I SA/Po 1178/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosków SM i BM o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi SM i BM na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2004r. postanawia: 1. udzielić skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej [...], 2. oddalić wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy w pozostałej części. /-/V.Mielcarek Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę SM i BM na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Wobec tego skarżący, reprezentowani przez adwokata JM pismem z dnia [...] wnieśli skargę kasacyjną od w.w wyroku. Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...]. Skarżący S M i B M złożyli sporządzone na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. SM w uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada żadnego majątku, jest osobą bezrobotną i nie przysługuje jemu prawo do zasiłku. Pozostaje w separacji, posiada ustanowioną służebność mieszkania polegającą na bezpłatnym korzystaniu z niego. Nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną. Ma zasądzone alimenty w wysokości [...] miesięcznie na syna. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu prac dorywczych uzyskuje średnio [...] miesięcznie. W piśmie uzupełniającym wniosek o przyznanie prawa pomocy S M wskazał, że nie posiada kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych. Prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, czynszu nie opłaca, zajmuje wydzieloną część w domu jednorodzinnym. Wskazał, że nie ponosi opłat za wodę, energię elektryczną, opał, abonament RTV, gdyż zawarł ustną umowę z żoną, z której wynika, iż nie uczestniczy w tych opłatach w zamian za usługę palenia w piecu centralnego ogrzewania oraz prace porządkowe przy domu. Za telefon komórkowy skarżący płaci [...], za kablówkę [...]. Kredytów skarżący nie zaciągał. Płaci alimenty na syna w wysokości [...] miesięcznie. Na wyżywienie przeznacza [...]. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Nie posiada samochodu osobowego. Wnioskodawca nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Do pisma załączył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w [...], z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...]. BM w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał, że nie posiada własnej ziemi, dzierżawi [...], opłaca KRUS. Oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z córkami i z synem. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Z tytułu działalności rolniczej uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie, jego żona otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości [...]. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, że zarówno on jak i jego żona nie składali zeznań rocznych podatkowych, nie posiadają lokat, kont i rachunków bankowych. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym [...]. Małżonka skarżącego posiada samochód osobowy marki R, rok produkcji [...], o wartości około [...], termin spłaty ostatniej raty upływa z dniem [...]. Skarżący nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów z prac dorywczych, sezonowych, stypendium, dopłat do nieruchomości rolnej z Unii Europejskiej. Wniosek o udzielenie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie tylko w części przez zwolnienie skarżących od wpisu od skargi kasacyjnej powyżej [...]. Zauważa się, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżących odnosząca się co do braku jakichkolwiek środków finansowych na pokrycie wpisu należnego od skargi kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżący SM z tytułu prac dorywczych uzyskuje [...] miesięcznie, przy czym na koszty miesięcznego utrzymania razem z alimentami na syna przeznacza kwotę [...]. Nadto z akt sądowych wynika, że skarżący posiadał razem z małżonką G M udział w wysokości [...] nieruchomości położonej w P przy ul. J [...] o pow. [...], na której znajduje się piętrowy podpiwniczony murowany budynek mieszkalny typu "bliźniak" o pow. zabudowy [...], o powierzchni użytkowej [...], wyposażony w instalację wodociągową, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania oraz gazową. Wartość nieruchomości określono na kwotę [...]. G M nabyła na wyłączną własność [...] udziału we współwłasności nieruchomości, przy czym na rzecz SM ustanowiona została bezpłatnie i dożywotnio służebność mieszkania i użytkowania części gruntu. Ponadto zauważyć należy, że skarżący posiadał samochód osobowy marki R, rok prod. [...], który sprzedał w dniu [...] za kwotę [...], co również wpłynęło na uszczuplenie jego majątku, biorąc pod uwagę fakt, że wartość samochodu szacowano na kwotę [...] (dowód: kserokopia aktu notarialnego Repertorium A nr [...] z dnia [...] – karta nr [...] akt sądowoadministracyjnych). Natomiast skarżący BM z tytułu prowadzonej działalności rolniczej uzyskuje około [...], jego żona z tytułu zasiłku rodzinnego około [...]. Zatem łączny dochód skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wynosi [...]. Na miesięczne utrzymanie przeznaczają około [...], przy czym jednym ze składników kosztów jest rata kredytu w wysokości [...] zaciągniętego na zakup samochodu osobowego, który należy do małżonki skarżącego. Zauważyć należy, że prawa pomocy nie można traktować jako formy kredytu Państwa dla skarżących, a do czego sprowadzałoby się uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości. Zatem redukcja wysokości wpisu od skargi kasacyjnej od kwoty [...] do kwoty [...] stanowi przyznanie prawa pomocy adekwatne do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżących. Skarżący w swoich wnioskach całkowicie pominęli okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła im na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym wpis od skargi kasacyjnej), o zwolnienie od których ubiegają się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie adwokata. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżący powinni w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji. /-/V.Mielcarek