I SA/Po 1167/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-09
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Stanisław Małek, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego, które jest korzystne dla strony skarżącej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jeśli strona domaga się jedynie jego uzupełnienia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może ocenić uzasadnienie postanowienia organu odwoławczego pod kątem zgodności z prawem, nawet jeśli sentencja postanowienia jest korzystna dla strony skarżącej. Skarga dotycząca uzasadnienia jest dopuszczalna, jeśli strona domaga się jego uzupełnienia, a sąd ocenia je przez pryzmat zgodności z przepisami k.p.a. i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym zasady związania sądu i organów wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim orzeczeniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. umarzające postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez ZUS w celu wyegzekwowania zaległych składek. Po wcześniejszym umorzeniu postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z powodu braku majątku, ZUS wszczął nowe postępowanie na podstawie nowych tytułów wykonawczych. T.P. wniósł zarzuty dotyczące przedawnienia i nieistnienia obowiązku, które zostały oddalone przez ZUS, a następnie utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej. WSA uchylił to postanowienie z powodu niedoręczenia T.P. postanowienia o umorzeniu postępowania z 1999 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej uznał zarzuty za uzasadnione i uchylił postanowienie ZUS. Następnie Dyrektor ZUS umorzył postępowanie egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Dyrektora ZUS, umorzył postępowanie egzekucyjne na innej podstawie prawnej i nakazał zwrot wyegzekwowanych kwot. T.P. złożył skargę, domagając się uzupełnienia uzasadnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2007r. sprawy ze skargi T.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych oddala skargę /-/K. Nikodem /-/E. Brychcy /-/St. Małek
Urząd Skarbowy P., na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych i przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w P. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec T. P. w celu wyegzekwowania zaległych składek na ubezpieczenia osobiste oraz pracowników w łącznej kwocie [...]zł plus odsetki za zwłokę.
Z uwagi na brak składników majątkowych podlegających egzekucji, Naczelnik Urzędu Skarbowego P. postanowieniem z dnia [...].12.1999 roku, na podstawie art. 59 § 1 pkt. 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne.
Ponieważ zobowiązany wymienionych zaległości nie uregulował, a wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] ustalił majątek T.P., do którego mógł skierować egzekucję, w dniu [...].06.2004 roku wystawił nowe tytuły wykonawcze nr [...] – [...], obejmujące zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie osobiste oraz pracowników w kwocie [...] zł plus odsetki za zwłokę. Z uwagi na fakt, iż wierzyciel jednocześnie jest organem egzekucyjnym, wszczął postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego.
Zawiadomieniem z dnia [...].06.2004 roku organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w Przedsiębiorstwie A.
Zawiadomienia o dokonanym zajęciu doręczone zostały zobowiązanemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych nr [...] – [...], natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...].07.2004 roku .
W dniu [...] lipca 2004 roku T. P. wniósł do Dyrektora Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w P. zarzuty na postępowanie egzekucyjne podnoszące zarzut przedawnienia oraz nieistnienia obowiązku objętego wymienionymi tytułami wykonawczymi. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] lipca 2004 roku wydał postanowienie jako wierzyciel w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych zarzutów, w którym uznał je za bezzasadne. Wierzyciel odpowiadając na zarzut przedawnienia stwierdził między innymi, iż w myśl przepisów ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.Nr 137 poz.887 z 1998 roku ze zm.) oraz ustawy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz.U Nr 137 poz.887 z 1989 roku ze zm.), w wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych nastąpiła przerwa w biegu przedawnienia. Odnośnie zarzutu nieistnienia obowiązku z uwagi na uregulowanie należnych składek ZUS, organ egzekucyjny stwierdził, że co prawda w wyniku egzekucji przeprowadzonej przez Naczelnika wyegzekwowano kwotę [...] zł, a zobowiązany wpłacił kwotę [...] zł., jednak P. M. nie uznał przysługującej zobowiązanemu zajętej przez organ egzekucyjny wierzytelności. W związku z tym, zaległości nadal istnieją i są wymagalne.
Na podstawie wyrażonego przez wierzyciela stanowiska, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. wydał w dniu [...] lipca 2004 roku postanowienie, w którym oddalił zarzuty.
Na to postanowienie T. P. wniósł zażalenie, w którym podtrzymał zarzut nieistnienia obowiązku. Stwierdził, że wszystkie zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uregulował w toku postępowaniu egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego P., w wyniku scedowania na rzecz P. M. przysługujących jemu wierzytelności z tytułu wykonanych na jego rzecz robót budowlanych. Ponadto żalący podniósł, iż nie wiedział do chwili wszczęcia ponownej egzekucji przez ZUS o istniejących zaległościach.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...].09.2004 roku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji - Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że stanowisko wierzyciela było dla organu egzekucyjnego wiążące. Ponieważ zobowiązany nie wykazał, że należne składki uregulował, jak również z uwagi na fakt, że P. M. nie uznał zajętej wierzytelności, zarzut nieistnienia obowiązku uznać należało za bezzasadny.
Na postanowienie to zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze skarżący podniósł, iż pozbył się długu wobec ZUS w wyniku uznania jego wierzytelności przez P. M., egzekwowane zobowiązanie z tytułu składek ZUS uległo przedawnieniu, wierzyciel przez trzy lata nie poinformował go o istniejących zaległościach, a przede wszystkim , nie zostało doręczone mu postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...].12.1999 Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wyrokiem z dnia 28.07.2006 roku (sygn. akt I SA /Po 1596/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...].09.2004 roku. W uzasadnieniu stwierdził między innymi, że zarzuty dotyczące przedawnienia oraz wygaśnięcia obowiązku poprzez zapłatę należności (na skutek egzekucji wierzytelności T. P. wobec P. M.) są bezzasadne a egzekwowany obowiązek nie został uregulowany. WSA uchylił natomiast zaskarżone postanowienie z uwagi na niedoręczenie zobowiązanemu postanowienia Urzędu Skarbowego P. z dnia [...].12.1999 roku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec T. P. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez ZUS w P. Sąd wywiódł bowiem, iż mimo obowiązku wynikającego z art. 59 § 2 - 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku, organ egzekucyjny nie doręczył zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Tym samym skarżący nie powziął wiadomości o fakcie umorzenia prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego i należy przyjąć, że postanowienie to nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego. W takiej sytuacji nie było dopuszczalne wszczynanie ponownego postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania tych samych należności ZUS . W uzasadnieniu Sąd zauważył także, że niedoręczenie skarżącemu postanowienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 1999 r. wywołało dla skarżącego szereg negatywnych konsekwencji. W szczególności skarżący mógł sądzić, iż wobec zajęcia wierzytelności, której wartość w ocenie skarżącego znacznie przewyższała wartość zadłużenia z 1999 r., zadłużenie zostało uregulowane. Sąd stwierdził, iż wskutek braku doręczenia skarżącemu postanowienia o umorzeniu postępowania wraz z podaniem powodów tego umorzenia, nastąpiło pozbawienia go zarówno prawa do jego zaskarżenia ze względu na powody umorzenia egzekucji wskazane w tym postanowieniu, w tym zakwestionowanie legalności i skuteczności oświadczenia P. M. o nieuznaniu wierzytelności jak i możliwości skutecznego dochodzenia swojej wierzytelności od P. M. wobec jej przedawnienia.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w dniu [...] stycznia 2007 roku, wydał postanowienie, w którym uznał zarzuty T. P. za uzasadnione i uchylił zaskarżone przez niego postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2004 roku nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów zgłoszonych przez T. P. na prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne.
Z uwagi na w/w rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w P. , Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...], wydał w dniu [...] marca 2007 roku postanowienie, na podstawie którego umorzył prowadzone przez siebie postępowanie egzekucyjne wobec T. P. powołując się na przepisy art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /jednolity tekst Dz.U.Nr 229 poz.1954 z 2005 roku ze zm./.
Na postanowienie to T. P. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P. Zobowiązany wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, oraz o ustalenie obowiązku zwrotu wyegzekwowanych kwot z jego wynagrodzenia za pracę. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, iż z zaskarżonego postanowienia nie wynika iż skarga na postępowanie egzekucyjne rozpatrzona była przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, który stwierdził, że wszczęcie wobec niego ponownej egzekucji przez ZUS było niedopuszczalne. Nadto wskazał, że od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...].12.1999 roku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w P.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] 2007 r. uchylił w całości postanowienie z dnia [...] marca 2007 roku; umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Pana T. P. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] – [...], w oparciu o przepis art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; oraz postanowił o dokonaniu zwrotu wyegzekwowanych kwot należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.
W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie. Odnosząc się do wyroku z dnia 28 lipca 2007 r. wskazano, że Sąd uchylając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdził m.in., że zarzuty dotyczące przedawnienia oraz wygaśnięcia obowiązku poprzez scedowanie wierzytelności na rzecz P. M. są bezzasadne, a egzekwowany obowiązek nie został uregulowany. Stwierdzono, że "WSA uchylił (...) postanowienie wyłącznie w uwagi na niedoręczenie zobowiązanemu postanowienia Urzędu Skarbowego (...) z dnia [...].12.1999 r.". Nadto, przypomniano, że sąd stwierdził, że nie było dopuszczalne wszczynanie ponownego postępowania egzekucyjnego.
Organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji powołał się na błędną podstawę prawną. Art. 59 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczą przypadku, gdy zobowiązany występuje z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego i nie czyni tego w trybie art. 33 i art. 34 u.p.e.a. Zgodnie z przepisem art. 59 § 3 wymienionej ustawy, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego gdy zachodzą przypadki wyszczególnione w § 1 i § 2 tego artykułu, chyba, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a . W niniejszej sprawie umorzenie postępowania egzekucyjnego jest skutkiem uznania zarzutów egzekucyjnych uzasadnione. Tak więc podstawę jego umorzenia stanowi powołany już art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie przepisy art.59 tej ustawy, na które powołał się organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu.
Organ stwierdził też, że skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz zwrot wyegzekwowanych już kwot. W związku z tym wniosek T. P. o zwrot potrąconych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] kwot z wynagrodzenia za pracę u pracodawcy uznano za zasadny i wskazano, że niesłusznie wyegzekwowane kwoty należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi, należy zwrócić zobowiązanemu.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej T. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący wniósł:
-o jego uzupełnienie, poprzez prawidłowe ustosunkowanie się do stanowiska Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. zawartego w postanowieniu z dnia [...].03.2007 i jednocześnie podanie istotnego stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartego w wyroku z dnia 28.07.2007 roku
-dopuszczenie jako dowodów sprawie; postanowienia Urzędu Skarbowego P. z dnia [...].12.1999 roku Nr [...], Dyrektora ZUS Oddział w P. nr [...] i [...]z lat 2004 -2006 , upomnień nr [...] oraz [...]z dnia [...].03.2007 roku oraz dowodu z akt Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu (sygn. akt I SA Po 1596/04).
W uzasadnieniu podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. jako jedyną uzasadnioną przyczynę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wskazał niedoręczenie skarżącemu postanowienia Urzędu Skarbowego P. z dnia [...].12.1999 r. i nie ustosunkował się do kwestii bezzasadności wygaśnięcia zobowiązania skarżącego w związku z przekazaniem bezspornej wierzytelności uznanej przez dłużnika skarżącego oraz niewywiązania w 1999 r. się przez organ egzekucyjny z obowiązku wyegzekwowania uznanej i bezspornej należności oraz bezczynności w dopełnieniu obowiązku powiadomienia skarżącego o przeszkodach.
Zdaniem skarżącego stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej narusza jego interes prawny bowiem brak wyjaśnienia faktycznego stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 28.07.2006 r. powoduje dalsze działania [...] Oddziału ZUS na jego szkodę. Skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 28.07.2006 r. odniósł się do egzekucji z wierzytelności skarżącego w kwocie około [...]zł wobec P. M., stwierdzając, że ostatecznie P. M. nie uznał wierzytelności. Sąd nie badał zasadności uchylenia się P. M. od zapłaty uznanego zobowiązania, jak również czy jego oświadczenie było ważne, a także jaki wpływ na brak wyegzekwowania uznanego zobowiązania miały działania organu egzekucyjnego. Skarżący podkreślił, że Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 28.07.2006 r. wskazał, że niedoręczenie skarżącemu postanowienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 1999 r. wywołało dla skarżącego szereg negatywnych konsekwencji w sferze jego praw. W szczególności skarżący mógł sądzić, iż wobec zajęcia wierzytelności, której wartość w ocenie skarżącego znacznie przewyższała wysokość zadłużenia z 1999 r. wobec ZUS, zadłużenie zostało uregulowane. Wskutek braku doręczenia skarżącemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wraz z podaniem powodów tego umorzenia nastąpiło pozbawienie go zarówno prawa jego zaskarżenia ze względu na powody umorzenia egzekucji wskazane w tym postanowieniu, w tym zakwestionowanie legalności i skuteczności oświadczenia P. M. o nieuznaniu wierzytelności jak i możliwości skutecznego dochodzenia swojej wierzytelności od P. M. wobec jej przedawnienia. Skarżący stwierdził też, że sprawa legalności wycofania oświadczenia przez P. M. była przedmiotem postępowania karnego zakończonego wydaniem przez Sąd Rejonowy w P. wyroku skazującego P. M. za przestępstwo przerobienia dokumentu. Powyższa okoliczność nie była znana WSA przy wydaniu wyroku z dnia 28.07.2006 r. ale znana już była "wierzycielowi" przy wydaniu postanowienia z dnia [...].03.2007 r. i Dyrektorowi Izby Skarbowej w P. przy wydaniu zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazał też, że został podrobiony jego podpis na protokole o stanie majątkowym z dnia [...] grudnia 1999 r. sporządzonym przez pracownika Urzędu Skarbowego i że wierzyciel jeszcze przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego prowadzonego w latach 1998 - 1999 oraz przed zakończeniem postępowania egzekucyjnego co do tych samych należności na podstawie tytułów wykonawczych z 2004 r., w 2007 r. ponownie wszczął w stosunku do tych samych należności postępowanie egzekucyjne.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto, że zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie elementy decyzji wynikające z art. 107 k.p.a. Odnosząc się do kwestii nieuznania przez P. M. wierzytelności zobowiązanego, organ podkreslił, iż oświadczenie o odmowie uznania wierzytelności było wiążące dla organu, a organ słusznie odstąpił od realizacji tego środka egzekucyjnego. Ponowne skierowanie egzekucji do tej wierzytelności wymagałoby uznania jej przez Sąd w postępowaniu cywilnym.
Organ stwierdził też, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że postanowienie z dnia [...].12.1999 r. zostało wydane na podstawie na podstawie sfałszowanych dowodów, bowiem Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia 27.10.2006 uniewinnił poborcę skarbowego od zarzutu sfałszowania podpisu na protokole o stanie majątkowym z dnia [...].12.1999 r. Oświadczenie dłużnika zajętej nieruchomości zostało skorygowane przez jego samego, stąd, dla organu egzekucyjnego nie nosi ono znamion dokumentu sfałszowanego.
W końcu odnosząc się do kwestii niedoręczenia przez organ postanowienia o umorzeniu postępowania z [...].12.1999 r. organ wskazał, iż w tej sprawie toczy się odrębne postępowanie.
W piśmie procesowym z dnia 9 października 2007 r. skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do ustalenia nieprawidłowości występujących w działaniach Urzędu Skarbowego P. w sprawie egzekucyjnej nr [...]prowadzonej w latach 1998-1999 oraz o przestrzegania art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wezwanie do udziału w postępowaniu Prokuratora Rejonowego P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, iż skarżący nie kwestionuje samego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w P., lecz wnosi o uzupełnienie jego uzasadnienia. W związku z powyższym oceniając zaskarżone postanowienie, którego sentencja jest korzystna dla skarżącego, oraz mając na uwadze zasadę reformationis in peius (art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) rozważania należy rozpocząć od stwierdzenia, iż generalnie istnieje możliwość zaskarżenia uzasadnienia postanowienia. Uzasadnienie jest bowiem koniecznym i istotnym elementem postanowienia administracyjnego (art. 124 § 2 K.p.a.), jest zwykłą" jego częścią w sensie składnika treści postanowienia i w tym kontekście częścią równoważną z samą osnową postanowienia.
Oceniając uzasadnienie zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia zgodności z prawem Sąd nie dopatrzył się istnienia podstaw do jego uchylenia.
Nie ulega kwestii, iż uzasadnienie należy badać przez pryzmat rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu. W tym aspekcie, trzeba przypomnieć, iż postanowieniem z dnia [...] 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec T. P. oraz dokonał zwrotu wyegzekwowanych kwot należności głównej wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.
Treść uzasadnienia faktycznego i prawnego dla takiego rozstrzygnięcia, musi być zgodna z art. 107 § 3 k.p.a., który stosuję się odpowiednio do postanowień (art. 126 k.p.a.), przy czym przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym (art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej u.p.e.a.). Uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno zatem w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W niniejszej sprawie konieczne było zatem wskazanie i uzasadnienie przyczyn umorzenia postępowania i tylko wystąpienie błędów uzasadnienia w tak rozumianym kontekście mogło skutkować jego wzruszeniem. Rozpatrując przez ten pryzmat zaskarżone uzasadnienie podkreślić trzeba, iż organ jednoznacznie wskazał, dlaczego postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, oraz uzasadnił podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. W zaskarżonym uzasadnieniu organ wskazał przesłanki zastosowania powyższego przepisu i uczynił to w sposób wyczerpujący oraz niebudzący wątpliwości co do zasadności takiej właśnie kwalifikacji. Organ odwoławczy zgodnie z prawdą przytoczył zarówno treść, jak i tezy wyroku z dnia 28 lipca 2007 r. Nie można mu jednak czynić zarzutu, iż nie powołał w treści uzasadnienia fragmentu dotyczącego negatywnych konsekwencji jakie wywołało niedoręczenie skarżącemu postanowienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] grudnia 1999 r. Kwestia ta bowiem (podobnie jak wszelkie zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie [...] poza stwierdzonym faktem samego niedoręczenia) nie miała bezpośredniego wpływu na treść postanowienia z dnia [...] 2007 r. Co więcej, w toku postępowania egzekucyjnego, organy były związane treścią art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej sprawie, rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych zapadały w myśl powołanego przepisu. Nawet, jeżeli stan faktyczny w zakresie dotyczącym uznania wierzytelności przez P. M. został ustalony nieprawidłowo, to i tak – na rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miało to wpływu. W końcu, podkreślenia wymaga, iż - jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę – w sprawie niedoręczenia postanowienia o umorzeniu postępowania z [...] grudnia 1999 r. toczy się odrębne postępowanie.
Odnosząc się do żądań zawartych w skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 9 października 2007 r., dotyczących dopuszczenia dowodów oraz zobowiązania Dyrektora Izby Skarbowej do ustalenia nieprawidłowości występujących w działaniach Urzędu Skarbowego P. w sprawie egzekucyjnej nr [...], podkreślić trzeba, iż takie czynności pozostawałyby bez wpływu na rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Zgodnie z art. 12 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W związku z tym – skoro organ na podstawie zgromadzonych materiałów był w stanie rozstrzygnąć niniejszą sprawę, to czynienie dodatkowych ustaleń, nie tylko było zbędne, ale i pozostawało w sprzeczności z zasadą wyrażoną w treści art. 12 k.p.a. Bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia pozostawała także, o czym była mowa, kwestia nieprawidłowości związanych z uznaniem wierzytelności przez P. M.
Odnośnie wszczęcia ponownego postępowania egzekucyjnego w roku 2007 r., to kwestia ta pozostaje poza granicami niniejszej sprawy i w związku z powyższym nie może podlegać ocenie sądu w niniejszym postępowaniu.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. W granicach niniejszej sprawy mieściła się ocena prawidłowości rozstrzygnięcia organu drugiej instancji, w tym zasadności powołanej tam podstawy prawnej oraz uzasadnienia, z którego wynikać powinna zasadność takiej podstawy w świetle poczynionych ustaleń faktycznych. Oceniając zaskarżone postanowienie stwierdzić trzeba, iż organ w sposób wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia ocenił zgromadzony materiał, a postanowienie przekonująco uzasadnił.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
/-/ Katarzyna Nikodem /-/ Elwira Brychcy /-/ Stanisław Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło