I SA/Po 1211/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Janusz Ruszyński(spr.) WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego za nieuzasadnione oddala skargę /-/E. Brychcy /-/W. Zygmont /-/J. Ruszyński Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] zawierające stanowisko wierzyciela w kwestii zarzutów M. M. w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. Podstawą zgłoszonych zarzutów był art. 33 pkt 1,3, 7, 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zażalenie na postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela zostało ograniczone do zarzutu naruszenia art. 27 i 33 pkt 3 ustawy egzekucyjnej tj. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, nie odniesienia się do sporządzenia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego z błędnym wskazaniem wysokości zajmowanej należności oraz do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 7 ustawy egzekucyjnej. Wskazując na treść art. 27 ustawy Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że wynikające z tego przepisu elementy tytułu wykonawczego nie nakładają na organ egzekucyjny obowiązku określenia wysokości odsetek od zobowiązania na dzień wystawienia tytułu. Niezbędne jest natomiast na podstawie art. 27 pkt 3 ustawy zawarcie w tytule wykonawczym informacji dotyczącej rodzaju pobieranych odsetek, daty od której należne są odsetki oraz stawki odsetek. Odnosząc się do zarzutu sporządzenia zawiadomienia o zajęciu z błędnym wskazaniem wysokości zajmowanej należności Dyrektor Izby Celnej wskazał, że ten zarzut nie dotyczy przedmiotu zarzutów wymienionych w art. 33 ustawy egzekucyjnej. Mógł być jedynie rozpatrzony w trybie skargi na czynności egzekucyjne, a więc w odrębnym od trybu przewidzianego w art. 33. Według organu odwoławczego zobowiązanie w podatku akcyzowym jest zobowiązaniem powstającym z mocy samego prawa, a na zobowiązanym na podstawie art. 19 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ciąży obowiązek samoobliczenia i zapłaty podatku. Decyzja wymiarowa ma charakter deklaratoryjny. Wskazując na treść § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że upoważnia ono do wszczęcia postępowania egzekucyjnego bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] M. M. wniósł o uchylenie postanowień wierzyciela wydanych w obu instancjach oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez "wydanie przez wierzyciela niepełnego stanowiska". Według skarżącego stanowisko wierzyciela nie odniosło się do zarzutu błędnego określenia wysokości żądanych kwot pieniężnych i zajęcia całej egzekwowanej należności. Skarżący zarzuca również brak wpisania do tytułu wykonawczego kwoty odsetek co narusza art. 33 pkt 1 ustawy egzekucyjnej oraz brak upomnienia wskazując na nowelizację § 13 pkt 2 rozporządzenia z 22 listopada 2001 r. i brak danych indentyfikacyjnych adresata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze okazały się nieuzasadnione. W szczególności nieuzasadniony okazał się zarzut nieistnienia obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego. Zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym wynika z prawomocnej decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...]. W tytule wykonawczym wskazującym podstawę prawną dochodzenia należności wskazano decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej z [...]. Wskazana w tytule wykonawczym kwota [...], mieści się w kwocie z decyzji wymiarowej. Tak więc należność z tytułu akcyzy wynikającej z decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej za rok [...] wymieniona w tytule wykonawczym nie przekracza należności głównej z decyzji wymiarowej. Skarżący nie twierdził i nie wykazał, że jego obowiązek wynikający z decyzji i potwierdzony (wprawdzie w niższej wysokości) nie istnieje. Zarzut oparty o art. 33 pkt 3 ustawy egzekucyjnej okazał się więc chybiony. Wbrew zarzutowi określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji wymiarowej przez brak wpisania odsetek taka rozbieżność nie występuje. W tytule wykonawczym nie ma wskazania kwoty odsetek, obliczonej na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Brak odsetek w tytule oznacza jedynie, że wierzyciel nie uwzględnił ich w tytule, a organ egzekucyjny nie mając polecenia ich egzekwowania, nie może ich egzekwować. Artykuł 27 ustawy egzekucyjnej wymieniający wymogi, które winien spełniać tytuł wykonawczy potwierdza stanowisko wierzyciela, że dla prawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego nie jest wymagane wyliczenie kwoty odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Nie jest też wymagane wskazanie daty urodzenia i danych dotyczących rodziców zobowiązanego. To, że druk tytułu wykonawczego zawiera rubryki do wypełnienia przekraczające w swojej treści niezbędne wymogi zawarte w art. 27 nie dyskwalifikuje tytułu spełniającego te wymogi. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba, że przepisy szczególne inaczej stanowią, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Wprawdzie wierzyciel ustosunkowując się do zarzutu braku upomnienia wskazał pkt 2 § 13 rozporządzenia, lecz przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania. W dacie wystawienia tytułu wykonawczego obowiązywał bowiem pkt 2 § 13 umożliwiający wszczęcie egzekucji bez uprzedniego doręczenia upomnienia gdy zobowiązany ma ustawowy obowiązek obliczenia lub uiszczenia należności pieniężnej bez wezwania ale z wyjątkiem przypadków określonych w art. 3a ustawy egzekucyjnej. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, chodzi o zobowiązania powstałe m.in. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, a więc z mocy prawa. Analiza treści § 13 pkt 1 i 2 rozporządzenia wykonawczego prowadzi do wniosku, że tam, gdzie organ wydał orzeczenie (decyzję) określającą należność pieniężną nie ma obowiązku poprzedzenia wszczęcia egzekucji administracyjnej upomnieniem. Zobowiązany z decyzji określającej należność pieniężną orientuje się bowiem o wysokości tej należności. Przypadek opisany w pkt 2 § 13 rozporządzenia wykonawczego dotyczy sytuacji, gdy zobowiązanie powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, a więc gdy nie wydano decyzji określającej wysokość zobowiązania powstałego z mocy prawa. Za takim rozumieniem treści art. 3a przemawia treść § 2 art. 3a ustawy egzekucyjnej. Wynika z niego, że w przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli w deklaracji, w zeznaniu, w zgłoszeniu celnym zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjengo przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1. Jest to więc odniesienie do przypadku wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie dokumentu sporządzonego przez zobowiązanego. W niniejszej sprawie taki przypadek nie zachodzi, gdyż podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była decyzja określająca wysokość podatku akcyzowego. Wydanie takiej decyzji na skutek niewykonania przez podatnika ustawowego obowiązku prawidłowego obliczenia i zapłacenia podatku nie powoduje powstania obowiązku uprzedniego doręczenia dłużnikowi upomnienia przez wierzyciela. Reasumując: art. 3a ma zastosowanie wówczas, gdy zobowiązanie powstało na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i nie wydano decyzji określającej wysokość podatku, a ta wysokość wynika z deklaracji lub zeznania podatkowego. W przypadku określenia wysokości należności pieniężnej w orzeczeniu, a jest nim niewątpliwie decyzja wymiarowa zbędne jest doręczanie zobowiązanemu przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego upomnienia. Zaskarżone postanowienie jest więc zgodne z obowiązującym prawem. Podnoszona zarówno w odwołaniu, jak i w skardze kwestia sprzeczności między treścią tytułu wykonawczego, która nie zawiera kwoty odsetek naliczonej na dzień wstawienia tytułu, a treścią zawiadomienia o zajęciu w którym obok kwoty należności głównej odpowiadającej treści tytułu wykonawczego wskazano kwotę odsetek nie może stanowić podstawy zarzutów z art. 33 ustawy egzekucyjnej. Jak słusznie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, kwestia prawidłowego zawiadomienia o zajęciu może być rozpatrzona w trybie skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. Z wyżej wymienionych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. /-/ E.Brychcy /-/.W.Zygmont /-/ J.Ruszyński uk