I SA/Po 1213/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-05-11
Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Janusz Ruszyński, Sylwester Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998, odmawiając uwzględnienia faktur korygujących dotyczących reklamacji oraz rachunku za noclegi bez wskazania odbiorcy jako kosztów uzyskania przychodu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo określiły zaległość podatkową. Brak było podstaw do pomniejszenia przychodu o wartości wynikające z faktur korygujących, ponieważ skarżący nie przedstawił dowodów uzasadniających uznanie reklamacji ani dowodu na to, czego dotyczyła reklamacja. Ponadto, rachunek za noclegi nie mógł stanowić kosztu uzyskania przychodu, gdyż nie wskazywał odbiorcy usługi. Zastosowane przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14.12.1995 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów zostały prawidłowo zastosowane.Stan faktyczny
Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania tekstyliów, został skontrolowany przez Urząd Skarbowy w zakresie podatku dochodowego i VAT za rok 1998. Po przeprowadzonej kontroli i postępowaniu podatkowym, Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą zaległość podatkową. Organ odwoławczy, Izba Skarbowa, utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, nieobiektywne prowadzenie postępowania oraz nieprawidłowe ustalenie kosztów uzyskania przychodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Janusz Ruszyński(spr) Sylwester Marciniak Protokolant: sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi na decyzję z dnia w przedmiocie B. i K. B. Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy [...] Nr [...] podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1998 oddala skargę. /-/ S. Marciniak /-/ G. Gorzan /-/ J. Ruszyński
Skarżący B.B. prowadził działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania tekstyliów, gręplarstwa oraz eksportu i importu tych wyrobów w ramach przedsiębiorstwa "A - ZPH". W 1999 i 2000 r. w przedsiębiorstwie skarżącego Urząd Skarbowy przeprowadził kontrolę podatkową w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług za rok 1998, na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] 1999 r.
Z przeprowadzonej został sporządzony protokół, którego kopię wręczono w dniu [...] kwietnia skarżącemu B.B. Skarżący wniósł do Urzędu Skarbowego zastrzeżenia do protokołu z dnia [...] kwietnia 2000 r.
W związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w protokole kontroli organ podatkowy wydał w dniu [...] postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 r. dla K. i B.B.
W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Urząd Skarbowy wydał w dniu [...] decyzję, w której określił K. i B.B. zaległość podatkową w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ podatkowy stwierdził, że skarżący wykazał przychód w kwocie mniejszej o [...] zł, na skutek uznania reklamacji, pomimo braku dokumentów potwierdzających przyczynę uznania reklamacji. Ponadto organ podatkowy stwierdził nieprawidłowości w zakresie prawidłowego ustalenia kosztów uzyskania przychodu, w szczególności organ podatkowy nie uwzględnił dokumentu księgowego wystawionego w języku niemieckim przez restaurację [...] i hotel [...], gdyż został on wystawiony bez podania nazwy odbiorcy usługi.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżący odwołał się pismem z dnia [...] października 2001 r. W odwołaniu wniósł o uchylenie w całości decyzji wydanej przez Urząd Skarbowy w dniu [...]. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a także sprzeczność ustaleń organu podatkowego z treścią zabranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ podatkowy prowadzący postępowanie czynił to w sposób nieobiektywny, nie dążąc do ustalenia wszystkich niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, a także błędnie stosował materialne prawo podatkowe m.in. dokonując odmiennej interpretacji tego samego przepisu.
Na skutek wniesionego odwołania Izba Skarbowa zleciła organowi podatkowemu pierwszej instancji, na podstawie postanowienia z dnia [...], przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie dotyczącej wymiaru podatku dochodowego za rok 1998 r. W ocenie Izby Skarbowej w trakcie postępowania podatkowego nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
Po przeprowadzeniu postępowania Izba Skarbowa wydała w dniu [...] decyzję, w której utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego II instancji brak jest podstaw do zmiany wydanej przez Urząd Skarbowy decyzji. Izba Skarbowa uznała zarzuty stawiane w odwołaniu przez skarżącego dotyczące zarówno sposobu prowadzenia postępowanie podatkowego, jak i wykładni przepisów prawa podatkowego za bezzasadne.
Od ostatecznej decyzji Izby Skarbowej skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, w której domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego II instancji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżący zarzuca decyzji m.in. fakt, że organy podatkowe nie wyjaśniły sprawy udzielonych przez skarżącego bonifikat związanych reklamacjami niemieckiego kontrahenta, a skutki tego zaniedbania obciążyły podatnika. Skarżący zarzucił organom podatkowym także naruszenie zasady dwuinstancyjności, nieścisłości w ustaleniach faktycznych sprawy, a także nie zapewnienie podatnikowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy II instancji wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty skarżącego za bezpodstawne. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w skardze Izba Skarbowa wskazała, że część z nich dotyczy skargi na złożonej w innej sprawie dotyczącej działania pracowników Urzędu Skarbowego i nie mają związku z merytorycznym rozstrzygnięciem zawartym w zaskarżonej decyzji. W zakresie zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa także ich bezzasadność. Zdaniem Izby Skarbowej organy podatkowe dołożyły wszelkiej staranności, by wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, natomiast fakt, że postępowanie zlecone przez organ odwoławczy było w tym zakresie nieskuteczne, wynika z zachowania podatnika, który pomimo kierowanych do niego kilku pism oraz kontaktu telefonicznego nie wyraził zgody na przeprowadzenie czynności wyjaśniających w jego przedsiębiorstwie. W ocenie Izby Skarbowej niezasadne są także zarzuty dotyczące błędnego stosowania prawa podatkowego oraz uniemożliwienia skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Z przytoczonych powodów Izba Skarbowa uznała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty zawarte w skardze okazały się nie uzasadnione. W szczególności należy stwierdzić, że w obrocie prawnym nie znajdują się dwie decyzje dotyczące tego samego przedmiotu , którym w niniejszej sprawie jest określenie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998.
Organy podatkowe wydały bowiem dwie decyzje dotyczące dwóch różnych przedmiotów : określenia wysokości podatku za rok 1998 i rozłożenia na raty zaległości podatkowej.
Nie zachodzą również uchybienia proceduralne , które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący został zapoznany z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przed wydaniem decyzji nie złożył wniosków dowodowych mających wpływ na ocenę zgromadzonych dowodów. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu , który potwierdziłby jego zarzut, że poza wyjaśnieniami do protokołu składał również inne wyjaśnienia . Trafnie zauważa również Izba Skarbowa, że data rozpoczęcia kontroli nie ma żadnego wpływu na zebranie materiału dowodowego i na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia .
Skarżący został zapoznany z wynikami kontroli podpisując protokół zapoznania z protokołem w dniu [...]02.2002r.
W tym kontekście nie mają znaczenia zarzuty dotyczące wcześniejszego zapoznania się z aktami sprawy nie zawierającymi kompletu dokumentów . Decydujące znaczenie ma to ,że w dniu [...] 02.2002r. udostępniono skarżącemu wszelkie dowody zgromadzone w sprawie . Potwierdził to sam skarżący .
Nieuzasadniony okazał się tez zarzut zastosowania niewłaściwych przepisów .
Sprawa dotyczy roku 1998r. Do oceny , czy księgi podatkowe są rzetelne czy też nie mają więc zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z 14.12.1995r., w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Z uzasadnienia decyzji Urzędu Skarbowego wynika jednoznacznie , że nie uznano księgi skarżącego za rzetelną.
Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia wskazano § 10 ust.1 i ust.2 pkt.1 rozporządzenia z 14.12.1995r. z którego wynika , że podatnik jest obowiązany prowadzić księgę prawidłowo , zarówno pod względem formalnym (niewadliwie) jak i materialnym (rzetelnie ).Księga jest prawidłowa pod względem formalnym , jeżeli jest prowadzona zgodnie z przepisami rozporządzenia i objaśnieniami do wzoru księgi. Księga jest prawidłowa pod względem materialnym jeżeli jest prowadzona zgodnie ze stanem rzeczywistym.
§ 11 rozporządzenia nakłada na podatnika obowiązek dokonywania w księdze podatkowej zapisów na podstawie prawidłowych i rzetelnych dowodów . Podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są faktury , rachunki, rachunki uproszczone odpowiadające warunkom określonym w odrębnych przepisach.
Niesporne winno być , ze skarżący zmniejszył przychód o [...] zł. na podstawie faktury korygującej nr [...] z [...] 5.1998r. i na podstawie faktury korygującej nr [...] z [...] 5.1998r. obie faktury korygujące dotyczyły sprzedaży poduszek kontrahentowi niemieckiemu .
Niesporne winno być też to ,że kontrahent niemiecki wystawił rachunek nr [...] z [...]1998r. , który stanowił podobno wyraz reklamacji towarów dostarczonych przez skarżącego .W rachunku tym nie wskazano , których faktur wystawionych przez skarżącego dotyczyła reklamacja . Skarżący nie dostarczył żadnego dowodu uzasadniającego uznanie reklamacji. Brak również dowodu na potwierdzenie czego dotyczyła reklamacja.
Brak było więc podstaw do pomniejszenia przychodu o wartości wynikające z faktur korygujących .
Niesporne winno być też to , że rachunek dotyczący wydatków poniesionych z tytułu noclegów za granicą sporządzony przez restaurację [...] i hotel [...] W.L. nie wskazywał odbiorcy usługi. Skarżący nie mógł więc na podstawie takiego dowodu stwierdzić , ze wydatek z niego wynikający stanowi koszt uzyskania jego przychodu.
Z powyższych przyczyn należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i skargę oddalić na podstawie art. 151 ust. z dnia 30.08.2002r. -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ S. Marciniak /-/ G. Gorzan /-/ J. Ruszyński
AA
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło