I SA/Po 1153/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-01-20

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony mu radca prawny w ramach prawa pomocy ze względu na trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanawiając mu radcę prawnego, ponieważ wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący JM, zatrudniony jako kierowca, złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację finansową, utrzymując niepracującą chorą żonę i studiującą córkę, posiadając dochody niewystarczające na podstawowe potrzeby oraz brak innych dochodów i majątku przynoszącego dochód.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego wyznaczonego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi JM na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżący JM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej i materialnej. Wskazał, że jest zatrudniony w firmie A w K jako kierowca. Z tytułu zatrudnienia otrzymuje dochody w kwocie [...] miesięcznie. Wnioskodawca ma na utrzymaniu niepracującą żonę oraz studiującą córkę. Małżonka wnioskodawcy od kilku lat choruje, przeszła szereg operacji, wymaga pomocy i wsparcia w zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Żona skarżącego nie posiada żadnych dochodów, zaś dochody skarżącego w wysokości [...] miesięcznie z trudem wystarczają na ich podstawowe potrzeby życiowe. Skarżący oświadczył, że żyją w niedostatku. Wnioskodawca podał, że ponoszą następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Wyjaśnił, że korzysta z pomocy bliskich osób. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Posiada dom o pow. [...] m2, żona posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości pow. 3.000 euro. Wnioskodawca podał, że nieruchomość rolna jest wydzierżawiona i nie przynosi dochodów. Skarżący oświadczył, że poza dochodami z tytułu zatrudnienia, które wynoszą [...], nie posiada innych dochodów ani źródeł utrzymania. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2, żona nieruchomość rolną o pow. [...] ha, nie posiadają innego majątku. Wnioskodawca z tytułu zatrudnienia uzyskuje [...] netto, żona od lat choruje, córka studiuje. Z oświadczenia skarżącego wynika, że uzyskiwane przez niego dochody nie wystarczają na koszty miesięcznego utrzymania i dlatego korzystają z pomocy bliskich osób. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazał zatem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło