I SA/Po 1144/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-01-30
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego i ubiegać się o przyznanie prawa pomocy?Ratio decidendi
Spółka cywilna, jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, jeśli przepisy prawa dopuszczają nałożenie na nią obowiązków lub przyznanie uprawnień. W związku z tym, spółka cywilna ma zdolność sądową i może składać wniosek o przyznanie prawa pomocy, który powinien być oceniany na podstawie przesłanek wskazanych w przepisach dotyczących jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.Stan faktyczny
Spółka cywilna A s.c. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Jednocześnie spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzasadniając trudną sytuacją finansową i brakiem środków trwałych oraz obrotów na koncie. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, co zostało uczynione.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A s.c. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące [...] postanawia: 1. zwolnić skarżącą spółkę od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej spółki adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V. Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] nr [...], w której określono wobec A s.c. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące: [...]. Ta też spółka wniosła od decyzji Dyrektora Izby Celnej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. To natomiast oznacza, że w myśl art. 25 § 3 w związku z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spółka cywilna jest stroną postępowania w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do w.w przepisów, zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działalnie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Skoro adresatem zaskarżonej decyzji, więc podmiotem określonych w niej praw i obowiązków i zarazem wnoszącym skargę jest w niniejszej sprawie spółka cywilna, to ona występuje w tym sporze jako strona. Zatem tylko spółka cywilna może składać wniosek o przyznanie prawa pomocy, który powinien być oceniany w świetle przesłanek wskazanych w jednym z punktów art. 246 § 2 (dotyczących poza osobami prawnymi także innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) /por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2007r., sygn. akt II FZ 309/07/.
Wobec powyższego pismem z dnia [...] wezwano skarżącą spółkę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na załączonym urzędowym formularzu - druku PPPr. W odpowiedzi skarżąca spółka złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazano na trudną sytuację finansową. Z oświadczenia o stanie majątkowym spółki wynika, że skarżąca nie posiada środków trwałych ani też środków pieniężnych.
Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że nie posiada środków trwałych, konto założone w B nie wykazuje żadnych obrotów. Koszty ponoszone przez spółkę w skali miesiąca wynoszą: czynsz [...], energia elektryczna [...], gaz do ogrzania w okresie zimowym [...], telefony [...]. Spółka nie zatrudnia żadnych pracowników. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie deklaracji dla podatku od towarów i usług za [...]. Z deklaracji VAT-7 za [...]. wynika, że podstawa opodatkowania wynosiła [...], za [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...], za [...] podstawa opodatkowania wynosiła [...]. Załączyła również kserokopie z książki przychodów i rozchodów za miesiące [...].
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomowcy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3). Na podstawie art. 246 § 2 cyt. ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane:
1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/V. Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło