I SA/Po 1181/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku GZ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi GZ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: X, XI 2008r., V, VIII, XII 2009r., VII, VIII, XII 2010r., V, IX i X 2011r. wraz z odsetkami postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący GZ pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące: X, XI 2008r., V, VIII, XII 2009r., VII, VIII, XII 2010r., V, IX i X 2011r. wraz z odsetkami. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że nie stać go na opłatę sadową, gdyż łączny dochód rodziny z ostatnich trzech miesięcy wyniósł [...] netto. Skarżący od [...] przebywa na zwolnieniu lekarskim, ale nie otrzymuje zasiłku chorobowego, przy czym wyjaśnił, że wniósł odwołanie od decyzji Zakładu ubezpieczeń Społecznych do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wnioskodawca podał, że są prowadzone wobec niego i małżonki liczne egzekucje komornicze. Skarżący wyjaśnił, że po [...] latach prowadzenia działalności gospodarczej zbankrutował i wobec tego musiał swoją firmę zlikwidować. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, [...]-letnią córką i z [...]-letnim synem. Posiada grunt po żwirowni o pow. [...] ha i [...] ha, z którego prowadzona jest licytacja komornicza oraz nieruchomość gruntową w P, z której również prowadzona jest licytacja komornicza. Nie posiada natomiast domu, mieszkania, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Żona i dzieci nie posiadają majątku. Skarżący razem z rodziną mieszka grzecznościowo, bez tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, do czasu znalezienia innego lokum dla rodziny. Skarżący podał, że jest zatrudniony, lecz obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał na co choruje i jaki jest stan jego zdrowia. Skarżący oświadczył również, że w pokrywaniu opłat, których on i jego żona nie są w stanie ponieść, pomagają im rodzice. Do wniosku załączył m.in. kserokopie: zaświadczenia o zarobkach żony z dnia [...], odwołania z dnia [...] do Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych od decyzji ZUS z dnia [...], zaświadczenia lekarskiego z dnia [...], zwolnienia lekarskiego z dnia [...], wypisu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej R.P., doręczenia obwieszczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym o licytacji nieruchomości z dnia [...], protokołu opisu i oszacowania nieruchomości z dnia [...] sporządzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym, aneksu do umowy o pracę z dnia [...] oraz umowy o pracę z dnia [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń skarżącego wynika, że obecnie utrzymują się z wynagrodzenia żony, które wynosi [...] brutto. Skarżący natomiast przebywa na zwolnienie lekarskim, przy czym ZUS odmówił jemu przyznania zasiłku chorobowego i wobec tego sprawa toczy się w Sądzie Rejonowym – Sądzie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący i jego żona mają na utrzymanie dzieci, które się uczą. Skarżący posiada nieruchomości (działki gruntu), z których prowadzone są postępowania egzekucyjne. Nie posiada natomiast domu lub mieszkania. Dochody z wynagrodzenia żony w całości przeznaczane są na miesięczne utrzymanie rodziny. Ponadto małżonkowie korzystają z pomocy rodziców. Skarżący zatem nie posiada środków pieniężnych, z których mógłby ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie, ponadto nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.