I SA/Po 1162/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-16

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne w sytuacji, gdy postępowanie główne zostało prawomocnie zakończone przez NSA, mimo braku merytorycznego rozpoznania wniosku o prawo pomocy przez WSA?
Ratio decidendi
Rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne w sytuacji uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, nawet jeśli wniosek o prawo pomocy nie został wcześniej merytorycznie rozpoznany. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 249a P.p.s.a., postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy powinno zostać umorzone, ponieważ dalsze jego rozpoznawanie jest zbyteczne.
Stan faktyczny
Skarżący PB złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające zwolnienia spod egzekucji wierzytelności. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. WSA oddalił ten wniosek, a następnie utrzymał w mocy swoje postanowienie po sprzeciwie. Po kolejnym wezwaniu do uiszczenia wpisu, WSA odrzucił skargę. NSA oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi, co uczyniło postanowienie WSA prawomocnym. W międzyczasie skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został umorzony przez WSA na podstawie art. 249a P.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku PB w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi PB na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku PB w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Skarżący PB pismem z dnia [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]. Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy WSA postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł sprzeciw na w.w postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia [...] o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W piśmie pouczono skarżącego, że nieuiszczenie wpisu sądowego we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] odrzucił skargę PB na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wierzytelności. Skarżący na to postanowienie pismem z dnia [...] wniósł zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił zażalenie PB na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt [...] w zakresie odrzucenia skargi. Wobec powyższego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] o odrzuceniu skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji zajętej wierzytelności jest prawomocne od dnia [...]. Zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należy zauważyć, że zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Kluczowe dla prawidłowej wykładni przytoczonego przepisu jest ustalenie znaczenia zwrotu "zbędne". Na gruncie reguł języka powszechnego zwrot "zbędny" oznacza tyle, co taki, który nie jest koniecznie potrzebny i bez którego można się obejść [tak: Wielki Słownik Języka Polskiego, dostępny pod adresem: http://www.wsjp.pl]. W ocenie starszego referendarza sądowego rozpoznającego niniejszą sprawę rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się zbędne m.in. w sytuacji uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, mimo braku rozpoznania żądania skarżącego przyznania mu prawa pomocy. W takiej sytuacji rozpoznawanie wniosku w tym zakresie staje się zbyteczne, bowiem nawet jego rozpoznanie zgodnie z intencją strony nie niweczy skutków prawomocnego zakończenia postępowania. Mając zatem na uwadze, że na skutek wydania przez NSA postanowienia z dnia [...], sygn. akt [...] wydane w niniejszej sprawie postanowienie WSA z dnia [...], sygn. akt [...] o odrzuceniu skargi jest prawomocne począwszy od dnia [...], stwierdzić należy, że rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, a zatem postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy należy umorzyć. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło