I SA/Po 1152/17
WyrokWSA w Poznaniu2018-02-08
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska, Karol Pawlicki, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie tytułów wykonawczych w trybie zastępczym (art. 44 K.p.a.) jest skuteczne, jeśli organ egzekucyjny nie ustalił jednoznacznie właściwego adresu zamieszkania adresata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ egzekucyjny przedwcześnie przyjął skutek doręczenia tytułów wykonawczych w trybie zastępczym, ponieważ nie wszystkie wymogi tej procedury zostały spełnione. Brak jednoznacznego ustalenia właściwego adresu skarżącego w okresie od wymeldowania do momentu stawienia się w organie egzekucyjnym uniemożliwił weryfikację skuteczności doręczenia. W związku z tym zaskarżone postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało uchylone jako przedwczesne.Stan faktyczny
Skarżący został obciążony solidarną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki. W celu ich wyegzekwowania wystawiono tytuły wykonawcze. Skarżący wnioskował o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc, że egzekwowany obowiązek nie powstał na skutek braku prawidłowego doręczenia decyzji podatkowej na nieaktualny adres. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając doręczenia za skuteczne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył postanowienie organu odwoławczego, kwestionując skuteczność doręczeń.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 08 lutego 2018 r. sprawy ze skargi SK na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], orzekł o solidarnej odpowiedzialności S. K. (dalej jako: "zobowiązany", "strona" lub "skarżący"), prezesa zarządu X. Sp. z o.o. w [...] w upadłości likwidacyjnej (dalej jako: "spółka"), za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2011 r. i od stycznia do lutego 2012 r. w łącznej kwocie [...]zł plus odsetki za zwłokę. Celem wyegzekwowania wskazanych zaległości podatkowych, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] w dniach 9 i 11 sierpnia 2016 r. wystawił 5 tytułów wykonawczych o nr: [...] i [...] - [...]
Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały skierowane do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z uwagi na adres zamieszkania zobowiązanego, tj. ul. [...], [...]. Następnie organ ten przekazał, pismem z dnia 13 września 2016 r., powyższe tytuły wykonawcze, zgodnie z właściwością miejscową, Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w I., albowiem ustalił, że zobowiązany nie mieszka już w T., a jego aktualnym adresem zamieszkania jest: ul. [...], [...].
Zawiadomieniem z dnia 18 listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez [...] S.A. Przyjęto, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności doręczono stronie w dniu 6 grudnia 2016 r., w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 - w skrócie: "K.p.a."), pod adresem w I.. W odpowiedzi na dokonane zajęcie Bank [...] S.A. poinformował organ egzekucyjny, że istnieją przeszkody w prowadzeniu egzekucji spowodowane brakiem środków przekraczających kwotę wolną od zajęcia na rachunku.
W dniu 21 kwietnia 2017 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego w I. zobowiązany zażądał udzielenia informacji o przyczynach wszczęcia egzekucji administracyjnej wobec jego majątku. Oświadczył, że nie posiada stałego adresu zamieszkania, tylko wskazał adres do korespondencji, tj. I., ul. [...], według notatki, a według strony - I., ul. [...].
Wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2017 r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm. - w skrócie: "u.p.e.a."), zobowiązany wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych.
W argumentacji wniosku podniósł, że egzekwowany obowiązek nie powstał na skutek braku prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego i braku doręczenia mu decyzji wymiarowej. Zdaniem strony zarówno decyzja podatkowa stanowiąca podstawę wystawienia powyższych tytułów wykonawczych, jak i cała korespondencja wysyłana w toku poprzedzającego jej wydanie postępowania podatkowego, kierowana była na adres nieaktualny, tj. ul. [...], [...]. Zobowiązany wymeldował się z pobytu stałego pod powyższym adresem z dniem 19 czerwca 2015 r. Na potwierdzenie tej okoliczności złożył odpis zaświadczenia o wymeldowaniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. Zdaniem wnioskodawcy, egzekwowany od niego obowiązek nie jest wymagalny, a prowadzona egzekucja jest niedopuszczalna.
Pismem z dnia 15 maja 2017 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. działając jako organ egzekucyjny, wystąpił do wierzyciela - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniosku zobowiązanego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Zobowiązany, pismem z dnia 30 maja 2017 r., zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w I., że z dniem 16 maja 2017 r. przeprowadził się do P. oraz wskazał aktualny adres swojego zameldowania, tj.: ul. [...], [...].
Uwzględniając powyższe, Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. pismem z dnia 6 czerwca 2017 r. przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] do dalszego prowadzenia postępowanie egzekucyjne w oparciu o przedmiotowe 5 tytułów wykonawczych.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego [...] w piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. odniósł się do nieprawidłowości podniesionych przez zobowiązanego we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uznał ów wniosek za bezzasadny.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych 5 tytułów wykonawczych.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (w tym orzeczenia, z którego wynika ten obowiązek). W celu wyjaśnienia podnoszonych przez stronę zarzutów związanych z istnieniem dochodzonych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi zaległości podatkowych, organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela, który w piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. stwierdził, że wszczęcie postępowania podatkowego wobec zobowiązanego, jak i doręczenie jemu decyzji nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego, na adres: [...], ul. [...], tj. adres zamieszkania strony znany na dzień wysłania przesyłek, wynikający z danych posiadanych przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...]. Wierzyciel podkreślił, że na zwróconej korespondencji zawierającej postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z dnia [...] r. oraz decyzji z dnia [...] r. znajduje się adnotacja "zwrot nie podjęto w terminie", natomiast brak jest informacji, że przesyłkę zwrócono do nadawcy, gdyż "adresat pod wskazanym adresem jest nieznany" lub "wyprowadził się". Wierzyciel, odwołując się do treści przepisów art. 5 ust. 5 i art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz. U z 2017 r., poz. 869 - w skrócie: "u.z.e.i.p.p."), stwierdził, że zobowiązany miał obowiązek dokonać aktualizacji swojego adresu miejsca zamieszkania. Skoro jednak nie poinformował właściwych organów o zmianie miejsca zamieszkania, to z faktu wymeldowania z pobytu stałego w dniu 19 czerwca 2015 r., bez jednoczesnego wskazania adresu zamieszkania, nie możne on skutecznie wywodzić twierdzenia o braku prawidłowego wszczęcia postępowania podatkowego i doręczenia decyzji podatkowej. Powyższe stanowisko wierzyciela organ egzekucyjny uwzględnił i w pełni podzielił.
Odnosząc się do zakwestionowanej przez zobowiązanego prawidłowości i skuteczności doręczenia jemu tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny wskazał, że poprzednio właściwy organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I., zaadresował przedmiotowe dokumenty wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z dnia 11 października 2016 r. na adres: [...], [...]. Zaznaczono, że ten adres, jako właściwy do korespondencji, zobowiązany wskazał w trakcie wizyty w Urzędzie Skarbowym w I. w dniu 21 kwietnia 2017 r. Podkreślono, że także we wniosku z dnia 27 kwietnia 2017 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego zobowiązany, jako adres do doręczeń podał: ul. [...], [...]. Dopiero, na mocy oświadczenia z dnia 16 maja 2017 r. zobowiązany zmienił adres zamieszkania na: ul. [...], [...]. Mając na względzie powyższe, organ egzekucyjny stwierdził, że doręczenia przesyłki zawierającej odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych dokonano prawidłowo w dniu 27 października 2016 r. na adres w I., w trybie art. 44 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., tj. poprzez doręczenie zastępcze. Pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wystawiono dnia 13 października 2016 r., a drugie w dniu 21 października 2016 r. W związku z tym doręczenie przesyłki uznano za dokonane z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia, tj. w dniu 27 października 2016 r.
Kwestionując powyższe postanowienie w zażaleniu zobowiązany zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - w skrócie: "O.p.") poprzez błędne uznanie, że doręczenia korespondencji, w tym postanowienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji podatkowej, na nieaktualny adres podatnika, na którym nie ciążył niezwłoczny obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu zamieszkania, było prawidłowe i skuteczne oraz mogło spowodować powstanie zobowiązania będącego przedmiotem egzekucji.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pełni powielił ustalenia i wywody organu I instancji, co do skuteczności doręczenia korespondencji kierowanej do podatnika (w trybie doręczenia zastępczego) na adres w I. oraz co do braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej oraz o zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1) art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. w zw. z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. zw. z art. 9 ust. 1d u.z.e.i.p.p. poprzez uznanie, że doręczania korespondencji, w tym postanowienia o wszczęciu postępowania oraz decyzji podatkowej, na nieaktualny adres skarżącego, na którym nie ciążył niezwłoczny obowiązek powiadomienia organu o zmianie adresu zamieszkania, było prawidłowe i skuteczne oraz mogło spowodować powstanie zobowiązania będące przedmiotem egzekucji;
2) art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 O.p. poprzez uznanie, że decyzja podatkowa została prawidłowo i skutecznie uznana za doręczoną skarżącemu na adres, pod którym już nie zamieszkiwał, choć przy dołożeniu należytej staranności organ podatkowy powinien, wobec faktu braku odbioru przez adresata korespondencji, szczególnie postanowienia o wszczęciu postępowania, podjąć kroki w celu wyznaczenia kuratora dla osoby nieobecnej, czego zaniechał.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydaniu zaskarżonego postanowienia uchybiono regułom prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się w zasadzie do rozstrzygnięcia, czy kierowana do skarżącego przez organ egzekucyjny (Naczelnika Urzędu Skarbowego w I.) korespondencja zawierająca tytuły wykonawcze wystawione na podstawie decyzji przenoszącej na skarżącego odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe spółki X., została skutecznie doręczona w trybie, o którym mowa w art. 44 K.p.a. Od przesądzenia tej kwestii uzależniona jest dopuszczalność prowadzenia względem skarżącego postępowania egzekucyjnego.
Tytułem wstępu wskazać należy, że instytucja zastępczego trybu doręczania korespondencji została uregulowana w art. 42 - art. 44 K.p.a., które to przepisy mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a. W świetle powyższego nieuprawnione są zarzuty skargi, w których pełnomocnik strony powołał się na przepisy O.p. Mimo to Sąd zwraca uwagę, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności w myśl art. 134 P.p.s.a. Zgodnie z tą zasadą oficjalności Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich istotnych naruszeń prawa administracyjnego i egzekucyjnego w administracji przez organy, a związanych z przedmiotem zaskarżenia, którym w niniejszej sprawie jest odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nieskuteczności wszczęcia postępowania podatkowego, a także doręczenia jemu decyzji orzekającej o jego odpowiedzialności solidarnej, Sąd stwierdza, że zarzuty te wykraczają poza przedmiot badanej sprawy w rozumieniu art. 134 P.p.s.a, a w związku z tym ich rozpoznanie w toku niniejszego postępowania jest niedopuszczalne.
W myśl art. 42 § 1 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Zgodnie z § 2 powołanej jednostki redakcyjnej, pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei § 3 stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Zgodnie z art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Przepis art. 44 § 1 K.p.a. stanowi natomiast, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Zgodnie zaś z § 4 art. 44 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Powołany powyżej przepis art. 44 K.p.a. ustanawiając zastępczy tryb doręczenia korespondencji umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na doniosłe skutki, jakie u.p.e.a. wiąże z faktem doręczenia dłużnikowi tytułów egzekucyjnych, jak również z uwagi na okoliczność, że ustanowiony w powyższym przepisie zastępczy tryb doręczenia jest wyjątkiem od zasady doręczenia pisma do rąk adresata, w przypadku osób fizycznych w trybie art. 42 i art. 43 K.p.a., przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły, co oznacza, że nie mogą istnieć jakiekolwiek wątpliwości, co do spełnienia określonych w nim wymogów warunkujących możliwość uznania, że przesyłka została w sposób prawidłowy, a co za tym idzie skutecznie doręczona. Innymi słowy, zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 K.p.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Co ważne domniemanie prawne, o jakim mowa w art. 44 § 4 K.p.a., rodzi wyłącznie prawidłowo dokonane doręczenie zastępcze.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym, w niniejszej sprawie organ egzekucyjny co najmniej przedwcześnie, przyjął skutek doręczenia skarżącemu w trybie zastępczym tytułów wykonawczych, albowiem nie wszystkie wymogi niezbędne do uznania, że doszło do doręczenia w trybie zastępczym, zostały spełnione. W ocenie Sądu, z akt badanej sprawy nie wynika jednoznacznie, jaki adres był właściwy dla skarżącego w dacie skierowania do niego korespondencji zawierającej przedmiotowe tytuły wykonawcze.
Skarżący podnosi, że pod adresem w T., na który były wysłane tytuły wykonawcze z dnia 9 i 11 sierpnia 2016 r. wówczas już nie mieszkał, co jednoznacznie potwierdza zaświadczenie Prezydenta Miasta T. z dnia 26 kwietnia 2017 r. informujące o wymeldowaniu się skarżącego spod adresu: [...], [...], z dniem 19 czerwca 2015 r. (k. 69 akt adm.). Z powyższego skarżący wywodzi, że po dniu 19 czerwca 2015 r. nie można było przyjąć skuteczności doręczenia jemu pod wspomniany adres jakiejkolwiek korespondencji, w tym także postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego [...] o wszczęciu postępowania podatkowego oraz decyzję tego organu z dnia [...] r. przenoszącą na skarżącego odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe spółki X.. Z akt sprawy również bezspornie wynika, że podjęta przez poborcę skarbowego w dniu 8 września 2016 r. próba doręczenia skarżącemu w T. tytułów wykonawczych nie powiodła się. W toku tej czynności ustalono, że skarżący faktycznie tam już nie mieszka (notatka poborcy skarbowego, k. 9 akt adm.). W związku z tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w T., opierając się na danych zawartych w systemie POLTAX (k. 10 akt adm.), przekazał sprawę Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w I., uznając, że ten organ będzie właściwy miejscowo do prowadzenia egzekucji, a doręczenia należy dokonać pod adres: [...], [...]. W dniu 5 grudnia 2016 r. starszy poborca skarbowy podjął próbę doręczenia skarżącemu przedmiotowych tytułów wykonawczych na adres skarżącego ujawniony w systemie POLTAX, tj. [...] w I.. Ze sporządzonej na tę okoliczność notatki służbowej (k. 33 akt adm.) wynika, że pod powyższym adresem mieszka matka skarżącego, która poinformowała, że nie wie gdzie mieszka jej syn i nie ma z nim żadnego kontaktu. Brak pobytu strony pod tym adresem potwierdziła także osoba zamieszkująca sąsiedni lokal.
Nieskuteczne okazało się także doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych w dniu 9 marca 2017 r. na inny adres, tj.: [...], ul. [...] przez Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] (wydruk z bazy CZM i raport poborcy skarbowego, k. 38-39 akt adm.). Z pisma organu z dnia 10 marca 2017 r. (k. 40 akt adm.) wynika, że skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym we [...] zeznanie roczne PIT-38 za 2013 r. oraz zeznanie PIT-11, w którym wskazał adres zamieszkania: I., ul. [...].
Mając na względzie opisane powyżej próby doręczenia skarżącemu przedmiotowych tytułów wykonawczych Sąd stwierdza, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby bezspornie jaki adres skarżącego był adresem właściwym w okresie od dnia 19 czerwca 2015 r. (daty wymeldowania się spod adresu w T.) do dnia 21 kwietnia 2017 r. (stawienia się skarżącego w siedzibie organu egzekucyjnego w I. i podaniu adresu do doręczeń w I.), na który należało doręczyć skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych i zawiadomienie o dokonanym zajęciu rachunku bankowego. W tym kontekście Sąd zwraca uwagę, że w aktach znajdują się dokumenty wskazujące na różne adresy skarżącego w I., tj.: 1) [...] (adres posiadania mienia - wydruk z systemu POLTAX - k. 10 akt adm.); 2) ul. [...] (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...], w którym podaje adres skarżącego wskazany w złożonej przez niego deklaracji PIT-11 za 2013 r. - k. 40 akt adm., wniosek skarżącego z dnia 27 kwietnia 2017 r. o umorzenie postępowania - k. 76 akt adm.); 3) ul. [...] (notatka służbowa z dnia 21 kwietnia 2017 r. sporządzona przez inspektora Urzędu Skarbowego w I., k. 61 akt adm.). W związku z powyższym Sąd stwierdza, że analiza akt sprawy rodzi poważne wątpliwości, pod jaki adres w I. ([...], ul. [...], czy też [...] organ egzekucyjny winien doręczyć skarżącemu korespondencję zawierającą odpisy tytułów wykonawczych i zawiadomienie o dokonanym zajęciu rachunku bankowego.
Tym samym Sąd nie mógł zweryfikować, czy istotnie organ egzekucyjny kierując do skarżącego kolejne przesyłki mógł, na skutek ich nie podjęcia przez adresata, przyjąć, że zostały one doręczone w trybie zastępczym, na podstawie przepisu art. 44 K.p.a. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie uchyla się spod kontroli Sądu, albowiem - na podstawie zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego - nie można jednoznacznie ustalić, jaki adres zamieszkania skarżącego był właściwy w dacie doręczenia przedmiotowych przesyłek. Zdaniem Sądu w sytuacji kiedy istnieją poważne wątpliwości co do skuteczności wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego, nie sposób dokonać kontroli postanowienia w przedmiocie odmowy umorzenia tego postępowania.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Skarbowej będzie zobowiązany do uzupełnienia akt sprawy w szczególności o składane przez skarżącego zeznania podatkowe za lata 2014 - 2015, z których ma wynikać adres do korespondencji. Organ winien także ustalić, czy w powyższym okresie skarżący składał jakiekolwiek zgłoszenia aktualizacyjne, w których podałby inny adres zamieszkania lub do korespondencji.
Reasumując Sąd nie przesądza, czy dokonane przez organ egzekucyjny skarżącemu doręczenie korespondencji zawierającej tytuły wykonawcze w trybie zastępczym, o którym mowa w art. 44 K.p.a., było skuteczne, czy też nie, gdyż kwestia ta wymaga dodatkowego zbadania i ustalenia na podstawie pełnego materiału dowodowego, który winien następnie zostać włączony do akt sprawy.
Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że wobec niemożności rozstrzygnięcia na obecnym etapie, z uwagi na stwierdzone braki w aktach sprawy, skuteczności doręczenia kierowanej do skarżącego korespondencji, uznać należy, że wydane przez organ egzekucyjny II instancji postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, jest co najmniej przedwczesne. Po uzupełnieniu akt o stosowne dokumenty nie sposób wykluczyć, że na skutek doręczenia skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych pod niewłaściwy adres, nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, bądź organy nie były uprawnione do prowadzenia tego postępowania. Z kolei w takich okolicznościach wniosek skarżącego z dnia 27 kwietnia 2017 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego byłby bezprzedmiotowy, a postępowanie nim zainicjowane podlegałoby umorzeniu.
W kontekście poczynionych powyżej rozważań Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej uchybił przepisom postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. , w trybie uregulowanym w art. 120 w zw. z art. 119 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., jak w pkt II sentencji, w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od skargi ([...] zł), uiszczonej opłacie skarbowej od pełnomocnictwa ([...] zł) oraz kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego ([...] zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło