I SA/Po 1146/13
WyrokWSA w Poznaniu2014-05-22
Skład orzekający: Dominik Mączyński, Katarzyna Nikodem, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uznając, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji było skuteczne, pomimo zarzutów strony dotyczących wadliwości procedury doręczenia zastępczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa, stwierdzając skuteczne doręczenie decyzji w trybie zastępczym. W związku z tym, uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy strony, co uzasadnia odmowę przywrócenia terminu. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.Stan faktyczny
Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, twierdząc, że decyzja nie została jej prawidłowo doręczona w trybie zastępczym. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne. Strona skarżyła postanowienie organu odwoławczego do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o doręczeniach i błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących podpisów na dokumentach doręczeniowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Wiza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności [...] jako spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy [...] z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę liczonymi na dzień otwarcia spadku tj. [...] czerwca 2011 r. oraz powiadomił stronę w trybie art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: "O.p."), o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. organ wyznaczył stronie na mocy art. 200 § 1 O.p. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego.
Powyższe postanowienia zostały osobiście odebrane przez [...] odpowiednio w dniach [...] marca 2012 r. oraz [...] maja 2012 r.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] określił wysokość znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy [...] w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 w kwocie [...] zł, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi do dnia otwarcia spadku w kwocie [...] zł, oraz orzekł za powyższe zobowiązanie podatnika o odpowiedzialności [...] jako spadkobiercy. Przedmiotowa decyzja została uznana za doręczoną w trybie art. 150 O.p. z dniem [...] czerwca 2012 r.
Od powyższego rozstrzygnięcia [...] jako pełnomocnik strony ustanowiony na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r. (wpływ do organu odwoławczego w dniu [...] sierpnia 2013 r.) wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu [...] czerwca 2013 r. odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podniesiono, że zaskarżona decyzja nie została stronie prawidłowo doręczona. Wnioskodawczyni podkreśliła, iż z adnotacji na kopercie zawierającej decyzję nie wynika, aby przesyłka była prawidłowo dwukrotnie awizowana. Jak wskazuje, oprócz podpisanej przez doręczyciela informacji o pierwszym zwrocie pisma znajdują się na niej tylko niepodpisane odciski stempla o treści "awizowano" oraz "awizowano powtórnie".
W treści wniosku, strona podniosła również, że w niniejszej sprawie organ podatkowy zaniechał wyjaśnienia sposobu awizowania przesyłki przez doręczyciela, jak również nie zbadał czy w przypadku doręczenia przesyłki za pośrednictwem poczty, zostały spełnione wszystkie wymogi wynikające zarówno z art. 150 O.p. jak i ustawy Prawo pocztowe oraz aktów wykonawczych do tej ustawy.
Zdaniem strony wobec braku dopełnienia wszelkich wymogów doręczenia decyzji, doręczenie nie może być uznane za skuteczne.
Wnioskodawczyni wyjaśniła, że z treścią przedmiotowej decyzji zapoznała się dopiero w dniu [...] czerwca 2013 r., po zapoznaniu się przez jej pełnomocnika z aktami postępowania podatkowego w siedzibie Pierwszego Urzędu Skarbowego, a ustawowy termin przewidziany do wniesienia odwołania minął w czasie, gdy strona nie wiedziała w ogóle o jej wydaniu. Strona zaznaczyła, że bez własnej winy, a z powodu przyczyn obiektywnych wskazanych w przedmiotowym piśmie, nie była w stanie, w przewidzianym ustawowo terminie ustosunkować się do powyższej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, na podstawie art. 162 w związku z art. 163 § 2 oraz art. 228 § 1 pkt 2 O.p. odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że bezsporną kwestią w niniejszej sprawie jest adres zamieszkania [...], na który Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] wysłał decyzję. Zarzuty podnoszone przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji dotyczą nieprawidłowego jej doręczenia. Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należało poddać ocenie, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.
W przedmiotowej sprawie decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], została nadana w placówce Poczty Polskiej S.A. w dniu [...] maja 2012 r., co wynika ze stempla umieszczonego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie. W punkcie 2 zwrotnego potwierdzenia odbioru doręczyciel zawarł informację, iż z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1, w dniu [...] maja 2012 r. przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w [...]. Jednocześnie wskazał, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Powyższe informacje zostały przez doręczyciela podpisane. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie zamieszczono również pieczęć o treści "awizo powtórne data ... podpis " wpisano ręcznie datę 6/6/12 oraz złożono odręczny podpis, a także pieczęć "zwrot nie podjęto w terminie", która również została ręcznie opatrzona datą 13/6 oraz podpisem. Daty czynności podjętych przez doręczycieli zostały dodatkowo potwierdzone urzędowymi datownikami.
Zdaniem organu odwoławczego, z powyższych zapisów bezsprzecznie wynika, że przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję była awizowana dwukrotnie, pierwszy raz w dniu [...] maja 2012 r., drugi raz w dniu [...] czerwca 2012 r. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej w [...] umieszczono w pocztowej skrzynce oddawczej adresata. Z uwagi na niepodjęcie przez [...] korespondencji, po upływie czternastu dni przechowywania przez Urząd Pocztowy w [...], w dniu [...] czerwca 2012 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...].
Powyższe informacje zamieszczone zarówno na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru jak i na kopercie, zostały opatrzone podpisami doręczyciela oraz datownikami Urzędu Pocztowego w [...] potwierdzającymi daty podjętych czynności. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, iż biorąc pod uwagę stan faktyczny niniejszej sprawy, spełnione zostały wszelkie przesłanki charakteryzujące instytucję doręczenia zastępczego, a tym samym korespondencja zawierająca przedmiotową decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] została doręczona prawidłowo bez naruszenia procedur wynikających z art. 150 O.p. stwierdził, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], została stronie doręczona w trybie zastępczym, wraz z upływem dnia [...] czerwca 2012 r.
Wobec powyższego odwołanie [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu. Powyższa okoliczność nie jest przez stronę kwestionowana. W myśl art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem w niniejszej sprawie termin ten upływał w dniu [...] czerwca 2012 r.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem organu odwoławczego podniesione we wniosku zarzuty, iż decyzja nie została jej prawidłowo doręczona jak również dotyczące zaniechań organu podatkowego i nie zbadania spełnienia wszystkich wymogów wynikających zarówno z art. 150 O.p. jak i ustawy Prawo pocztowe oraz aktów wykonawczych do tej ustawy, nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w związku z czym nie mogą przemawiać na korzyść strony i uzasadniać braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Powołując obowiązujące w 2012 r. przepisy art. 46 ust. 3 pkt 2 lit. c, d, ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jednolity: Dz. U. 2008 r. Nr 189 poz. 1159 ze zm – dalej: "ustawa Prawo pocztowe") oraz § 14 ust. 1, § 38 ust. 1 i 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 09 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 5 poz. 34 ze zm. – dalej: "rozporządzenie") organ stwierdził, że z uwagi na brak możliwości doręczenia przedmiotowej decyzji bezpośrednio stronie (adresata nie zastano), doręczyciel zawiadomienie o próbie doręczenia wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka była przechowywana pozostawił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
[...] miała również możliwość odbioru przedmiotowej korespondencji w placówce pocztowej w [...] przez okres 14 dni. Powyższe informacje wynikają w sposób niebudzący wątpliwości z zapisów dokonanych i potwierdzonych własnoręcznym podpisem przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie zawierającej decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...].
Zdaniem organu odwoławczego w związku ze spełnieniem wszystkich kryteriów o których mowa w art. 150 O.p. oraz ustawy Prawo pocztowe i rozporządzenia należało uznać, iż decyzja została skutecznie doręczona. Organ odwoławczy uznał również, że [...] przy zachowaniu należytej staranności, mogła dowiedzieć się o treści doręczanej decyzji. Niekwestionowana w niniejszej sprawie jest okoliczność otrzymania przez stronę zawiadomienia o próbie doręczenia jej korespondencji wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej. W rozpatrywanej sprawie wadliwość doręczenia przedmiotowej decyzji związana jest z brakiem podpisów przy pieczęciach znajdujących się na kopercie zawierającej decyzję, świadczących o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, poddając weryfikacji kwestionowane zapisy zamieszczone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jak i rzeczonej kopercie, wskazuje, że nie znajdują one oparcia w materiale dowodowym sprawy. Z adnotacji sporządzonych przez doręczyciela wynika jednoznacznie, że doręczana korespondencja była awizowana dwukrotnie pierwszy raz w dniu [...] maja 2012 r. oraz drugi raz w dniu [...] czerwca 2012 r. Daty umieszczone przez doręczającego, były własnoręcznie przez niego wpisane oraz opatrzone podpisem. Dodatkowo daty awizowania korespondencji potwierdzone zostały urzędowymi datownikami. Powyższe informacje, zostały umieszczone zarówno na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jak i na kopercie zawierającej doręczaną decyzję. Dlatego też w świetle poczynionych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu ustaleń jak i materiału dowodowego sprawy, powyższe argumenty nie uzasadniają braku winy strony w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Analiza akt sprawy wykazała jednoznacznie, że [...] posiadała wiedzę o toczącym się postępowaniu podatkowym w przedmiocie określenia wysokości znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy [...] w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 oraz orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy [...], za powyższe zobowiązanie spadkodawcy. Ponadto potwierdzenie odbioru oraz treść postanowienia wydanego w trybie art. 200 § 1 O.p. wskazuje, że w dniu [...] maja 2012 r. strona została poinformowana o tym, że po upływie siedmiodniowego terminu zostanie wydana decyzja kończąca sprawę. Także bierność [...] wobec faktu ustania otrzymywania od organu podatkowego korespondencji świadczy o tym, iż brak wiedzy przed dniem [...] czerwca 2013 r. o wydaniu decyzji był wynikiem niefrasobliwości i braku zainteresowania strony przedmiotową sprawą.
Ubocznie Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazuje, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] równoległe z postępowaniem dotyczącym określenia wysokości znanych w dniu otwarcia spadku zobowiązań spadkodawcy [...] w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2007 oraz orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy [...], za powyższe zobowiązanie spadkodawcy, prowadził także postępowania w ww. zakresie w odniesieniu do 2006 i 2005 r., które zostały zakończone w dniu [...] maja 2012 r. decyzjami o nr [...] i nr [...]. W związku z brakiem dobrowolnego uregulowania przez stronę zobowiązań wynikających z ww. decyzji, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...], podjął czynności mające na celu przymusowe ich wyegzekwowanie. W dniu [...] maja 2013 r. [...] została zawiadomiona o zajęciu rachunku bankowego w Banku [...] S.A. Wraz z zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego Stronie doręczono również tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...] kwietnia 2013 r. o numerach [...] i [...], w których jako podstawę prawną należności wskazano orzeczenie z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Przedmiotową korespondencję, strona odebrała osobiście w dniu [...] maja 2013 r. Niemniej, pomimo powzięcia wiedzy, iż przynajmniej jedno z prowadzonych postępowań zostało zakończone blisko rok temu, [...] dopiero w dniu [...] czerwca 2013 r. (dzień zapoznania się przez pełnomocnika strony z wydanymi orzeczeniami) podjęła działania mające na celu wyjaśnienie okoliczności związanych z prowadzonymi postępowaniami. W świetle powyższego należy stwierdzić, że przy zachowaniu należytej staranności, strona mogła dowiedzieć się o wydaniu przedmiotowej decyzji. Nie można zatem mówić o braku jej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania.
Ustosunkowując się do zarzutu zaniechania wyjaśnienia sposobu awizowania przesyłki przez doręczyciela organ wskazał, że po dokonaniu weryfikacji potwierdzenia odbioru decyzji kierowanej do strony, nie znaleziono podstaw do podejmowania działań mających na celu wyjaśnienie sposobu awizowania przesyłki. W ocenie organu odwoławczego adnotacje poczynione przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru oraz kopercie zawierającej decyzję, nie budzą żadnych wątpliwości. Wynika z nich bowiem jednoznacznie, że adresat w sposób prawidłowy został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz miejscu jej odbioru. W tych okolicznościach wyjaśnianie przez organy podatkowe bezspornych informacji nie znajdywało uzasadnienia. W tych okolicznościach organ odwoławczy stwierdził, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] nastąpiło bez jej winy, w związku z czym postanowił odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
W związku z powyższym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ stwierdził, że odwołanie z dnia [...] czerwca 2013 r. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., w związku z czym pozostawiono je bez rozpatrzenia.
W skardze z dnia [...] października 2013 r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść wydanego postanowienia tj. art. 150 § 1, art. 150 § 1a, art. 150 § 2 O.p. przez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie doszło do zgodnego z przepisami, to jest skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2012 r.,
2. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że na korespondencji kierowanej do strony znajdują się: informacja z dnia [...] maja 2012 r. o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym na okres 14 dni wraz z pieczęcią urzędową, oznaczeniem daty oraz podpisem doręczającego; informacja o powtórnym awizowaniu pisma z dnia [...] czerwca 2012 r. wraz z pieczęcią urzędową, oznaczeniem daty oraz podpisem doręczającego; informacja z dnia [...] czerwca 2012 r. o zwrocie pisma z powodu nie podjęcia w terminie wraz z pieczęcią urzędową, oznaczeniem daty oraz podpisem zwracającego, mimo iż na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru brakuje podpisu doręczyciela umożliwiającego jego identyfikację w zakresie informacji o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym na okres 14 dni oraz w zakresie informacji o powtórnym awizowaniu, analogicznie sytuacja wygląda też w przypadku informacji zamieszczonych na kopercie wobec czego prawidłowym ustaleniem jest stwierdzenie, iż doręczenie korespondencji uchybiało przepisom prawa, decyzja nie jest prawomocna, zaś obowiązek wnioskodawczyni nie jest wymagalny.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. –dalej: "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] września 2013 r. wydane na podstawie art. 162 w związku z art. 163 § 2 O.p. oraz art. 228 § 1 pkt 2 O.p. odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia, organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Jeżeli jednak uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego (strony), termin ten powinien być przywrócony. Podstawę do wydania tego rodzaju postanowienia stanowi ustalenie daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, daty złożenia odwołania od tej decyzji oraz oceny, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy podatnika, a także, czy podanie o przywrócenie terminu zostało wniesione w terminie określonym w art. 162 § 2 O.p.
Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z powyższego przepisu wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:
1) uchybienie terminowi,
2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,
3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz
4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność, że skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu i w ustawowym terminie wystąpiła do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Zarzuty skargi koncentrują się wokół skuteczności doręczenia decyzji oraz nieprawidłowych ustaleniach organu odnoszących się do danych zawartych na zwrotnym potwierdzeniu odbiory decyzji.
W ocenie Sądu ustalenia organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu nie naruszają przepisów procedury podatkowej.
W zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo wskazał na regulacje dotyczące doręczeń, które zawarte są w art. 144 - 154c O.p. Zgodnie z art. 144 O.p., organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Art. 148 O.p. wskazuje między innymi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu zgodnie z art. 149 O.p., pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Natomiast zgodnie z art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczenia przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie zgodnie z art. 150 § 1a O.p., następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Art. 150 § 2 O.p. wskazuje, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W sprawie nie budzi wątpliwości, iż przesyłka zawierająca decyzję została przesłana za pośrednictwem poczty na adres zamieszkania skarżącej i została zwrócona jako nie podjęta w terminie. Uznając jako właściwą datę doręczenia [...] czerwca 2012 r. organ odwoławczy zasadnie powołał przepis art. 150 O.p. regulujący fikcję prawną doręczenia decyzji w dniu [...] czerwca 2012 r.
W ocenie Sądu organ poddał należytej weryfikacji zawiadomienia sporządzonego przez pracownika poczty o miejscu i sposobie odbioru przesyłki (awiza, k. 35 i 35a akt administracyjnych).
Nie znajdują zatem uzasadnienia zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 150 O.p. Dokonując analizy informacji znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji, przez pryzmat uregulowali zawartych w art. 150 O.p., w sposób prawidłowy wskazał, że:
- zgodnie z art. 150 § 1 O.p., poczta przechowywała decyzję przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, wskazuje na to liczba dni liczona od dnia pierwszego awiza tj. [...] maja 2012 r. do dnia zwrotu nie podjętego w terminie pisma tj. do dnia [...] czerwca 2012 r.,
- w myśl art. 150 § 1a O.p., z powodu niemożności doręczenia ww. pisma [...] została dwukrotnie zawiadomiona, iż pozostawiono je do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w [...]. Pierwsze zawiadomienie miało miejsce w dniu [...] maja 2012 r., natomiast drugie po upływie siedmiu dni, tj. [...] czerwca 2012 r.,
- zgodnie z art. 150 § 1 O.p. zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym w [...] umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Oprócz powyższego wskazać należy, że daty powyżej wskazanych czynności podjętych przez doręczyciela zostały potwierdzone urzędowymi datownikami Poczty Polskiej w [...] oraz własnoręcznym jego podpisem. Zostały one umieszczone zarówno na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jak i kopercie zawierające przesyłkę (k. 35a i 35 akt adm.). W świetle czynności podjętych przez doręczyciela, ściśle odpowiadającym procedurom zakreślonymi przepisami art. 150 O.p. nie sposób zgodzić się z zarzutem podniesionym przez skarżącą.
Ponadto prawidłowość doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. została również zbadana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, przez pryzmat zapisów wówczas obowiązującej ustawy Prawo pocztowe oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury (k. 89 str. 7-8 zaskarżonego postanowienia). Nie dopatrzono się żadnych uchybień proceduralnych dyskwalifikujących doręczenie.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący braku na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie, podpisu doręczyciela, umożliwiającego jego identyfikację w zakresie informacji o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym na okres 14 dni oraz w zakresie informacji o powtórnym awizowaniu. Podpis złożony przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie nie budził wątpliwości organu odwoławczego. Nie stwierdzono również innych uchybień stanowiących podstawę do podejmowania działań mających na celu wyjaśnienie prawidłowości awizowania przesyłki. W tych okolicznościach wyjaśnianie przez organy podatkowe bezspornych informacji nie znajdowało uzasadnienia. Nie mniej fakt nie podjęcia przez organy podatkowe czynności wyjaśniających kwestię doręczenia, nie uniemożliwiał skarżącej podjęcia działań mających na celu wyjaśnienie spornych okoliczności. Kwestionując prawidłowość doręczenia skarżąca miała uprawnienie aby z własnej inicjatywy wszcząć postępowanie reklamacyjne przed Urzędem Pocztowym celem wyjaśnienia podnoszonych okoliczności. Skarżąca takich działań nie podjęła. Prawidłowo organ stwierdził, że każda z informacji zamieszczonych zarówno na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jak i kopercie została potwierdzona własnoręcznym podpisem doręczyciela. W tym miejscu należy podkreślić, iż bez znaczenia dla sprawy jest subiektywne odczucie skarżącej, co do formy graficznej podpisu składanego przez doręczyciela. Zauważyć bowiem należy, że forma jaka została nadana, używanemu zwyczajowo podpisowi zależy od upodobań i preferencji podpisującego się, i jako taka nie powinna podlegać ocenie. Co prawda, jak zauważa skarżąca podpis jest nieczytelny, niemniej z przepisów określających zasady doręczania korespondencji nie wynika wymóg składania przez doręczyciela, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie, czytelnego podpisu będącego potwierdzeniem dokonanych czynności. Wymóg ten dotyczy tylko i wyłącznie odbiorcy korespondencji, co zostało w sposób jednoznaczny wskazany na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że z uwagi na nieczytelny podpis złożony przez doręczyciela niemożliwym była weryfikacja informacji zamieszczonych zarówno na druku potwierdzenia odbioru jak i kopercie. Możliwość taka bowiem istnieje w postępowaniu reklamacyjnym, prowadzonym przez Urząd Pocztowy, wszczynanym na wiosek zainteresowanego.
Powyższe zarzuty nie znajdują uzasadnienia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy.
W ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo również uznał, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Podniesione we wniosku o przywrócenie terminu zarzuty, iż decyzja nie została stronie prawidłowo doręczona jak również dotyczące zaniechań organu podatkowego i nie zbadania spełnienia wszystkich wymogów wynikających zarówno z art. 150 O.p. jak i ustawy Prawo pocztowe oraz aktów wykonawczych do tej ustawy, nie mogą stanowić okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.
Zarówno w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329), jak i w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, LEX nr 40381; z dnia 02 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98, LEX nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, LEX nr 55307) wskazuje się, iż o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy, dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji prawidłowo zastosowały przepisy prawa dokonując ich prawidłowej wykładni.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło