I SA/Po 1206/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr.sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009r. sprawy ze skargi K. i M. S. oraz E. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2008r. oddala skargę /-/M.Jaśniewicz /-/W.Zygmont /-/K.Wolna-Kubicka Wójt Gminy wydał w dniu (...), na podstawie przepisów art. 21 § 1 pkt 2, art. 207 oraz art. 210 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005, Nr 8, poz. 60, z późn. zm.) – dalej: O.p., art. 2 – 7 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2006, Nr 121, poz. 844, z późn. zm.) – dalej: p.o.l., art. 1, art. 3, art. 4, art. 6, art. 6a, art. 6c ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. 2006, Nr 136, poz. 969, z późn. zm.) – dalej: p.rol., uchwały nr (...) Rady Gminy z (...) w sprawie obniżenia średniej ceny skupu żyta dla celów podatku rolnego (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 208, poz. 4951), uchwały nr (...) Rady Gminy z (...) w sprawie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości obowiązujących w roku 2008 (Dz. Urz. Woj. Wlkp. Nr 208, poz. 4911), nakaz płatniczy nr (...) na łączne zobowiązanie pieniężne w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2008r. skierowany do podatniczki K. S. i podatnika E. Ł. W nakazie płatniczym ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie (...) zł, w tym podatek rolny – (...) zł i podatek od nieruchomości – (...) zł, w oparciu o informację w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz ewidencji gruntów i budynków Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W odwołaniu podatnicy K. S. i E. Ł., a nadto mąż podatniczki – M. S., nie precyzując, jakiego orzeczenia domagają się od organu odwoławczego, zakwestionowali nakaz w części dotyczącej podatku od drogi i pasa drogowego. Wskazali, że drogi wewnętrzne, za które został naliczony podatek, są użytkowane przez wielu różnych właścicieli nieruchomości sąsiadujących z tymi drogami, jak i przez osoby nie będące właścicielami tych nieruchomości, co stanowi wypełnienie zasady, że drogi te służą celowi publicznemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z (...) nr (...), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 2 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 pkt 4, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 1, ust. 7 p.o.l., art. 1, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, ust. 5, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3, art. 6a ust. 4a, ust. 6, ust. 6c ustawy o p.rol., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny został ustalony w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a w szczególności informację z ewidencji gruntów i budynków Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Prawidłowo ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości: podatnicy w dniu wydania decyzji byli współwłaścicielami (...) m2 gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako drogi (dr). Bezsporna jest w niniejszej sprawie wysokość podatku rolnego. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Powołany przepis wyłącza zatem z opodatkowania podatkiem od nieruchomości grunty zajęte pod pasy drogowe wyłącznie dróg publicznych. Definicja "drogi publicznej" zawarta jest w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115, z późn. zm.). Stanowi on, że drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy drogi publiczne, ze względu na funkcje w sieci drogowej, dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe oraz drogi gminne. Tym samym grunty zajęte pod pasy drogowe inne niż drogi publiczne podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych (dróg krajowych, dróg wojewódzkich, dróg powiatowych oraz dróg gminnych), w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi i autobusowymi, portami oraz pętle autobusowe, są bowiem drogami wewnętrznymi (art. 8 ustawy o drogach publicznych). Drogi wewnętrzne będące przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie nie mieszczą się zatem w pojęciu drogi publicznej, o jakiej mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 p.o.l. Nie należą do żadnej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W świetle art. 8 p.o.l. są drogami wewnętrznymi a zatem przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 p.o.l. nie może mieć do nich zastosowania. W skardze podatnicy, nie precyzując żądania, zakwestionowali decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej podatku od dróg i pasów drogowych. Wskazali, że drogi wewnętrzne, za które naliczony został podatek, są użytkowane przez wielu różnych właścicieli nieruchomości sąsiadujących z tymi drogami, jak i przez osoby nie będące właścicielami tych nieruchomości, co stanowi wypełnienie zasady, że drogi te służą celowi publicznemu. Nie pobierają opłat za korzystanie z dróg oraz nie zamykają ich, pomimo że są one do tej pory ich prywatną własnością. Pobieranie podatku za drogi pełniące funkcje publiczne jest niezgodny z Konstytucją RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasową argumentację, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w postępowaniu przed sądem obowiązuje zasada oficjalności, w myśl której nie jest on związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej poprzez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego – zakaz reformationis in peius. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydany przez Wójta Gminy nakaz płatniczy, ustalający podatek od nieruchomości w wysokości (...) zł oraz podatek rolny w wysokości (...) zł. Jak wynika z uzasadnienia wymiaru, podatkiem od nieruchomości opodatkowano pasy drogowe o pow. (...) m². Podatnicy zakwestionowali powyższe rozstrzygnięcia, wskazując, iż opodatkowane drogi są użytkowane przez właścicieli nieruchomości sąsiadujących z tymi drogami oraz przez osoby nie będące takimi właścicielami. Służą zatem celowi publicznemu. Ponadto nie pobierają opłat za korzystanie z tych dróg ani ich nie zamykają, mimo że są ich własnością. Podnieść należy, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 2006, Nr 121, poz. 844, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2008r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynku lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei w myśl ust. 3 pkt 4 powołanego wyżej artykułu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają również grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane na nich budowle – z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych. Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. 2007, Nr 19, poz. 115, z późn. zm., dalej: u.d.p.) do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 u.d.p.). Drogi publiczne ze względu na funkcje dzielą się na następujące kategorie: 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe, 4) drogi gminne (art. 2 ust. 1 u.d.p.). Drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 u.d.p.). W świetle powołanych przepisów organy podatkowe prawidłowo ustaliły skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008r. Oznaczone w ewidencji gruntów symbolem "dr" działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...) stanowiły bowiem grunty zajęte pod pasy drogowe inne niż drogi publiczne - stanowiły drogi wewnętrzne. Przepis art. 2 ust. 3 pkt 4 p.o.l. nie mógł zatem znaleźć zastosowania. Wbrew twierdzeniu skarżących bez wpływu na opodatkowanie pozostaje fakt, iż z dróg tych korzystają właściciele sąsiadujących nieruchomości, a także osoby nie będące ich właścicielami, przez co służą one celowi publicznemu. Zaliczenie do określonej kategorii dróg publicznych następuje bowiem w sposób przewidziany, w zależności od kategorii, w art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 6a ust. 2, art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Podnoszona okoliczność, iż opodatkowane drogi służą celowi publicznemu, nie jest więc wystarczającą przesłanką do zaliczenia ich do jednej z kategorii dróg publicznych. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ M. Jaśniewicz /-/ W. Zygmont /-/ K. Wolna - Kubicka