I SA/Po 1175/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-02-03

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, przebywający w zakładzie karnym, nieposiadający dochodów ani majątku, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego adwokat w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który przebywa w zakładzie karnym, nie uzyskuje dochodów i nie posiada majątku, z którego mógłby pokryć koszty postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy jest instytucją zapewniającą realizację prawa do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, stanowiąc wyjątek od zasady ponoszenia kosztów przez strony.
Stan faktyczny
Wnioskodawca HT złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że przebywa w zakładzie karnym, nie ma rodziny, nie pracuje, nie posiada wartościowych przedmiotów ani oszczędności, a także jest zadłużony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił zwolnić wnioskodawcę HT od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi HT na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu II raty za 2014 r. z tytułu łącznego zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym postanawia: 1. zwolnić HT od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla HT adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. HT pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu II raty za 2014 r. z tytułu łącznego zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia [...] przebywa w Zakładzie Karnym, nie ma żadnej rodziny, nie pracuje, nie posiada wartościowych przedmiotów, leczy się u lekarza specjalisty. Wnioskodawca podał, że jest zadłużony w Urzędzie Gminy na kwotę ponad [...]. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2, działkę o pow. [...], na której stoi dom. Skarżący nie posiada oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że wnioskodawca od dnia [...] przebywa w Zakładzie Karnym i nie uzyskuje dochodów, z których mógłby ponieść koszty postępowania. Ze skargi wynika również, że skarżący nie ma rodziny, ponadto nie może wynająć domu, gdyż dom został okradziony i zdewastowany i wobec tego wnioskodawca nie jest obecnie w stanie uzyskać środków finansowych z tego tytułu. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło