I SA/Po 1212/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-06
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie przedstawionych przez skarżącego okoliczności, takich jak choroba jego i żony, niskie dochody z gospodarstwa rolnego przeznaczane w całości na utrzymanie, oraz zadłużenie w KRUS, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący JW złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowych. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną spowodowaną chorobą swoją i żony, niskimi dochodami z gospodarstwa rolnego, zadłużeniem w KRUS oraz brakiem środków na bieżące utrzymanie.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 06 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JW na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w łącznym zobowiązaniu podatkowym za lata 2013-2014 wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
Skarżący JW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego żona choruje od [...] lat, wnioskodawca również choruje. Skarżący powołał się na suszę oraz na okoliczność, że wymarzły plony. Wnioskodawca wskazał, że koszty leczenia wzrastają, nie mają środków na żywność i lekarstwa, żyją w ubóstwie. Skarżący podał, że nie mają żadnego wsparcia, nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący posiada dom o pow. [...] m2 o wartości ok. [...], nieruchomość rolną o pow. [...], stodołę, oborę, brony, pług, siewkę do nawozu, opryskiwacz, agregator, ciągnik C-4011, jedną krowę i dziewięć sztuk bydła opasowego, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości pow. [...]. Wnioskodawca podał, że zajmuje się produkcją bydła opasowego, uprawia zboża, kukurydzę. Skarżący podał, że dochód z gospodarstwa rolnego wynosi [...]. Wnioskodawca podał, że jest zadłużony w KRUS na ok. [...], koszty leczenia na chwilę obecną wynoszą [...] miesięcznie, opłaty za [...] [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń skarżącego złożonych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w pismach procesowych, t.j. w skardze i w piśmie z dnia [...] [karta nr [...] akt sądowych] wynika, że wnioskodawca ma [...] lata, jego żona ma [...] lata, skarżący i jego żona chorują, rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z tego tytułu uzyskują ok. [...] miesięcznie, kwotę tę w całości przeznaczają na miesięczne utrzymanie. Skarżący ma zaległości w KRUS w wysokości ok. [...].
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło