I SA/Po 1205/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-31

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest emerytem, osobą niepełnosprawną, utrzymującym córkę i wnuka, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego adwokat w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jego sytuacja materialna, obejmująca niską emeryturę, utrzymanie niepełnosprawnej córki i chorującego wnuka, brak innych dochodów i majątku, świadczy o niemożności pokrycia kosztów sądowych i potrzebie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący ZM złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący jest emerytem, osobą niepełnosprawną, na utrzymaniu której pozostaje chorująca córka z dzieckiem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ZM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi ZM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący ZM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący pobiera emeryturę. Wnioskodawca ma na utrzymaniu [...]-letnią córkę, która od urodzenia choruje, skarżący wyjaśnił na co córka choruje. Córka wnioskodawcy ma [...]-letniego syna, który również choruje. Córka otrzymuje zasiłek rodzinny na syna, dodatek z tytułu niepełnosprawności, alimenty na dziecko. Skarżący utrzymuje córkę, zapewnił jej oddzielny i bezpłatny pokój. Wnioskodawca podał, że dom, który został zbudowany w latach [...], jest bez centralnego ogrzewania z powodu braku środków finansowych. Koszty utrzymania budynku i koszty remontu ponosi wnioskodawca. Skarżący podał, że posiada dom, nie posiada nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Wnioskodawca podał, że ma ukończone [...] lat i jest inwalidą I grupy z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z akt administracyjnych wynika, że emerytura skarżącego wynosi [...] (por. decyzja ZUS z dnia [...] o waloryzacji emerytury), córka posiada orzeczenie z dnia [...] o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności lekkiego, wnuk ma orzeczenie z dnia [...] o zaliczeniu do osób niepełnosprawnych, wnioskodawca posiada orzeczenie z dnia [...], z którego wynika, że jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że wnioskodawca ma [...] lat, jest emerytem, jest osobą niepełnosprawną, utrzymuje się jedynie z emerytury, z której przeznacza również środki na utrzymanie córki. Córka wychowuje [...]-letniego syna, nie pracuje, otrzymuje alimenty na dziecko, zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu niepełnosprawności. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Nie ma również żadnego majątku, w tym oszczędności, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów niniejszego postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło