I SA/Po 1177/07

WyrokWSA w Poznaniu2008-03-11

Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Janusz Ruszyński, Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu braku dołączenia pisemnego pełnomocnictwa, podczas gdy pełnomocnictwo zostało udzielone ustnie przed wniesieniem odwołania i przedłożone pisemnie po wezwaniu organu, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Odwołanie wniesione przez radcę prawnego, do którego nie dołączono pisemnego pełnomocnictwa, nie jest niedopuszczalne, jeśli pełnomocnictwo zostało udzielone ustnie przed wniesieniem odwołania i przedłożone pisemnie w terminie wyznaczonym przez organ. W takim przypadku organ powinien uznać czynność za dokonaną przez osobę uprawnioną, niezależnie od daty sporządzenia pisemnego pełnomocnictwa, o ile zakres pełnomocnictwa obejmuje daną sprawę. Niewłaściwa interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa przez organ odwoławczy stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania A. sp. z o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającej przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT. Odwołanie zostało wniesione przez radcę prawnego, do którego nie dołączono pełnomocnictwa. Po wezwaniu, spółka przedłożyła pisemne pełnomocnictwo z datą późniejszą niż data wniesienia odwołania. Organ uznał odwołanie za wniesione przez podmiot nieuprawniony. Spółka zaskarżyła postanowienie, argumentując, że niedołączenie pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który można usunąć, a pełnomocnictwo zostało udzielone ustnie przed wniesieniem odwołania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Janusz Ruszyński(spr.) WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] ( [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; /-/E. Brychcy /-/W. Zygmont /-/J. Ruszyński Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził niedopuszczalność odwołania A. Sp. z o.o. w P. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Z niespornych ustaleń faktycznych poczynionych przez organ odwoławczy wynika, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającej przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego doręczonej stronie w dniu [...] zostało wniesione w dniu [...] przez radcę prawnego. Do odwołania nie dołączono pełnomocnictwa. Pismem z dnia [...] wezwano Spółkę A. do przedstawienia pełnomocnictwa upoważniającego do wniesienia odwołania przez radcę prawnego. Radca prawny, który wniósł odwołanie przedłożył jako załącznik do pisma z dnia [...] pełnomocnictwo upoważniające do reprezentowania Spółki A. przed organami skarbowymi w postępowaniach administracyjnych i sądowych. Pełnomocnictwo to zostało udzielone w dniu [...]. Organ odwoławczy uznał, że skoro w terminie ustawowym wniesione zostało odwołanie, a w tym terminie radca prawny nie był umocowany do reprezentowania Spółki, gdyż pełnomocnictwo nosi datę [...], a więc po upływie terminu do wniesienia odwołania, to należało uznać, że odwołanie wniósł podmiot nieuprawniony, co skutkuje niedopuszczalnością odwołania. W skardze na powyższe postanowienie A. Sp. z o.o. w P. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie wnoszącego skargę ustalenie, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony jest błędne. Niedołączenie pełnomocnictwa przy podaniu o wszczęcie postępowania administracyjnego jest jednym z braków podania, o którym mowa w art. 64 § 2 Kpa. Jednakże dopiero niezłożenie pełnomocnictwa w terminie zakreślonym w wezwaniu do jego złożenia zawierającym pouczenie o skutkach niezłożenia, prowadzi do wydania na podstawie art. 64 § 2 Kpa decyzji o pozostawieniu podania bez rozpoznania ponadto niedokonanie przez organ administracji wezwania wnoszącego podanie do złożenia pełnomocnictwa na piśmie lub zgłoszenia go do protokołu w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że niedopełnienie tej czynności spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania i wydanie decyzji odmawiającej uwzględnienie zgłaszanego w podaniu żądania z powodu braku umocowania, jest nie tylko istotnym naruszeniem przepisu art. 64 § 2 Kpa, lecz stanowi także naruszenie zasady informowania określonej w art. 9 Kpa. W dniu wnoszenia odwołania przez radcę prawnego K.M. - K. miała ona umocowanie ustne od Prezesa zarządu Pana E.P., co zostało uwidocznione choćby w odwołaniu z dnia [...] Po wezwaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej, dnia [...] zostało sporządzone w formie pisemnej, i nie było podstaw do wstawienia innej daty skoro tego dnia było ono faktyczne naniesione na papier. Data na pełnomocnictwie nie może mieć znaczenia dla oceny czy odwołanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony. Należy mieć na uwadze, że pełnomocnictwa można udzielić w dowolnej formie. W niniejszej sprawie zostało udzielone ustnie jeszcze przed dniem wniesienia odwołania. Jeżeli strona jest wezwana o przedłożenie dokumentu pełnomocnictwa to jeżeli złoży je w wyznaczonym terminie organ winien uznać czynności za dokonane przez osobę uprawnioną i to bez względu na datę sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa. Inne rozumienie przepisów niż wskazane przez wnoszącego skargę prowadzi do sytuacji w której dochodzi do patologii, a osoby wystawiające dokumenty byłyby przez ustawodawcę "zmuszane" do dokonywania ich antydatowania, natomiast instytucja późniejszego zgłoszenia pełnomocnictwa do protokołu w terminie 7 dni od wezwania pozostałaby bezużyteczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie przed organami obu instancji toczyło się na podstawie przepisów regulujących postępowanie podatkowe, a więc Ordynacji podatkowej, a nie kodeksu postępowania administracyjnego. Przywołane w uzasadnieniu skargi zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie miały w sprawie w ogóle zastosowania. Należy też zwrócić uwagę na to, że gdyby radca prawny składając odwołanie wykonał podstawową czynność - a więc przedłożył pełnomocnictwo, sprawa w ogóle nie trafiłaby na drogę postępowania sądowoadministracyjnego, jako problem związany z oceną skuteczności pełnomocnictwa. Mimo powyższych zastrzeżeń skargę należało uznać za uzasadnioną. Niezłożenie przy odwołaniu pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, który zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej może być usunięty. Prawidłowo postąpił organ odwoławczy wzywając stronę do złożenia pełnomocnictwa dla autora odwołania. Takie pełnomocnictwo zostało w wyznaczonym terminie złożone. Z treści tego pełnomocnictwa wynika jego zakres. Jest ono pełnomocnictwem ogólnym upoważniającym wskazanych w nim radców prawnych do reprezentowania Spółki A. przed organami skarbowymi. Tak sformułowane pełnomocnictwo upoważnia również do wniesienia odwołania od decyzji wydawanych przez te organy. Również pismo przewodnie podpisane przez radcę prawnego precyzuje do jakiej sprawy pełnomocnictwo zostało złożone. Twierdzenie, że odwołanie zostało złożone przez osobę nie będącą stroną postępowania podatkowego jest chybione. Fakt, że data figurująca na pełnomocnictwie jest późniejsza niż data odwołania podpisanego przez pełnomocnika nie może przesądzać o zakwestionowaniu prawidłowości umocowania pełnomocnika. W tym miejscu Sąd pragnie przywołać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w uzasadnieniu wyroku z 04 lipca 2006 r. II OSK 941/2005, że jeżeli usunięcie braku związanego z pełnomocnictwem nastąpi w terminie prawem przewidzianym, wówczas nie ma znaczenia jaką datą pełnomocnictwo zostało opatrzone. Data ta może być późniejsza od daty wezwania strony do usunięcia braku pisma. Istotnym jest natomiast zakres pełnomocnictwa, oraz by pełnomocnictwo zostało w rzeczywistości udzielone do danej sprawy. W niniejszej sprawie pełnomocnictwo obejmowało umocowanie do działania w imieniu podatnika przed organami skarbowymi. Taki zakres pełnomocnictwa obejmuje upoważnienie do sporządzenia odwołania. Zostało więc ono udzielone do przedmiotowej sprawy podatkowej, a ściślej do występowania w imieniu podatnika (Spółka z o.o. A.) w sprawie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego. Na podstawie art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej w zakresie nieuregulowanym w § 1-3a stosuje się przepisy prawa cywilnego. Zgodnie z treścią art. 103 § 1 Kc i art. 104 Kc w przypadku braku umocowania po stronie pełnomocnika ważność jego czynności zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę. Potwierdzenie obejmuje zarówno formę jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane dla niej skutki. W świetle tych uregulowań obowiązkiem organu było zwrócenie się bezpośrednio do strony z zapytaniem, czy potwierdza czynność złożenia odwołania przez radcę prawnego. Odmienna interpretacja przepisów o pełnomocnictwie organu odwoławczego narusza wyżej wskazane przepisy. Reasumując, należało stwierdzić, że odwołanie zostało złożone w terminie przez osobę należycie umocowaną, a organ odwoławczy winien merytorycznie rozpoznać odwołanie. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygniecie należało uchylić zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach, na które składa się wpis od skargi w kwocie [...] orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. /-/ E.Brychcy /-/ W.Zygmont /-/ J.Ruszyński uk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło