I SA/Po 1176/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu I Wydział w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc marzec 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...], 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/E. Brychcy Wnioskiem z dnia [...] złożonym na urzędowym formularzu S. M., reprezentowany przez adwokata J. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając przedmiotowy wniosek skarżący podał, że nie posiada żadnego majątku, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. S. M. oświadczył, że chociaż zamieszkuje z synem – P. M., to jednak nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, również z innymi osobami nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Do kwietnia 2008r. strona pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Z tytułu prac dorywczych skarżący uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia 1 października 2008r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy S. M. w odpowiedzi z dnia 13 października 2008r. oświadczył, że nie posiada lokat, kont i rachunków bankowych, nie posiada też samochodu i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Ogólne koszty swojego utrzymania strona oszacowała na kwotę [...] miesięcznie. Syn skarżącego jest studentem Uniwersytetu [...], nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada nieruchomości, ani samochodu, nie ma oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca mieszka z żoną, z którą pozostaje w separacji. S.M. ma prawo dożywotniego korzystania ze służebności mieszkania oraz gruntu. Do pisma załączono kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] w którym orzeczono separację małżeństwa G. M. i S. M. i zasądzono od skarżącego na rzecz syna alimenty w kwocie po [...] miesięcznie, kserokopie zeznań podatkowych za 2006 i 2007r., z których wynika, że w 2006r. dochód żony skarżącego wyniósł [...] dochód skarżącego [...], zaś w 2007r. dochód skarżącego wyniósł [...]. Ponadto skarżący wskazał na druku PIT-38, że w 2006r. uzyskał dochód w wysokości [...]. Załączył także odpis zwykły księgi wieczystej z dnia 10 października 2008r. Na kolejne wezwanie z dnia 22 października 2008r. strona w odpowiedzi oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca nie płaci czynszu, gdyż zajmuje wydzieloną część w domu jednorodzinnym. Nie ponosi opłat za wodę, energię elektryczną i abonament RTV, bowiem zgodnie z ustną umową zawartą z żoną nie uczestniczy w tych opłatach w zamian za usługę palenia w piecu centralnego ogrzewania oraz za prace porządkowe. Skarżący podał, że nie posiada telefonu stacjonarnego, ma telefon komórkowy, przy czym z tego tytułu ponosi opłaty w wysokości ok. 30,- zł miesięcznie, na telewizję kablową przeznacza zaś [...]. Wnioskodawca nie ma do spłacania żadnych kredytów, płaci natomiast na rzecz syna alimenty w wysokości [...]. Oświadczył, że nie choruje i wobec tego nie ponosi kosztów leczenia. Na wyżywienie przeznacza około [...] miesięcznie. Do pisma załączył kserokopię aktu notarialnego z dnia [...] umowy o podział majątku małżeńskiego wraz z ustanowieniem służebności mieszkania i użytkowania gruntu. Z § 2 umowy wynika, że w skład majątku G. M. i S.M., który był objęty wspólnością ustawową wchodzą: 1. na prawach współwłasności majątkowej małżeńskiej, udział w wysokości ½ nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], o obszarze [...], 2. samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2000 wartości [...]. Z treści § 4 w.w umowy wynika natomiast, iż strony umowy, dokonały podziału opisanego w § 2 majątku wspólnego w ten sposób, że: G. M. na wyłączną własność nabyła ½ udziału we współwłasności nieruchomości opisanej w § 2 tej umowy, zastrzegając rzecz S. M. służebność mieszkania i użytkowania części gruntu, S. M. na wyłączną własność nabył zaś własność samochodu osobowego marki [...] Na wezwanie z dnia 17 listopada 2008r. skarżący w odpowiedzi podał, że nie posiada samochodu osobowego marki [...], rok prod. 2000, gdyż w.w samochód sprzedał w dniu 30 października 2007r. za kwotę [...]. Do pisma załączył kserokopię umowy kupna – sprzedaży. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy udzielił skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę [...]., a w pozostałym zakresie wniosek S. M. oddalił. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Wobec wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zakwestionowane postanowienie utraciło moc na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie powyżej [...] wpisu od skargi. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienia od regulowania tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Biorąc pod uwagę powyższe wskazać należy, że chociaż skarżący nie ma stałej pracy, to jednak z tytułu prac dorywczych uzyskuje kwotę około [...] miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów leczenia, gdyż nie choruje i nie ma do spłacania żadnych kredytów. Ponadto z załączonej do akt sprawy, przez S. M., kserokopii aktu notarialnego wynika, że posiadał razem z małżonką G. M. udział w wysokości ½ nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o pow. [...], na której znajduje się piętrowy podpiwniczony murowany budynek mieszkalny typu "bliźniak", o powierzchni zabudowy [...], o powierzchni użytkowej [...], wyposażony w instalację wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania oraz gazową. Wartość nieruchomości określono na kwotę [...]. G. M. nabyła na wyłączną własność 1/2 udziału we współwłasności nieruchomości, przy czym na rzecz S. M. ustanowiona została bezpłatnie i dożywotnio służebność mieszkania i użytkowania części gruntu. Zatem badając aktualną sytuację finansową i majątkową skarżącego nasuwa się wniosek, że wnioskodawca wyzbył się swego udziału w majątku wspólnym znacznej wartości na rzecz majątku żony nieodpłatnie, natomiast gdy chodzi o obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych z prowadzoną w przeszłości działalnością gospodarczą wskazuje na budżet państwa, jako źródło pokrycia wydatków wchodzących w zakres tej działalności. Poza tym wskazać należy, iż skarżący posiadał samochód osobowy marki [...], rok prod. 2000, który, jak wynika z treści umowy o podział majątku małżeńskiego zawartej w dniu [...] miał wartość [...]. Następnie skarżący w.w samochód sprzedał w dniu 30 października 2007r. za kwotę [...], co również wpłynęło na uszczuplenie jego majątku. Nadmienić należy, iż skarżący w swoim wniosku całkowicie pominął okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliłaby ewentualnie sfinansować koszty sądowe, w tym wpis od skargi. Konkludując podkreślić należy, iż o zasadności wniosku nie decyduje subiektywne przekonanie o tym, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy ale obiektywna ocena możliwości finansowych (posiadanie źródeł dochodu) i możliwości majątkowych wnioskodawcy przy uwzględnieniu niezbędnych (obiektywnie) dla utrzymania strony wydatków i możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł oraz kosztów sądowych jakie musiałby ponieść na danym etapie postępowania. Mając na uwadze wszystkie te okoliczności należało stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu, sytuacja finansowa pozwoli skarżącemu na wniesienie wpisu od skargi w kwocie [...]. Z tych względów na podstawie art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 oraz art. 160 i 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/ E. Brychcy