I SA/Po 1225/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-22
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy najemca lokalu użytkowego, który nie stanowi odrębnej nieruchomości, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, jeśli prawo własności nieruchomości, w której znajduje się lokal, nie zostało należycie wykazane przez organ podatkowy?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie wykazał w sposób należyty prawa własności jednostki samorządowej do nieruchomości, w skład której wchodzi lokal zajmowany przez skarżącego. Brak wykazania tego kluczowego elementu, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, skutkuje tym, że najemca nie może być uznany za podatnika podatku od nieruchomości. W związku z tym zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jest niezgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący, najemca lokalu użytkowego, został zobowiązany do zapłaty podatku od nieruchomości za rok 2003. Organ pierwszej instancji ustalił podatek, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na zmianę przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, kwestionując swoją legitymację jako podatnika w sytuacji, gdy nie wykazano jednoznacznie własności nieruchomości przez gminę oraz gdy lokal nie stanowił odrębnej nieruchomości. Skarżący domagał się uchylenia decyzji i zwrotu kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądził od kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 700 zł oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2003 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P.S. kwotę 700 zł (siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont
sygn. akt I SA/Po 1225 /04
U Z A S A D N I E N I E
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił P.S.- najemcy lokalu użytkowego położonego w P. przy ul.[...] na podstawie umowy zawartej w dniu [...] lutego 1993r. z Miastem P. - podatek od nieruchomości za rok 2003 w wysokości [...] zł.
Podatnik w odwołaniu domagał się uchylenia powyższej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 3.1.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że najemca lokalu użytkowego nie stanowiącego odrębnej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jest podatnikiem podatku od tej nieruchomości, a nadto wskutek tego, że z umowy najmu nie wynika, kto jest właścicielem nieruchomości, w której znajduje się lokal ani też czy stanowi on odrębną własność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało, że stan prawny przedmiotu opodatkowania ustalono w oparciu o dane ewidencji gruntów i budynków (dostępne organom podatkowym w formie tzw. podglądu). Uległa zmianie treść art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprowadzona ustawą z dnia 30.10.2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2002.200.1683). Zmiana ta polega na dodaniu w art. 3 ust. 1 pkt. 4 po słowach: "posiadaczami nieruchomości" słów "lub ich części". Obowiązek podatkowy na 2003r. nie jest uzależniony od wynajmowania od gminy lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
W skardze podatnik domagał się uchylenia powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] oraz zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucił naruszenie art. 3.1.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie, że najemca lokalu użytkowego nie stanowiącego odrębnej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego jest podatnikiem podatku od tej nieruchomości, art. 233 § 2 O.p. poprzez błędne ustalenie, że nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, W uzasadnieniu wywodził, że przepis art. 3.1.4 ustawy stanowi, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, które są posiadaczami nieruchomości stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem. Decyzja byłaby właściwa i zgodna z prawem tylko wówczas gdyby spełnione były łącznie następujące warunki: wynajmowany lokal stanowiłby odrębny przedmiot własności, Gmina P. byłaby jego właścicielem. Może organom podatkowym jest wiadome z urzędu jakie lokale stanowią w części nieruchomości komunalnych ale to dla rozstrzygnięcia z pewnością nie jest przesłanką wystarczającą. Dowodem na to winien być aktualny wypis z księgi wieczystej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jako niezgodną z prawem.
Powody.
Zasadny jest zarzut skarżącego nie wykazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prawa własności jednostki samorządowej do nieruchomości, w skład której wchodzi lokal zajmowany przez skarżącego podatnika.
Przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit.a ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2002r. nr 9, poz. 84 ze zm.) formułuje trzy przesłanki wystąpienia obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości: podmiot (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna, w tym spółka nie posiadająca osobowości prawnej) powinien być posiadaczem nieruchomości lub jej części albo obiektu budowlanego lub jego części, nieruchomość powinna stanowić własność skarbu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, posiadanie powinno wynikać z umowy zawartej z właścicielem lub agencją własności rolnej skarbu państwa bądź też z innego tytułu prawnego.
O ile niesporny w sprawie jest fakt posiadania lokalu przez podatnika i fakt, że posiadanie to wynika z umowy najmu, to nie można uznać, iż zostało należycie wykazane, że nieruchomość, w której znajduje się lokal, stanowi własność jednostki samorządu terytorialnego.
Organy podatkowe stan prawny przedmiotu opodatkowania ustaliły w oparciu o dane ewidencji gruntów i budynków (dostępne organom podatkowym w formie tzw. podglądu). Szczegółowe zasady prowadzenia tej ewidencji określone są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.3.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W szczególności w ewidencji powinien być zawarty opis praw podmiotów gruntów, budynków i lokali oraz informacje o dokumentach, które stanowiły podstawę wpisu. Prawa te uwidacznia się w ewidencji na podstawie wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych oraz umów dzierżawy zgłoszonych do ewidencji. a także ostatecznych decyzji administracyjnych.
Tylko niektóre z danych faktycznych, przede wszystkim dane dotyczące opisu gruntu (rodzaj użytku, klasa gleby) mają charakter wiążący dla organów państwowych i samorządowych; Tę właściwość ewidencji, że zawarte w niej dane są pewne i w zasadzie wiążące dla administracji rządowej i samorządowej, określa się mianem zasady wiarygodności ewidencji gruntów.
Poza tym z wpisem do ewidencji gruntów nie wiąże się domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem prawnym co należy do istoty ksiąg wieczystych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982r. (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to obejmuje tylko prawa, natomiast nie dotyczy danych faktycznych stanowiących przedmiot wpisów w dziale I-0 księgi wieczystej. Rozciąga się na wynikającą z wpisu zarówno samą treść, jak i pierwszeństwo prawa.
Wobec tego decyzja podatkowa w podatku od nieruchomości powinna powoływać się na wpis własności w księgę wieczystą urządzoną dla danej nieruchomości, a w razie jej braku, przedstawiać tytuł własności jednostki samorządowej do nieruchomości (przykładowo można wymienić decyzje: w sprawie przekazania mienia ogólnonarodowego (państwowego) gminie (art. 18 ustawy z dnia 10.05.1990r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - stwierdzające nabycie z mocy prawa mienia komunalnego (art. 18 ustawy z dnia 10.05. 1990r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Dlatego na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł sąd jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i § 4, zaś o wstrzymaniu wykonania zaskarżonych aktów, na podstawie art. 152 powołanej ustawy.
/-/ K. Pawlicki /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło