I SA/Po 1167/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-12-18

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże brak możliwości ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym brak środków na utrzymanie konieczne dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie posiada środków finansowych ani majątku, z którego mógłby ponieść koszty postępowania, a jego jedyny dochód przeznaczany jest na bieżące utrzymanie i alimenty, zasadne jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości podatku VAT. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody z zasiłku chorobowego, które przeznacza na alimenty i bieżące utrzymanie, brak majątku oraz pomoc rodziny i przyjaciół. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich wydatków i sytuacji materialnej, załączając dokumenty potwierdzające jego stan.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla wnioskodawcy adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2013r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, sierpień, wrzesień, listopad 2010r. oraz styczeń i maj 2011r. wraz z odsetkami postanawia: 1. zwolnić [...] od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla [...]adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. [...] pismem z dnia [...] października 2013r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2013r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień, maj, sierpień, wrzesień, listopad 2010r. oraz styczeń i maj 2011r. wraz z odsetkami. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że obecnie otrzymuje [...],- zł zasiłku chorobowego, całą kwotę przekazuje w postaci alimentów dla byłej żony i córki. Wnioskodawca podał, że nic mu nie zostaje, pomieszkuje u konkubiny, której pomaga w opiece nad dziećmi. Konkubina prowadziła działalność gospodarczą, która zawiesiła. Wnioskodawca podał, że w zaspokojeniu podstawowych potrzeb (jedzenie, rachunki) pomaga im rodzina i przyjaciele. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]-letnią córką i [...]-letnim synem. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Na wezwanie z dnia [...] grudnia 2013r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2013r. oświadczył, że nie posiada żadnych kont bankowych, lokat ani rachunków bankowych. Podał, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z Panią [...]. Wyjaśnił, że na alimenty przeznacza [...],- zł, na wyżywienie [...],- zł, na energię elektryczną [...],- zł, na lekarstwa [...],- zł, na środki czystości [...],- zł i na telefon [...],- zł. Wskazał, że mieszkanie, w którym mieszka należy do Pani [...]. Wnioskodawca zajmuje jedynie pokój i ponosi koszty energii elektrycznej. Skarżący podał, że posiada samochód osobowy, który jest zajęty na poczet zaległości w ZUS. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych udziałów w spółkach. Jedyny dochód jaki posiada to zasiłek chorobowy. Wnioskodawca wyjaśnił, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia nie może podjąć jakiejkolwiek pracy. Od dwóch lat leczy się. Skarżący wskazał na co choruje i jaki jest stan jego zdrowia. Wnioskodawca podał, że na zasiłku chorobowym pozostaje od lutego 2013r. Wskazał, że wcześniej otrzymywał dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...],- zł brutto. Skarżący nie wie od kiedy Pani [...] zawiesiła działalność gospodarczą. Skarżący oświadczył, że sam prowadzi gospodarstwo domowe. Oświadczył również, że nie pozostał mu żaden majątek ze zlikwidowanej działalności gospodarczej. Czasami od rodziny i przyjaciół otrzymuje pomoc rzeczową w postaci żywności lub odzieży. Do pisma załączył kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za 2012r., z którego wynika, dochód jego wyniósł [...] zł, umowy o pracę z dnia [...] listopada 2012r., informacji ZUS do Komornika Sądowego z dnia [...]08.2013r., [...]08.2013r., [...]10.2013r. o dokonanych potrąceniach ze świadczenia chorobowego, zestawienia rozliczenia uzyskanych kwot w okresie od [...] stycznia 2013r. wystawionego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] grudnia 2013r. na rzecz wierzyciela [...], przekazów pocztowych, zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] listopada 2013r., orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2013r. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nieodpłatnie użytkuje jeden pokój w domu będącym własnością Pani [...]. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, wartościowych przedmiotów, udziałów w spółkach z o.o. Posiada natomiast samochód, który podlega zajęciu egzekucyjnemu. Skarżący obecnie jest na zasiłku rehabilitacyjnym i z tego tytułu uzyskuje dochód miesięczny netto w wysokości [...] zł (odcinek przekazu pocztowego z dnia [...]11.2013r.). Skarżący w całości uzyskiwane z tego tytułu środki pieniężne przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie oraz na alimenty. Wnioskodawca korzysta również z pomocy rzeczowej w postaci żywności i odzieży, którą otrzymuje od rodziny i przyjaciół. Wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków finansowych, ani majątku, z którego mógłby choć w części ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło