I SA/Po 1247/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 01 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku JŁ o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi JŁ na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do maja 2010 r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę JŁ na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jedyne źródło jego dochodu to świadczenie emerytalne wypłacane przez ZUS. Część świadczenia została zajęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na poczet zobowiązania podatkowego VAT. Kwota, którą otrzymuje z ZUS nie zapewnia mu minimum egzystencji. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że dochód netto z tytułu świadczenia emerytalnego wynosi [...]. Wskazał, że czynsz za mieszkanie wynosi [...], woda, gaz, energia elektryczna ok. [...], koszty leczenia i zakupu lekarstw ok. [...], wyżywienie, środki czystości ok. [...], telefon komórkowy [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w dniu [...] wszystkie rachunki bankowe zostały zamknięte. Świadczenie wypłacane przez ZUS przekazywane jest przekazem pocztowym, wysokość przekazywanego świadczenia [...]. Skarżący wyjaśnił, że nie udało się jemu spłacić [...] kredytu gotówkowego zaciągniętego w czasie prowadzenia działalności gospodarczej. Ze względu na to, że wnioskodawca nie reguluje spłat rat kapitałowych i odsetkowych B dokonał cesji na rzecz firmy windykacyjnej. Skarżący podał, że nie posiada udziałów w spółkach, nie pełni funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej. Skarżący oświadczył, że nie uzyskuje innych dochodów poza emeryturą. Wnioskodawca nie posiada pojazdu mechanicznego, również w okresie ostatnich [...] lat nie posiadał pojazdów mechanicznych. Właścicielem mieszkania, w którym mieszka jest TS, czynsz najmu za [...] wraz zez zwrotem kosztów mediów (za zużycie energii elektrycznej, gazu, wody) wynosi [...]. Skarżący oświadczył, że zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w dniu [...]. Do pisma załączył zeznania roczne podatkowe za [...], przekaz pocztowy, informację z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący uzyskuje dochód netto z tytułu emerytury w wysokości [...], który w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych. Nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.