I SA/Po 1194/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący JK, reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie niektórych rubryk wniosku. Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył uzupełniony wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wniesioną skargą. Wskazał, że jest rencistą z orzeczoną grupą inwalidzką. Miesięcznie ponosi koszty związane z niepełnosprawnością w wysokości [...], inne koszty związane ze swoim utrzymaniem, dodatkowo spłaca miesięcznie raty kredytu w wysokości [...] oraz z tytułu pożyczki w kwocie [...], a także raty z tytułu zobowiązań podatkowych w kwocie [...] miesięcznie. Ponoszone wydatki w całości pochłaniają jego dochody, co oznacza, że nie ma finansowych możliwości zapłaty opłat sądowych. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. [...], nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonka jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej. Syn nie posiada żadnego majątku. Skarżący uzyskuje dochód miesięczny brutto z tytułu renty w wysokości [...], żona z tytułu emerytury w wysokości [...] brutto, syn z tytułu umowy o pracę na [...] etatu w wysokości [...] brutto. Do wniosku załączył kserokopie: wypisu z treści orzeczenia z dnia [...] o zaliczeniu skarżącego do [...] grupy inwalidów, decyzji ZUS o waloryzacji renty z dnia [...], wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...], zeznania rocznego podatkowego za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego z tytułu renty wyniósł [...], z innych źródeł [...], harmonogram spłat rat, z którego wynika, że skarżący zaciągnął pożyczkę hipoteczną w A w dniu [...], wypłacono mu kwotę w wysokości [...], rata kredytu wynosi [...], termin płatności upływa w dniu [...], skarżący zaciągnął również kredyt gotówkowy w A w dniu [...], kwota kredytu [...], rata kredytu [...], termin płatności upływa z dniem [...], decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o rozłożeniu na raty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] wraz z odsetkami za zwłokę, upomnień wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wzywających do uregulowania podatku dochodowego od osób fizycznych za [...], faktury za energię elektryczną za okres [...] – kwota do zapłaty [...], faktury za gaz za okres [...] – kwota [...], opłat za użytkowanie lokalu – kwota [...], decyzji ZUS o waloryzacji emerytury małżonki z dnia [...], z której wynika, że wysokość świadczenia do wypłaty wynosi [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają rachunków bankowych a także lokat bankowych. Skarżący wskazał, że na koszty miesięcznego utrzymania jego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym składają się w szczególności wydatki na leki w kwocie [...], spłata rat zaległych podatków [...], pożyczka hipoteczna [...], kredyt gotówkowy [...], usługi telekomunikacyjne ok. [...], gaz [...], energia elektryczna [...] (co dwa miesiące), opłaty za użytkowanie lokalu [...], telefon komórkowy [...], Internet [...], roczne ubezpieczenie samochodu [...], wydatki na wyżywienie. Skarżący oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają udziałów w spółkach, a także nie pełnią funkcji członka zarządu ani prokurenta w spółkach. Skarżący razem z żoną posiada samochód osobowy marki M, rok prod. [...], wartość rynkowa ok. [...]. Mieszkanie, w którym mieszka skarżący i jego rodzina należy do pana LK zamieszkałego w P. Skarżący oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują innych dochodów niż te, które zostały zadeklarowane we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do pisma załączył roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za [...], z którego wynika, że dochód małżonki wyniósł [...], roczne obliczenie podatku za [...], z którego wynika, że dochód skarżącego wyniósł [...], kserokopie: dowodu rejestracyjnego, ubezpieczenia OC, zaświadczenia o zatrudnieniu z dnia [...], z którego wynika, że syn wnioskodawcy jest zatrudniony na [...] etatu za wynagrodzeniem [...], faktur VAT. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Wnioskodawca jest rencistą, żona emerytką, natomiast syn jest zatrudniony na [...] etatu. Skarżący razem z żoną posiada nieruchomość rolną o pow. [...] oraz samochód osobowy. Syn wnioskodawcy nie posiada żadnego majątku. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności. Uzyskiwane przez skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dochody przeznaczane są na ich koszty miesięcznego utrzymania oraz na stałe opłaty, w tym na spłatę rat kredytów zaciągniętych w [...] oraz na spłatę zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.