I SA/Po 118/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie NSA Stanisław Małek Maria Skwierzyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([..]złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M. Skwierzyńska /-/K. Wolna - Kubicka /-/St. Małek M. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w N.z dnia [...]. w sprawie odmowy zwolnienia spod egzekucji administracyjnej pieca do pizzy. Pismem z dnia 28 sierpnia 2008r. skarżąca zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o zwolnienie spod egzekucji pieca do pizzy stanowiącego wyposażenie prowadzonego przez nią punktu gastronomicznego. W. w. organ egzekucyjny postanowieniem z [...]. na podstawie art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdził brak podstaw do zwolnienia w. w. pieca spod egzekucji prowadzonej przeciwko M. S. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości podatniczki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług za lata 2001, 2004, 2005 i 2006. Podatniczka oprócz tych zaległości podatkowych dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych posiada także zaległości wobec innych wierzycieli oraz dotyczące bieżących zobowiązań podatkowych, które nadal narastają. Prowadzona przeciwko M. S. od kilku lat egzekucja jest bezskuteczna. Zajęto więc piec do pizzy jako jedyną wartościową ruchomość, której zwolnienie spod egzekucji byłoby sprzeczne z interesem wierzyciela. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia M. S. na to postanowienie, podzielił stanowisko organu egzekucyjnego I instancji, że zgodnie z przepisem art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny może zwolnić spod egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego jeżeli uzyskał on na to zgodę wierzyciela. Oprócz tego wymogu powołany przepis wskazuje też na konieczność wystąpienia przez zobowiązanego z wnioskiem o zwolnienie spod egzekucji oraz na konieczność zaistnienia po stronie zobowiązanego ważnego interesu. Wierzycielem w niniejszej sprawie jest ten sam organ co organ egzekucyjny, wobec czego uprzednie uzyskanie jego zgody nie jest wymagane. Odnosząc się do kwestii istnienia po stronie zobowiązanej ważnego interesu organ odwoławczy uznał, że interes ten winien mieć charakter obiektywny, a taki faktycznie nie wystąpił. Ponadto wskazany organ podkreślił fakultatywny charakter rozstrzygnięcia wydawanego w trybie w. w. art. 13 § 1, które opiera się na uznaniu administracyjnym, wobec czego nawet przy zaistnieniu przesłanek wskazanych w omawianym przepisie organ egzekucyjny może lecz nie musi uwzględnić wniosek zobowiązanego. W skardze na to postanowienie M. S. podniosła, że piec do pizzy służy jej do prowadzenia działalności gospodarczej - punktu gastronomicznego i w sytuacji gdyby została go pozbawiona byłaby zmuszona zlikwidować tę działalność. Wówczas jej zadłużenie wobec organu podatkowego wzrośnie również o niespłacone kredyty, ponieważ jest osobą samotną, nie ma rodziny, a więc nie ma kto jej pomóc. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia należy odnieść tę zgodność do regulacji zawartej w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm. - dalej u. p. e. a.), a także w kodeksie postępowania administracyjnego, mającego - w myśl art. 18 powołanej ustawy - odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. W. w. ustawa z 17 czerwca 1966r. określa zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego w tym również określa oprócz przewidzianego w art. 13 § 1 zwolnienie spod egzekucji na wniosek zobowiązanego, wyłączenia przedmiotowe spod egzekucji. W art. 8 u. p. e. a. ustawodawca wymienił 16 grup przedmiotów, które nie podlegają egzekucji administracyjnej. Wyłączenia te działające z mocy prawa mają charakter bezwzględnie obowiązujący. W pkt 4 § 1 art. 8 wymieniono jako niepodlegające egzekucji narzędzia i przedmioty niezbędne do wykonywania przez zobowiązanego pracy zarobkowej wykonywanej osobiście. Zabezpieczony piec do pizzy niewątpliwie służy skarżącej do prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym organ egzekucyjny ponownie rozpatrując sprawę winien rozważyć i ewentualnie ustalić w toku postępowania wyjaśniającego, czy w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek obligatoryjnego wyłączenia w. w. ruchomości (pieca do pizzy) spod egzekucji, z mocy prawa, co wydaje się możliwe. Jak wynika z akt egzekucyjnych możliwości tej nie wzięto pod uwagę, nie przeanalizowano okoliczności sprawy i nie ustalono w sposób zgodny z postanowieniami art. 7 k. p. a. stanu faktycznego sprawy mając na względzie także interes społeczny i słuszny interes strony. Oparcie zaskarżonego postanowienia jedynie na regulacji przewidzianej w art. 13 § 1 u. p. e. a. uznać należy w tej sytuacji za przedwczesne, bowiem organ egzekucyjny w pierwszym rzędzie obowiązany jest z urzędu brać pod uwagę bezwzględnie obowiązujący w każdym postępowaniu egzekucyjnym zakaz prowadzenia egzekucji do rzeczy wymienionych w art. 8 u. p. e. a. Dopiero po stwierdzeniu, że przedmiot, o którego wyłączenie spod egzekucjistrona zobowiązana wnosi, uzasadnione jest rozpatrzenie takiego wniosku w trybie art. 13 § 1 u. p. e. a. Z tych względów, uznając skargę za zasadną, sąd jako nie związany podniesionymi w niej argumentami i wnioskami, zgodnie z postanowieniami art. 134 p. p. s. a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ M. Skwierzyńska /-/ K. Wolna - Kubicka /-/ S. Małek