I SA/Po 1249/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej Ł. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r. o sygn. akt I SA/Po 1249/16 w sprawie ze skargi Ł. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia odrzucić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r. oddalił skargę Ł. S. na wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 czerwca 2016 r. Pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. adwokat P. B., w imieniu skarżącego, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której nie wskazał podstaw kasacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu braku wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo na zarzucie naruszenia przepisów o postępowaniu, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla skutecznego podania należycie określonej podstawy kasacyjnej konieczne jest szczegółowe wskazanie naruszonego przez Sąd pierwszej instancji przepisu, uzasadnienie zarzutu jego obrazy, a w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. konieczne jest też wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymogi dotyczące należytego sformułowania podstaw zaskarżenia są uzasadnione m.in. obowiązkiem sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego (art. 175 § 1 w zw. z art. 176 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacji i z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej pozwala Sądowi tylko na badanie, czy - oprócz istnienia powodów nieważności - rzeczywiście doszło do naruszenia wskazanych w podstawie kasacyjnej przepisów. Sąd nie może też samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślać, czy w inny sposób korygować. W art. 176 P.p.s.a. sformułowane zostały wymogi, jakim winna odpowiadać skarga kasacyjne. Z przepisu tego wynika, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Stosownie zaś do art. 177a P.p.s.a. jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 177a P.p.s.a. został dodany ustawą z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 1191), która weszła w życie z dniem 1 września 2015 r. i znajduje zastosowanie do skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie. Z przepisu art. 177a P.p.s.a. wprost zatem wynika, że brak przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia prowadzi do odrzucenia skargi kasacyjnej bez wzywania do usunięcia tych braków. Art. 178 P.p.s.a. stanowi natomiast, że sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną z innych przyczyn niedopuszczalną. Przytoczenie w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie jest szczególnego rodzaju składnikiem sformalizowanego środka odwoławczego jakim jest skarga kasacyjna. W sytuacji braku przytoczenia podstaw kasacyjnych trudno jest w istocie przyjąć, że wniesione przez stronę pismo jest w ogóle skargą kasacyjną. Również w doktrynie podnosi się, że podstawy skargi kasacyjnej stanowią najistotniejszy element jej wymogów materialnych (tak: M. Kania, Zwyczajne środki zaskarżenia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Oficyna 2009 - LEX nr 98593). Powołanie zarzutów następuje poprzez wskazanie, który przepis (oznaczony numerem artykułu, paragrafu, ustępu) został w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszony przez Sąd pierwszej instancji, na czym to naruszenie polegało i w jaki sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia nie może być zatem ogólnikowe, poprzez wskazanie przepisów jakie winny być zastosowane bez sprecyzowania na czym konkretnie polegało naruszenie przepisów i w jaki sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Precyzyjne określenie zarzutów jest o tyle istotne, że NSA nie może wyjść poza zakres zaskarżenia, a zatem niemożliwe jest doprecyzowanie, czy domyślanie się przez ten sąd nieprecyzyjnie postawionych zarzutów. Jeszcze raz należy podkreślić, że NSA jest uprawniony jedynie do zbadania, czy są usprawiedliwione podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo naruszenia prawa procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle poczynionych wyżej uwag Sąd stwierdza, że wywiedziona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna przez adwokata P. B. podlega odrzuceniu, albowiem nie przytoczono w niej podstaw kasacyjnych w sposób wymagany tj. poprzez wskazanie, który przepis P.p.s.a. (oznaczony numerem artykułu, paragrafu, punktu, litery) został w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszony przez WSA w Poznaniu, na czym to naruszenie polegało i w jaki sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że kasator w badanej przez Sąd skardze kasacyjnej podniósł wyłącznie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 162 § 1, art. 144 § 1, art. 149, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i 2 oraz art. 194 § 3 w zw. z art. 122, a także art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - w skrócie: "O.p."). Takie sformułowanie zarzutów należy uznać za wadliwe, gdyż sąd administracyjny samodzielnie oraz bezpośrednio nie może naruszyć przepisów O.p., albowiem normy tam zawarte adresowane są wyłącznie do organów władzy wykonawczej, prowadzących postępowanie podatkowe. Zaakcentowania wymaga, że sąd administracyjny może, wykonując należący do jego kompetencji wymiar sprawiedliwości, wadliwie ocenić ewentualne naruszenie przepisów postępowania administracji podatkowej, przy nieodpowiednim zastosowaniu, w efekcie kontroli legalności, norm postępowania przed sądami administracyjnymi. Tym samym sąd ten może dopuścić się, wydając wyrok, naruszenia któregoś z nich, co może zostać wytknięte przez stronę w skardze kasacyjnej. Jednak z uwagi na wymogi konstrukcyjne środka prawnego, zawarte w art. 176 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisu określającego sposób rozstrzygnięcia sprawy sądowo-administracyjnej przez sąd pierwszej instancji stanowiącego podstawę zarzutu skargi kasacyjnej, konieczne jest powiązanie zarzutu naruszenia przez sąd przepisu stosowanego bezpośrednio przez sąd, ze wskazanymi enumeratywnie przepisami, które były stosowane przez organ administracji publicznej, a sąd administracyjny, zdaniem skarżącego dokonał błędnej oceny legalności stosowania tych norm przez organy podatkowe. Skarga kasacyjna, jak już wyżej podkreślono, jest zwyczajnym choć wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Jedną z jej podstaw może być naruszenie przepisów postępowania, o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jednak z uwzględnieniem powyższych uwag. Reasumując, brak powiązania zarzucanych w skardze kasacyjnej przepisów O.p. z przepisami P.p.s.a. czyni te zarzuty nieskutecznymi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 178 w zw. art. 177a i w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.