I SA/Po 1149/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący JK, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Następnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jedynym składnikiem majątkowym, którym dysponuje jest wynagrodzenie za pracę. uzyskuje je w minimalnym wymiarze, t.j. kwocie wolnej od potrąceń komorniczych. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą samotną, nie ma majątku ani zdolności zarobkowej, z której mógłby uzyskać jakąkolwiek kwotę do własnej dyspozycji. Wobec prowadzonej egzekucji nie ma zdolności kredytowej ani możliwości pozyskania jakichkolwiek środków na sfinansowanie kosztów postępowania sądowego. Nie ma też żadnych oszczędności. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Skarżący z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że z uwagi na brak możliwości odnalezienia zeznania podatkowego za [...] dołącza PIT-11 za [...] i wyjaśnił, że w [...] nie otrzymał żadnych dodatkowych dochodów poza tymi wynikającymi z umowy o pracę w firmie A. Podał również, że z końcem [...] dochody z tytułu umowy o pracę w ww. firmie drastycznie spadły, co stało się jedną z przyczyn rozwiązania stosunku pracy z w.w firmą. Skarżący oświadczył, że z uwagi na krótki termin do udzielenia odpowiedzi nie zdążył załatwić odpisu obrotów na koncie bankowym za ostatnie [...] miesięcy, jednakże wskazał, że na jego jedynym rachunku bankowym, jaki posiada w B, nie było żadnych operacji z tytułu wpłat, wypłat i przelewów w ciągu ostatnich [...] miesięcy poza comiesięcznym naliczaniem odsetek karnych za zwłokę w spłacie powstałego przed [...] debetu na koncie w wysokości około [...]. Skarżący oświadczył, że ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Skarżący podał, że dom, w którym mieszka, należy do rodziców, wnioskodawca nieodpłatnie korzysta z [...] pokoju, w zamian solidarnie z rodzicami płaci rachunki za prąd, wodę i gaz. Dom ma powierzchnię ok. [...] m2, znajdują się w nim [...] pokoje zajmowane przez rodziców, skarżącego, siostrę i jej dziecko. Skarżący nie posiada pojazdów mechanicznych, udziałów w spółkach, dodatkowych źródeł dochodu. Nie prowadzi również działalności gospodarczej. Wnioskodawca jest osobą stanu wolnego. Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Skarżący podał, że w dniu [...] została zajęta na jego rachunku bankowym kwota [...], która jest jedyną wyegzekwowaną w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego kwotą. Do pisma załączył kserokopie: zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku [...], zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym [...], postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] o wpisaniu JK do Krajowego Rejestru Sądowego: Rejestru Dłużników Niewypłacalnych na wniosek Dyrektora Izby Celnej, zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia z dnia [...], z którego wynika, że wynagrodzenie miesięczne brutto wynosi [...], netto [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest osobą stanu wolnego, nieodpłatnie użytkuje [...] pokój w domu będącym własnością jego rodziców. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów, samochodu osobowego, udziału w spółkach z o.o. Skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę i z tego tytułu uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...]. Skarżący w całości uzyskiwane z tytułu zatrudnienia środki pieniężne przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie. Wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, został zajęty rachunek bankowy wnioskodawcy. Skarżący na wniosek Dyrektora Izby Celnej został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków finansowych, ani majątku, z którego mógłby choć w części ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.