I SA/Po 1186/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-09-05
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Karol Pawlicki, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została doręczona tylko jednemu ze współwłaścicieli nieruchomości (podatników), narusza prawo i powinna zostać uchylona?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy dopuścił się istotnych uchybień proceduralnych, polegających na niedoręczeniu decyzji drugiemu współwłaścicielowi nieruchomości (W. W.), co uniemożliwiło mu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru podatku od nieruchomości za 2004 r. dla małżonków M. i W. W. Decyzją Burmistrza ustalono wymiar podatku, uwzględniając dane z ewidencji gruntów i opinii biegłego. Podatnik złożył korektę informacji, rozgraniczając powierzchnię budynków i gruntów w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja organu odwoławczego została doręczona jedynie M.W. przez jego pełnomocnika H.C., pomijając drugą współwłaścicielkę, W.W.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie as.sąd. WSA Karol Pawlicki /spr./ as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 września 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 297,- zł /dwieście dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ K.Pawlicki
Decyzją z dnia [...] 2005 r. Burmistrz Gminy i Miasta ustalił M. i W. małż. W. wymiar podatku od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ podał, że wysokość podatku od nieruchomości ustalano na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego oraz w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w postaci opinii technicznej sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę oraz protokół z oględzin nieruchomości.
W dniu [...] 2004 r. M. W. złożył korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2004, dotyczącą nieruchomości położonej w J. przy ul. [...], w związku z rozpoczęciem prowadzenia tam działalności gospodarczej. Jak wynika z informacji, podatnik rozgraniczył budynek na dwie odrębne podstawy opodatkowania:
1. powierzchnia budynków pozostałych niemieszkalnych – gospodarczych – [...] m²,
2. powierzchnia budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – [...] m²
oraz rozgraniczył grunt na:
3. powierzchnia gruntów pozostałych – [...] m²
4. powierzchnia gruntów związanych z działalnością gospodarczą – [...] m².
W ramach prowadzonego postępowania sporządzono dnia [...] 2004 r. protokół przesłuchania strony – M. W. , w którym podatnik twierdzi, że dokonał pomiaru posiadanej przez siebie nieruchomości. Podatnik w protokole oświadczył, że przeznacza na prowadzenie działalności gospodarczej parter – powierzchnię [...] m². Pozostałej części nieruchomości tj. [...] m² podatnik nie wykorzystuje do prowadzonej działalności gospodarczej. Łącznie powierzchnia budynków w skorygowanej dnia [...] 2004 r. informacji wynosi [...] m², a grunt razem wynosi [...] m². Powierzchnię [...] m² podatnik uważa za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, natomiast [...] m² jako grunt nie związany z działalnością gospodarczą. M. W. oświadczył również, że nie ujmował przedmiotowej nieruchomości w ewidencji środków trwałych.
Organ podatkowy dnia [...] 2004 r. przeprowadził dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości na okoliczność ustalenia faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości oraz przeprowadził dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy na okoliczność ustalenia powierzchni przedmiotu opodatkowania. Z opinii technicznej sporządzonej przez biegłego rzeczoznawcę wynika, że powierzchnia użytkowa budynku produkcyjno-magazynowego wynosi [...] m². Dlatego też w oparciu o art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ podatkowy przyjął za podstawę powierzchnię użytkową budynku oszacowaną przez biegłego rzeczoznawcę, do której to płatnik nie wniósł zastrzeżeń i zgadza się z nią, pomniejszoną o dwie klatki schodowe, czyli [...] m².
Organ podatkowy, pomimo rozdzielenia przez podatnika w ostatniej informacji gruntów o pow. [...] m² jako "grunty pozostałe" oraz [...] m² jako "grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej" potraktował obie działki tj. nr [...] o pow. [...] m² i nr [...] o pow. [...] m², łącznie [...] m², stanowiące jeden kompleks, jako w całości za "związane z prowadzoną działalnością gospodarczą". Działki te przylegają do siebie i dotyczą jednej przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...]. Działka nr [...] jest zabudowana budynkiem przemysłowym – warsztatem stolarskim, natomiast działka nr [...] jest działką wjazdową na posesję, z prawem przejścia i przejazdu przez tę działkę na rzecz każdoczesnego właściciela sąsiednich działek.
W odwołaniu z dnia [...] 2005 r., wniesionym w imieniu M.W. przez ustanowionego pełnomocnika – H.C., strona wniosła o uchylenie decyzji w całości.
Zdaniem podatnika nie można w żaden legalny sposób obciążyć podwyższoną, przewidzianą dla działalności gospodarczej stawką, nieruchomości należącej do małżeństwa na zasadzie współwłasności, gdzie tylko jeden z małżonków jest przedsiębiorcą i używa tej nieruchomości na zasadzie użyczenia.
Decyzją z dnia [...] 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że stosownie do treści art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, pod pojęciem gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty i budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami, zajętych na zbiorniki retencyjne, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Czasowe lub nawet stałe niewykorzystywanie części nieruchomości przeznaczonej do prowadzenia działalności gospodarczej na cele takiej działalności nie oznacza zmiany jej podatkowoprawnej kwalifikacji. Wyłączenie spod pojęcia gruntu lub budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej takiego przedmiotu opodatkowania, który nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych, wymaga odpowiedniego uzasadnienia /udokumentowania/.
W przedmiotowej sprawie nie przedstawiono jakiegokolwiek dowodu, że część nieruchomości obecnie nie użytkowana na cele działalności gospodarczej, nie jest i nie może być wykorzystywana na te cele z powodów technicznych.
Po myśli art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych "jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność /.../ to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach." W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że opodatkowana nieruchomość stanowi współwłasność małżonków, a zatem zaskarżona decyzja zgodnie z prawem została skierowana do nich obojga.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesionej przez M.W., żądano uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zdaniem podatnika w sytuacji, gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, to do wspólnej nieruchomości nie można stosować podwyższonych stawek podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy ta nieruchomość wykorzystywana jest tylko do celów tej działalności na zasadzie użyczenia.
Według wyliczenia podatnika jedyną możliwą do zapłaty kwotą podatku jest [...] zł, czyli suma podatku za powierzchnię budynków gospodarczych /[...] m² x 3.36 zł/ oraz powierzchnię gruntów pozostałych /[...] m² x 0,10 zł/.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Prokurator Apelacyjny, który zgłosił udział w sprawie, wniósł o oddalenie skargi
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna z innych powodów, niż wymienione przez skarżącego.
Po pierwsze – należy wskazać, że w niniejszej sprawie współwłaścicielami nieruchomości są małżonkowie M. i W. W. /akt notarialny – k. 28 akt administracyjnych/.
Po drugie – decyzję Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] 2005 r. doręczono obojgu małżonkom /k. 37/.
Po trzecie – mimo braku w aktach administracyjnych pełnomocnictwa udzielonego H.C. przez M.W., to należało przyjąć, że znane było ono organowi odwoławczemu – świadczy o tym treść pism urzędowych z dnia [...] i [...] 2006 r. (pisma Burmistrza i SKO – k. 50 i 51, z dnia [...] 2006 r. (protokół posiedzenia SKO- k. 52).
Po czwarte – decyzję organu odwoławczego doręczono tylko H.C. /decyzja – k. 53, zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 56/.
Wobec powyższych ustaleń należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa /t.j. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm./, stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik i inkasent lub ich następca prawny.
W tych okolicznościach w postępowaniu organu odwoławczego Sąd dopatrzył się istotnych uchybień, polegających na niedoręczeniu decyzji drugiemu współwłaścicielowi – W. W. która jest podatnikiem, oraz uniemożliwieniu tym samym wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. M. W. taką możliwość miał, co wynika z treści pisma Kolegium z dnia [...] 2005 r. /k. 51 – pouczenie z powołaniem się na art. 200 § 1 Ordynacji/.
W dalszym postępowaniu organ odwoławczy winien zastosować się do treści wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższego, uznawszy uchybienia organu za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w treści art. 200, a o wstrzymaniu wykonania decyzji – w art. 152 w/w ustawy.
/-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ K.Pawlicki
uk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło