I SA/Po 1157/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 09 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 października 2016r. o sygn. akt I SA/Po 1157/16 o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] maja 2016 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za lipiec 2010 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. straszy referendarz sądowy odmówił "G. G." sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z załączonej przez stronę skarżącą dokumentacji i oświadczeń wynika, że spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie gier losowych i zakładów wzajemnych. Skarżąca wskazała, że firma utraciła płynność finansową i obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Oświadczyła, że rachunki bankowe spółki są zajęte przez Pierwszy M. Urząd Skarbowy w W.. Firma jest sparaliżowana i nie może prawidłowo funkcjonować, z tych względów możliwości płatnicze są w rezultacie żadne. Spółka podała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu na [...].12.2014 r. wynosi [...] zł, strata za rok 2014 wynosi [...] zł, stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku: na rachunku prowadzonym przez [...] [...] zł, na rachunku prowadzonym przez [...] [...] zł, stan środków w kasie na dzień [...] czerwca 2016 r. [...] zł. Na wezwania do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy a oświadczyła, że na dzień [...] sierpnia 2016 r. zatrudnia jednego pracownika na pełen etat za wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie. Spółka wskazała, że nie dysponuje danymi dotyczącymi prywatnej sytuacji finansowej i majątkowej udziałowców. Wyjaśniła, że udziałowcom nie wypłacono dywidendy, jest to spowodowane problemami finansowymi, z jakimi się boryka. Ponadto wielokrotnie zwracała się do udziałowców o dokonanie dopłat. Aktualnie z ostatniej transzy dopłat spłacane jest zobowiązanie do ZUS na mocy zawartego układu ratalnego. Spółka podała, że miesięczne koszty obsługi księgowej wynoszą ok. [...] zł, utrzymanie biura ok. [...] zł brutto. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych za 2014 i 2015 r., informację o przychodach i kosztach uzyskania przychodów za okres od 01 stycznia do [...] lipca 2016 r., deklaracje [...] za miesiące od stycznia do lipca 2016 r., raporty kasowe za miesiące od stycznia 2016 r. do lipca 2016 r., wyciągi z rachunków bankowych za miesiące od stycznia do lipca 2016 r. Jako podstawowe źródło utrzymania wskazała przychód z dzierżawy posiadanych gruntów w wysokości około [...] zł za sześć miesięcy dzierżawy. Wyjaśniła, że udziałowcy spółki dokonali dopłaty w łącznej wysokości [...] zł, które to zostały przeznaczone na bieżące płatności dotyczące m.in. podatków od nieruchomości, spłatę zaległości w ZUS, zapłatę za najem biura, zapłatę za obsługę księgową, zapłatę za archiwizację dokumentacji, zapłatę zaliczki za trwające badanie sprawozdania finansowego za 2014 i 2015 rok. Spółka wskazała, że ze względu na zmianę biura spółki w 2015 r. i ciągle trwającą archiwizację dokumentów (spółka posiadała kilka oddziałów w całej Polsce) wciąż trwa badanie sprawozdania finansowego za 2014 i 2015 r. przez biegłego rewidenta, które są w realizacji. Do pisma załączyła kserokopię bilansu i rachunku zysków i strat na dzień [...] grudnia 2015 r., rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] grudnia 2015 r. oraz wstępny rachunek zysków i strat na dzień [...] sierpnia 2016 r. W ocenie rozpoznającego wniosek starszego referendarza sądowego w świetle przedstawionych przez spółkę okoliczności oraz przedłożonych dokumentów, nie można przyjąć, że nie jest w stanie ponieść koniecznych kosztów sądowych, a zatem nie można przyznać prawa pomocy skarżącej spółce w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie z dnia [...] października 2016 r. spółka nie zgodziła się z rozstrzygnięciem referendarza sądowego wskazując na błędne ustalenie, że ma możliwość pełnego pokrycia kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że wobec spółki prowadzone są liczne postępowania egzekucyjne, wszczęte w celu wyegzekwowania zobowiązań publicznoprawnych opiewających na kilkadziesiąt milionów złotych. Wszystkie rachunki zostały zablokowane, a strona nie jest w stanie spieniężyć posiadanego majątku. Wyrazem niewypłacalności spółki jest podjęcie przez jej zarząd uchwały o postawieniu jej w stan likwidacji. Obecnie spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie ma wpływu na swoich udziałowców, a w szczególności nie może ich zmusić do wniesienia dopłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może zostać przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzygnięcie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Zaznaczyć jednak należy, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Należy ponadto wskazać, że spółka wszczynając spór na drodze sądowej powinna liczyć się z koniecznością przeznaczenia na ten cel środków finansowych, a wydatki z tym związane traktować na równi z innymi zobowiązaniami. W ocenie sądu analiza wniosku nie pozwala na przyjęcie, że wykazała brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpatrywanej sprawie spółka jest zobowiązana do pokrycia wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Spółka dysponuje majątkiem trwałym ([...] mln zł) oraz kapitałem zakładowym ([...] mln zł) o wartości wielokrotnie przekraczającej wymienioną wcześniej kwotę wpisu. Nadal uzyskuje przychody z dzierżawy gruntów w wysokości około [...] zł za sześć miesięcy dzierżawy. Spółka posiada kapitał zapasowy wartości [...] zł, który w 2015 r. uległ zwiększeniu w porównaniu z rokiem poprzednim, w 2014 r. wynosił on bowiem [...] zł. W 2014 r. spółka poniosła stratę bilansową w wysokości [...] zł, w 2015 r. w wysokości [...] zł. Z zeznań rocznych podatkowych wynika, że w okresie od [...] stycznia 2014 r. do [...] lutego 2014 r. przychody spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i wobec tego poniosła stratę w wysokości [...] zł, w okresie od [...] lutego 2014 r. do [...] grudnia 2014 r. przychody spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, strata [...] zł (spółka od lutego 2014 r. postawiona jest w stan likwidacji), w 2015 r. przychody spółki wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł, dochód spółki [...] zł. W okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] lipca 2016 r. przychody skarżącej wyniosły [...] zł, koszty uzyskania przychodów [...] zł i strata [...] zł. Z załączonych deklaracji [...] wynika, że za miesiąc styczeń 2016 r. skarżąca wykazała dostawę towarów oraz świadczenie usług na terytorium kraju, zwolnione od podatku w wysokości [...] zł, za maj 2016 r. w wysokości [...] zł, za lipiec w wysokości [...] zł, w pozostałych miesiącach tj. za miesiące luty, marzec, kwiecień i czerwiec 2016 r. nie wykazała podstawy opodatkowania. Z raportów kasowych wynika, że stan kasy na dzień [...] lipca 2016 r. wynosi [...] zł. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że saldo końcowe na rachunku prowadzonym przez [...] na dzień [...] lipca 2016 r. wynosi [...] zł, na rachunku bankowym prowadzonym przez [...]. na dzień [...] lipca 2016 r. wynosi [...] zł. Skarżąca mimo wezwania nie podała jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa jej udziałowców. Nie przedstawiła również żadnych dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od udziałowców dopłat, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wskazała natomiast, że wielokrotnie zwracała się do udziałowców o dokonanie dopłat. Spółka wyjaśniła, że udziałowcy spółki już dokonali dopłaty w łącznej wysokości [...] zł, które to zostały przeznaczone na bieżące płatności dotyczące m.in. podatków od nieruchomości, ratalną spłatę zaległości w ZUS na mocy układu ratalnego, zapłatę za najem biura, zapłatę za obsługę księgową, zapłatę za archiwizację dokumentacji, zapłatę zaliczki za trwające badanie sprawozdania finansowego za 2014 i 2015 r. Sąd stoi jednak na stanowisku, że nie można uznawać wszelkich kosztów działalności gospodarczej za priorytetowe wobec kosztów prowadzonego postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 09.listopada 2011r., sygn. akt I FZ 344/11, dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Spółka w pierwszej kolejności powinna była zatem zwrócić się do udziałowców o udzielenie pomocy w zakresie uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a nie liczyć jedynie na to, że koszty sądowe zostaną pokryte z budżetu państwa. Winna wykazać zatem nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie uzyskać wsparcia finansowego od wspólników. W opinii sądu nie jest prawdą, że spółka nie posiada żadnych środków i nie prowadzi żadnej działalności. Przeczą temu deklaracje podatkowe, z których wynika, że nadal korzysta z posiadanego majątku oddając go w dzierżawę, a ponadto wciąż uzyskuje przychody, które następnie wykazuje jako podlegające podatkowi od towarów i usług. Również sam fakt likwidacji spółki, nie przesądza jeszcze o jej niewypłacalności lub utracie płynności finansowej. Wreszcie nie jest również istotne jakimi motywami kierują się wspólnicy odmawiając jej dokapitalizowania, celem przezwyciężenia trudnej sytuacji finansowej, czy też pokrycia kosztów związanych z dochodzeniem przez spółkę swoich praw. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Mając na względzie powyższe sąd na podstawie art. 260 § 1 powyższej ustawy orzekł, jak w sentencji postanowienia.