I SA/Po 126/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędziowie WSA Maciej Jaśniewicz WSA Dominik Mączyński Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej bez rozpatrzenia ze względu na wniesienie ich z uchybieniem terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] pozostawił zarzuty H. K., wniesione w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, bez rozpatrzenia ze względu na wniesienie ich z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ stwierdził, że tytuły wykonawcze zostały skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2011 r., natomiast zarzuty zostały wniesione osobiście w dniu [...] lipca 2011 r. w siedzibie II Oddziału ZUS w [...]. Organ wyjaśnił też, że w dniu [...] lipca 2011 r. nie wpłynęło do Oddziału żadne pismo od H. K. w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia [...] października 2011 r. H. K. wniósł zażalenie na w/w postanowienie. W ocenie żalącego się podjął on kroki w celu wniesienia zarzutów i uczynił to osobiście w dniu [...] lipca 2011 r. w trakcie rozmowy przeprowadzonej z Naczelnikiem Wydziału [...] – M. P. W trakcie postępowania zażaleniowego Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wezwał H. K. do przedłożenia dowodu wniesienia w dniu [...] lipca 2011 r. do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Na skutek stosownego wniosku sporządzonego przez żalącego się do Dyrektora Izby Skarbowej wpłynęło pismo M. P. z [...] listopada 2011 r. W dniu [...] listopada 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 Kpa w związku z art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dna 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w odebranych osobiście w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych dnia [...] czerwca 2011 r. przez H. K. tytułach zostało zawarte pouczenie o przysługującym w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Termin ten minął dnia [...] lipca 2011 r. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego podania mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej. Podanie takie winno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie, a ponadto w przypadku podań wnoszonych ustnie do protokołu powinno być ono podpisane przez wnoszącego oraz przez pracownika, który go sporządził. Organ administracji publicznej, jak wynika z art. 63 § 4 k.p.a., jest obowiązany potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący tego zażąda. Przepis art. 63 k.p.a. realizuje więc przyjętą przez ustawodawcę zasadę ograniczonego formalizmu, co jest związane z określeniem minimum składników, jakie powinno zawierać każde podanie. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosi, że dnia [...] lipca 2011 r. podczas rozmowy z Naczelnikiem Wydziału [...] wniósł zarzuty do toczącego się postępowania, jednakże nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie tego zdarzenia. Z dokonanych w toku postępowania odwoławczego ustaleń wynika, iż skarżący dnia [...] lipca 2011 r. nie wniósł żadnego podania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...]. Z treści wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. o wydanie protokołu z dnia [...] lipca 2011 r., skierowanego do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...], wynika że H. K. nie wie, czy taki protokół został w ogóle sporządzony. Odnosząc się do dyspozycji z art. 63 k.p.a., wniesione ustnie do protokołu podanie powinno zawierać, poza wskazaniem wnoszącego, jego adresem oraz oczywiście żądaniem, także podpis osoby wnoszącej. Jak wynika zatem z akt sprawy, skarżący nie wniósł dnia [...] lipca 2011 r. zarzutów do protokołu. Gdyby zachował się zgodnie z dyspozycją przepisu art. 63 Kpa, miałby pewność że takowy protokół został sporządzony i własnoręcznie przez niego podpisany, nie domagałby się tym samym wszczęcia postępowania wyjaśniającego w związku z niesporządzeniem protokołu przez Naczelnika Wydziału, które to żądanie zawarł we wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. Zdaniem organu, gdyby skarżący rzeczywiście miał zamiar złożyć zarzuty podczas przeprowadzonej rozmowy, a nie jedynie wyjaśnić błędy zawarte w zaświadczeniu, pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych byłby obowiązany do sporządzenia przedmiotowego protokołu, który następnie zobowiązany jako wnoszący miałby obowiązek podpisać. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż do skutecznego wniesienia zarzutów, osoba je wnosząca jest obowiązana do przestrzegania zasady ograniczonego formalizmu, której to zasady skarżący nie dopełnił. W skardze z dnia [...] grudnia 2011 r. H. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowił swoją argumentację, iż w dniu [...] lipca 2011 r. w siedzibie ZUS II Oddział w [...] wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) powyższa kontrola obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej obowiązane są w swoich działaniach kierować się m.in. zasadami ogólnymi sformułowanymi w rozdziale 2 Działu I w/w Kodeksu. Zgodnie z art. 7 Kpa organy dążą do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według art. 8 organy prowadząc postępowanie dążą do pogłębienia zaufania obywateli do organów Państwa. Z kolei na podstawie art. 9 organy są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. W przedmiotowej sprawie – w opinii składu orzekającego – organy dopuściły się naruszenia zasad określonych w w/w przepisach. Według ustaleń dokonanych w niniejszym postępowaniu bezspornym jest to, że: - skarżący był (mógł być) w dniu [...] lipca 2011 r. w siedzibie II Oddziału ZUS w [...] (tej daty nie wykluczył M. P. – k.70 akt administracyjnych), - rozmowa w siedzibie ZUS między skarżącym a Naczelnikiem Wydziału dotyczyła toczącego się postępowania egzekucyjnego, co potwierdza treść pisma z [...] lipca 2011 r. (k.30 akt). Wobec powyższego nie sposób uznać za prawidłowy pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że to wyłącznie na skarżącym ciążył obowiązek spowodowania sporządzenia protokołu, do którego wniesione zostałyby zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji. Niewątpliwie – w świetle przytoczonych zasad – obowiązek taki ciążył przede wszystkim na pracowniku ZUS. Jest to zrozumiałe w sytuacji, gdy organ ma czuwać nad tym, aby strony postępowania nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 Kpa). W tych okolicznościach organ egzekucyjny w dalszym postępowaniu ponownie rozpatrzy sytuację skarżącego i rozstrzygnie, czy dochował on terminu do wniesienia zarzutów. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy. uk