I SA/Po 1232/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-08-25

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i wychowującej samotnie dzieci, przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja materialna, obejmująca niskie dochody z świadczeń, brak majątku poza mieszkaniem i starym samochodem, a także konieczność utrzymania rodziny, potwierdza niemożność poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca PW złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na trudną sytuację materialną, wychowywanie czworga małoletnich dzieci z ojcem, który jest rencistą i przeznacza całą rentę na alimenty. Jej dochody z świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych są niewystarczające na utrzymanie rodziny i pokrycie kosztów postępowania. Posiada jedynie mieszkanie i stary samochód.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono o przyznaniu PW prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku PW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi PW na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do kwietnia 2014 r. postanawia: 1. zwolnić PW od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla PW adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca PW wniosła skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że mieszka na wsi, razem z ojcem swoich dzieci wychowują [...] małoletnich dzieci. Na jedno z dzieci wnioskodawczyni otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne, które razem ze świadczeniem rodzinnym wynosi [...]. Ojciec dzieci jest rencistą i całość renty w wysokości [...] przeznacza na spłatę alimentów. Wobec tego na miesięczne utrzymanie [...] rodziny pozostaje im kwota w wysokości [...], którą przeznaczają na wyżywienie, zakup butów, odzieży, opłat za media itp. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z ojcem swoich dzieci i z [...] dzieci. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawczyni posiada [...]-letni samochód. Skarżąca podała, że uzyskują dochody z tytułu świadczenia rodzinnego i pielęgnacyjnego w wysokości [...] oraz z tytułu renty w wysokości [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] małoletnich dzieci i z ich ojcem. Najmłodsze dziecko choruje, skarżąca otrzymuje na syna świadczenie pielęgnacyjne. Wnioskodawczyni otrzymuje również świadczenie rodzinne. Ojciec dzieci jest osobą niepełnosprawną, jest na rencie inwalidzkiej z uwagi na całkowitą niezdolność do pracy, cała renta przeznaczana jest na alimenty na dzieci z poprzedniego związku, co wynika ze skargi [karta nr [...] akt sądowych]. Z oświadczeń skarżącej wynika, że uzyskiwany przez nią dochód w całości przeznaczany jest na miesięczne utrzymanie, a zatem nie ma ona środków pieniężnych na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni poza mieszkaniem o pow. [...] m2 i [...]-letnim samochodem nie posiada majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło