I SA/Po 1215/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-03-26

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie. Pomimo posiadania nieruchomości, jego dochody z wynagrodzenia za pracę są przeznaczane w całości na bieżące utrzymanie i pokrycie zobowiązań, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie przepisów P.p.s.a. dotyczących prawa pomocy, przyznano mu zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący RF złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną wynikającą z zadłużenia odziedziczonego po matce. Skarżący przedstawił szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków, posiadanego majątku oraz braku oszczędności, wskazując na niemożność pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RF o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi RF na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący RF wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżący złożył sporządzony w dniu [...] i uzupełniony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że wniósł o umorzenie podatku od nieruchomości, ponieważ zadłużenie nie powstało z jego winy. Wnioskodawca wskazał, że jego mama nie zapłaciła podatku od nieruchomości, nie poinformowała go o tym, dopiero po jej śmierci dowiedział się o zadłużeniu. Skarżący podał, że nie jest w stanie spłacić powstałej zaległości. Wnioskodawca wskazał, że obecnie zarabia ok. [...] i nie stać go na spłatę tego zadłużenia, a odsetki nadal rosną. Skarżący podał, że dowiedział się o kolejnych zadłużeniach mamy. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiada budynek mieszkalny o pow. [...] m2 o wartości ok. [...], pozostałe budynki o pow. [...] m2, grunty o pow. [...] m2, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód netto w wysokości ok. [...]. Skarżący podał, że zobowiązania i stałe opłaty wynoszą: [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, nie pozostaje w związku małżeńskim, posiada tylko dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, nie ma innych dochodów, koszty miesięcznego utrzymania wynoszą: [...]. Do pisma załączył kserokopię zaświadczenia z dnia [...], z którego wynika, że wynagrodzenie netto skarżącego w [...] wyniosło [...], w [...], w [...], w [...], w [...], w [...]. Z przedłożonego przez skarżącego rachunku bankowego prowadzonego przez A wynika, że w dniu [...] na rachunek bankowy skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wpłynęła kwota w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...], w dniu [...] w wysokości [...]. Skarżący załączył kserokopie druków PIT-11 za [...], z których wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], w [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie pozostaje w związku małżeńskim. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, z którego realizowane było zajęcie komornicze i które przeznacza w całości na swoje miesięczne utrzymanie. Wnioskodawca posiada budynek mieszkalny o pow. [...] m2, budynki pozostałe o pow. [...] m2 oraz grunt o pow. [...] m2, nie posiada innego majątku ani innych dochodów. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło