący podał szczegółowe koszty utrzymania i dochody.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi powyżej określonej kwoty. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. H. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od marca do grudnia 2002r. postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej [...], 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżący AH złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący oświadczył, że zła sytuacja jego firmy i rodziny nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Firma skarżącego nie przynosi dochodów tyko straty. Córka podjęła pracę i studiuje, więc właściwie utrzymanie domu i związane z tym koszty ponosi wnioskodawca. Koszty te kształtują się w granicach [...]. Skarżący nie posiada oszczędności oraz kosztowności, które mógłby spieniężyć. Działki, które posiada, zajęte zostały przez komorników. Wnioskodawca nie uzyskuje z nich żadnych korzyści finansowych. Nie uzyskuje również żadnych dodatkowych dochodów z wynajmu domu, gdyż dom nie nadaje się do wynajmu, ani z prac sezonowych czy dorywczych. Nie posiada samochodu, nie uzyskuje dopłat z Unii Europejskiej oraz żadnych innych świadczeń. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Posiada dom o powierzchni [...] m2, który nadaje się do remontu, mieszkanie lokatorskie o powierzchni [...] m2, działkę siedliskową, działkę przemysłowo-rolniczą oraz nieużytki rolne. W.w działki oraz dom zajęte zostały przez komornika. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości około [...] netto, natomiast córka z tytułu umowy o pracę [...]brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy AH w odpowiedzi z dnia [...] wskazał, że córka pracuje od [...]. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym czynsz [...], energia elektryczna [...], telefon [...], abonament RTV [...], wyżywienie [...]. Skarżący podał, że nadal prowadzi działalność gospodarczą na własny rachunek, lecz nie uzyskuje z niej na chwilę obecną żadnych dochodów, gdyż firma zajmuje się sprzedażą piasku i kruszywa, przy czym w okresie zimowym sprzedaż nie występuje. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada samochodu osobowego, nie otrzymuje dopłat z Unii Europejskiej, ani żadnych innych świadczeń. Wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi powyżej [...] i ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym ten wniosek wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi powyżej kwoty [...] oraz kosztów zastępstwa procesowego. Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że uzyskuje dochody w wysokości około [...] netto, z których ponosi koszty miesięcznego utrzymania siebie i córki w tej samej wysokości. Analizując koszty jakie ponosi wnioskodawca zwrócono uwagę na to, że ponosi koszty telefonu w wysokości [...] oraz koszty abonamentu w wysokości [...] miesięcznie, przy czym godzi się zauważyć, że wysokość abonamentu RTV wynosi [...], a zatem skarżący poza abonamentem opłaca koszty kablówki lub koszty telewizji satelitarnej. Ponoszone przez wnioskodawcę koszty na telefon i telewizję nie są zaś kosztami koniecznego utrzymania. Pojęcie "utrzymanie konieczne" obejmuje bowiem środki na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych (por. orzeczenie WSA w Warszawie z dnia 10.03.2009r., sygn. akt II SA/Wa 1788/08). Ponadto córka skarżącego podjęła pracę, a zatem i ona może choć w części partycypować w kosztach miesięcznego utrzymania. W tych okolicznościach uznano, że skarżący może uiścić choć w części wpis od skargi. Z uwagi na fakt, iż koszty zastępstwa procesowego są kosztami wysokimi ustanowiono dla skarżącego adwokata. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, gdyż skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której obecnie z uwagi na okres zimowy nie uzyskuje dochodów, jednakże w przyszłości sytuacja ta może ulec zmianie i będzie mógł ponieść te koszty. W sytuacji gdyby skarżący nie był w stanie ich ponieść, ewentualnie gdyby mógł ponieść tylko ich część, to będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło