I SA/Po 1177/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący [...] i [...], reprezentowani przez radcę prawnego, pismem z dnia 9 listopada 2017 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji decyzję SKO w [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] 2017 r. w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. w kwocie [...] zł. W petitum skargi wnieśli także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania podnieśli, że wykonanie tej, oraz pozostałych decyzji, mocą których określono skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości w kwocie ok. [...] zł - może spowodować nieodwracalne straty w gospodarstwie rolnym [...]. W tym kontekście wskazano, że na skutek znaczących opadów deszczu w 2017 r. na polach należących do skarżącego powstały rozlewiska, w wyniku których plony były niskie, a wiele zbóż nie spełniało wymogów jakościowych (ziarno było zagrzybione). Pozostająca w dalszym ciągu na polach woda uniemożliwia wykonywanie zabiegów agrarnych, naraża rośliny na działanie grzybów, wymaga stosowania większej ilości środków grzybobójczych. W ocenie skarżących, wykonanie w tym momencie zaskarżonych decyzji spowoduje pozbawienie gospodarstwa [...] środków pieniężnych niezbędnych do prowadzenia zabiegów polowych - celem ochrony i tak już zagrożonych upraw. Tym samym może zostać zachwiana płynność finansowa gospodarstwa. Ponadto, ewentualna egzekucja mogłaby spowodować wypowiedzenie zaciągniętych przez skarżącego kredytów na prowadzenie tego gospodarstwa. Obecnie pozostaje do spłaty ok. [...] zł (roczne obciążeniem kredytami wynosi ok. [...] zł). Do wniosku załączono kopie trzech umów kredytowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Przez "znaczną szkodę" należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei "trudne do odwrócenia skutki" to takie skutki prawne lub faktyczne, które powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Podkreślenia wymaga, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, który to środek nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Nie ulega wątpliwości, że ustalone zaskarżoną decyzją zobowiązanie podatkowe jest świadczeniem pieniężnym i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty tego świadczenia pieniężnego, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jego wysokości (w niniejszej sprawie także w powiązaniu z wysokością zobowiązań podatkowych za inne lata), a także od innych konsekwencji, jakie się z tym wiążą. Badając zasadność wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd rozważył wszelkie okoliczności sprawy, mając przede wszystkim na uwadze cel instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, mianowicie tymczasowe wstrzymanie działań m.in. egzekucyjnych organu administracji, do czasu wydania przez sąd administracyjny wyroku w sprawie. Sąd uznał, że wniosek skarżących zasługuje na uwzględnienie, albowiem wykonanie decyzji zobowiązującej ich do zapłaty łącznej kwoty w wysokości ok. [...] zł, na obecnym etapie, może spowodować wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. W ocenie Sądu, ewentualna egzekucja ww. kwoty mogłaby doprowadzić do wypowiedzenia [...] umów kredytowych zawartych w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym (zakup użytków rolnych, samochodu terenowego, kredyt inwestycyjny), co w dalszej kolejności mogłoby skutkować utratą gruntów, na których jest prowadzone gospodarstwo, a więc potencjalnie istnieje groźba zaprzestania prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności stanowi natomiast spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04). Na marginesie należy podkreślić, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się, zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a., z chwilą wydania przez Sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.