I SA/Po 1209/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dominik Mączyński po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r. postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie, 2. znieść postępowanie sądowoadministracyjne przeprowadzone od dnia [...] sierpnia 2016 r., 3. umorzyć postępowanie. Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Celnej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., [...] - pracownik skarżącej poinformował Sąd, że w dniu [...] sierpnia 2016 r., zmarł prezes i jedyny członek zarządu skarżącej, z uwagi na co skarżąca nie posiada organu uprawnionego do jej reprezentacji. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] stycznia 2017 r., wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania w terminie 7 dni, odpisu aktu zgonu prezesa skarżącej oraz oświadczenia o ustanowieniu nowego zarządu. Odpowiadając na powyższe zarządzenie pełnomocnik skarżącej nadesłał kopię aktu zgonu [...] – prezesa skarżącej oraz poinformował, że do chwili obecnej nie powołano nowego zarządu spółki. Z uwagi na powyższe spółka w dalszym ciągu nie posiada organu uprawnionego do reprezentacji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Sąd zawiesił postępowanie. Pismami z dnia [...] listopada 2017 r. oraz z dnia [...] czerwca 2018 r., pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd, że do chwili obecnej nie został powołany nowy zarząd spółki. W piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. [...] podniosło, iż jako udziałowiec skarżącej spółki podejmuje usilne starania w celu ustanowienia nowego zarządu, jednakże żaden z potencjalnych kandydatów nie wyraził zgody na pełnienie tej funkcji. Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dopuścił tymczasowo do czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, [...] - jedynego wspólnika skarżącej spółki oraz wyznaczył termin trzech miesięcy, do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej i zatwierdzenia czynności podjętych przez powołany zarząd skarżącej spółki. Odpis powyższego postanowienia został doręczony spółce [...] w dniu [...] października 2018 r. Wyznaczony przez Sąd 3 – miesięczny termin do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej i zatwierdzenia czynności podjętych przez powołany zarząd skarżącej spółki upłynął bezskutecznie z dniem [...] stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Stosownie do art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a."), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Z art. 28 § 1 p.p.s.a. wynika, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Ewentualny brak organu powołanego do reprezentacji strony skutkuje bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, już po wniesieniu skargi tj. w dniu [...] sierpnia 2016 r., zmarł prezes - jedyny członek zarządu skarżącej, co spowodowało, że skarżąca utraciła organ uprawniony do jej reprezentacji. Jak wynika z odpisu pełnego z Centralnej Informacji KRS Nr [...], dla skarżącej spółki nie ustanowiono kuratora. Sąd dostrzegając brak zdolności procesowej skarżącej uniemożliwiający jej działanie, zwraca jednak uwagę, że jest to brak w składzie właściwych organów, który może być uzupełniony w sposób określony w art. 31 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 ww. jednostki redakcyjnej stanowi, że Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei § 3 art. 31 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy braki w składzie zarządu skarżącej powodujące brak zdolności procesowej, dawały się uzupełnić. Z powyższych względów, Sąd dopuścił tymczasowo do czynności w postępowaniu wspólnika skarżącej spółki, wyznaczając przy tym 3 – miesięczny termin do uzupełnienia braków w składzie zarządu skarżącej i zatwierdzenia czynności podjętych przez powołany zarząd. Termin ten upłynął jednak bezskutecznie z dniem [...] stycznia 2018 r. Stwierdzić więc należy, że braki w składzie zarządu skarżącej spółki nie zostały uzupełnione w wyznaczonym przez Sąd terminie. Wobec tego, na podstawie art. 31 § 3 p.p.s.a., Sąd zniósł postępowanie w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, tj. od dnia [...] sierpnia 2016 r., czyli dnia śmierci jedynego członka zarządu skarżącej. Zgodnie zaś z treścią art. 161 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (3). Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Jak wskazał to Naczelny Sąd Administracyjny, zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oznacza, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., sygn. akt: II OSK 378/13, LEX nr 1582107). Stwierdzić należy, że nieuzupełnione braki w składzie organu uprawnionego do działania w imieniu skarżącej stanowią przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy i wobec ich nieusunięcia, prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego stało się bezprzedmiotowe. Postępowanie należało więc umorzyć. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 31 § 3 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.