I SA/Po 1156/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka w likwidacji, która utraciła płynność finansową i której rachunki bankowe są zajęte, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo posiadania majątku trwałego i kapitału zakładowego, a także uzyskiwania przychodów z dzierżawy?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd uznał, że spółka nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, ponieważ dysponuje majątkiem trwałym i kapitałem zakładowym wielokrotnie przekraczającym wpis sądowy, a także uzyskuje przychody z dzierżawy. Sąd podkreślił, że spółka powinna w pierwszej kolejności przeznaczyć dostępne środki, w tym potencjalne dopłaty od udziałowców, na pokrycie kosztów sądowych, a nie na inne wydatki związane z działalnością gospodarczą.
Stan faktyczny
Spółka A. z o.o. w likwidacji złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka posiada wystarczające środki. Spółka wniosła sprzeciw, argumentując utratę płynności finansowej, zajęcie rachunków bankowych i brak możliwości spieniężenia majątku. Sąd rozpatrzył sprzeciw, analizując sytuację finansową i majątkową spółki.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 października 2016r. o sygn. akt I SA/Po 1156/16 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2016 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2010 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. straszy referendarz sądowy odmówił "G. G." sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z załączonej do wniosku przez spółkę dokumentacji i oświadczeń wynika, że prowadziła działalność gospodarczą w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych lecz utraciła płynność finansową i obecnie jej nie prowadzi. Oświadczyła, że rachunki bankowe spółki są zajęte przez Pierwszy M. Urząd Skarbowy w W. i z tych względów możliwości płatnicze są w rezultacie żadne. Spółka podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu na [...].12.2014 r. wynosi [...] zł, strata za rok 2014 wynosi [...] zł, stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku: na rachunku prowadzonym przez [...] [...] zł, na rachunku prowadzonym przez [...] [...] zł, stan środków w kasie na dzień [...] czerwca 2016 r. [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie wniosku spółka oświadczyła, że na dzień [...] sierpnia 2016 r. zatrudnia jednego pracownika na pełen etat za wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie. Nie dysponuje danymi dotyczącymi prywatnej sytuacji finansowej i majątkowej udziałowców. Udziałowcom nie wypłaciła dywidendy. Ponadto wielokrotnie zwracała się do udziałowców o dokonanie dopłat. Aktualnie z ostatniej transzy dopłat spłacane jest zobowiązanie do ZUS na mocy zawartego układu ratalnego. Wyjaśniła, że udziałowcy spółki dokonali dopłaty w łącznej wysokości [...] zł, które to zostały przeznaczone na bieżące płatności dotyczące m.in. podatków od nieruchomości, spłatę zaległości w ZUS, zapłatę za najem biura, zapłatę za obsługę księgową, zapłatę za archiwizację dokumentacji, zapłatę zaliczki za trwające badanie sprawozdania finansowego za 2014 i 2015 rok. Spółka podała, że miesięczne koszty obsługi księgowej wynoszą ok. [...] zł, utrzymanie biura ok. [...] zł brutto. Do odpowiedzi załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za 2014 i 2015 r., informację o przychodach i kosztach uzyskania przychodów za okres od 01 stycznia do [...] lipca 2016 r., deklaracje [...] za miesiące od stycznia do lipca 2016 r., raporty kasowe za miesiące od stycznia 2016 r. do lipca 2016 r., wyciągi z rachunków bankowych za miesiące od stycznia do lipca 2016 r. Spółka jako podstawowe źródło utrzymania wskazała przychód z dzierżawy posiadanych gruntów w wysokości około [...] zł za sześć miesięcy dzierżawy. Spółka wskazała, że ze względu na zmianę biura spółki w 2015 r. i ciągle trwającą archiwizację dokumentów (spółka posiadała kilka oddziałów w całej Polsce) wciąż trwa badanie sprawozdania finansowego za 2014 i 2015 r. przez biegłego rewidenta, które są w realizacji. Do pisma załączyła także kserokopię bilansu i rachunku zysków i strat na dzień [...] grudnia 2015 r., rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. oraz wstępny rachunek zysków i strat na dzień [...] sierpnia 2016 r. W ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych, a zatem nie można przyznać prawa pomocy skarżącej spółce w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie z dnia [...] października 2016 r. spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem referendarza sądowego wskazując na błędne ustalenie, że ma możliwość pełnego pokrycia kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, wszczęte w celu wyegzekwowania zobowiązań publicznoprawnych opiewających na kilkadziesiąt milionów złotych. Wszystkie rachunki zostały zablokowane, a strona nie jest w stanie spieniężyć posiadanego majątku. Wyrazem niewypłacalności spółki jest podjęcie przez jej zarząd uchwały o postawieniu jej w stan likwidacji. Obecnie spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie ma wpływu na swoich udziałowców, a w szczególności nie może ich zmusić do wniesienia dopłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie sądu analiza wniosku nie pozwala na przyjęcie, że wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie spółka jest zobowiązana do pokrycia wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Spółka dysponuje majątkiem trwałym ([...] mln zł) oraz kapitałem zakładowym ([...] mln zł) o wartości wielokrotnie przekraczającej wymienioną wcześniej kwotę wpisu. Nadal uzyskuje przychody z dzierżawy gruntów w wysokości około [...] zł za sześć miesięcy dzierżawy. Spółka posiada kapitał zapasowy wartości [...] zł, który w 2015 r. uległ zwiększeniu w porównaniu z rokiem poprzednim, w 2014 r. wynosił on bowiem [...] zł. W 2014 r. spółka poniosła stratę bilansową w wysokości [...] zł, w 2015 r. w wysokości [...] zł. Z zeznań rocznych podatkowych wynika, że w okresie od [...] stycznia 2014 r. do [...] lutego 2014 r. przychody spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i wobec tego poniosła stratę w wysokości [...] zł, w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. przychody spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł (spółka od lutego 2014 r. postawiona jest w stan likwidacji), w 2015 r. przychody spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, dochód spółki [...] zł. W okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] lipca 2016 r. przychody skarżącej wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Z załączonych deklaracji [...] wynika, że za miesiąc styczeń 2016 r. skarżąca wykazała dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju, zwolnione od podatku w wysokości [...] zł, za maj 2016 r. w wysokości [...] zł, za lipiec w wysokości [...] zł, w pozostałych miesiącach tj. za miesiące luty, marzec, kwiecień i czerwiec 2016 r. nie wykazała podstawy opodatkowania. Z raportów kasowych wynika, że stan kasy na dzień [...] lipca 2016 r. wynosi [...] zł. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że saldo końcowe na rachunku prowadzonym przez [...] na dzień [...] lipca 2016 r. wynosi [...] zł, na rachunku bankowym prowadzonym przez [...] na dzień [...] lipca 2016 r. wynosi [...] zł. Spółka mimo wezwania nie podała jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa jej udziałowców. Nie przedstawiła również żadnych dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od udziałowców dopłat, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Sąd stoi jednak na stanowisku, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 09.listopada 2011r., sygn. akt I FZ 344/11, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Spółka w pierwszej kolejności dopłaty udziałowców powinna przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Winna wykazać zatem nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie uzyskać wsparcia finansowego od wspólników. W opinii sądu nie jest prawdą, że spółka nie posiada żadnych środków i nie prowadzi żadnej działalności. Przeczą temu deklaracje podatkowe, z których wynika, że nadal korzysta z posiadanego majątku oddając go w dzierżawę, a ponadto wciąż uzyskuje przychody, które następnie wykazuje jako podlegające podatkowi od towarów i usług. Również sam fakt likwidacji spółki, nie przesądza jeszcze o jej niewypłacalności lub utracie płynności finansowej. Wreszcie nie jest również istotne jakimi motywami kierują się wspólnicy odmawiając jej dokapitalizowania, celem przezwyciężenia trudnej sytuacji finansowej, czy też pokrycia kosztów związanych z dochodzeniem przez spółkę swoich praw. Mając na względzie powyższe sąd na podstawie art. 260 § 1 powyższej ustawy orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło