I SA/Po 1180/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JB na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2010 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę [...] już uiszczoną tytułem skargi. Skarżący JB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący uiścił częściowo wpis od skargi w wysokości [...]. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że aktualnie jest osobą samotną, zatrudnioną jedynie na nie pełen etat z wynagrodzeniem netto ok. [...]. Dochody, jakie uzyskuje, pozwalają mu jedynie na zapewnienie minimum socjalnego i to przy pomocy najbliższych członków rodziny. Skarżący podał, że jest osobą rozwiedzioną od wielu lat, córka jest osobą pełnoletnią, wychowuje ją była żona. Pomimo faktu, że córka nadal się uczy, ze względu na sytuację materialną, nie jest w stanie pomóc jej w kosztach nauki. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej [...]. Skarżący podał, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] brutto, t.j. [...] netto. Wskazał, że czynsz najmu i opłaty za media wynoszą ok. [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że posiada udziały w spółce A Sp. z o.o., w w.w spółce nie pełni żadnej funkcji, wartość nominalna udziałów wynosi [...], z posiadania udziałów w spółce nie uzyskuje żadnych dochodów, ponieważ spółka od dłuższego czasu nie prowadzi statutowej działalności. Skarżący oświadczył, że nie posiada pojazdu mechanicznego, nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca wskazał, że ze względu na bardzo niskie dochody musiał zrezygnować z najmu pokoju i korzysta z pomocy rodziny i znajomych, którzy starają się pomóc jemu przetrwać trudny okres. Skarżący podał, że uzyskuje dochody jedynie z tytułu wynagrodzenia za pracę. Skarżący wyjaśnił, że pomoc, którą otrzymuje od rodziny i znajomych, nie jest otrzymywana w sposób stały i nie ma charakteru finansowego. Do pisma załączył kserokopię zeznania rocznego podatkowego za [...], zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia [...], wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że saldo końcowe na rachunku na dzień [...] wynosi [...], na drugim rachunku [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych ponad uiszczoną już kwotę [...], gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący jest osobą samotną, rozwiedzioną, nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej [...]. Otrzymuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości [...] netto. Nie uzyskuje innych dochodów. Korzysta z pomocy rodziny i znajomych, pomoc ta nie ma charakteru finansowego. Wobec powyższego skarżący z dochodów uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Wnioskodawca nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.