I SA/Po 1266/97
WyrokWSA w Poznaniu1998-11-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może wznowić postępowanie celne i uchylić własną decyzję o dopuszczeniu części samochodowych do obrotu, opierając się na późniejszym fakcie zmontowania przez inną osobę samochodu z tych części i nadwozia importowanego przez inną osobę, w sytuacji gdy pierwotna decyzja została wydana na podstawie kompletnych dokumentów zakupu i bez zastrzeżeń organu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego, uznając, że nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania celnego. Sąd stwierdził, że późniejsze zmontowanie samochodu przez inną osobę z importowanych części nie stanowiło nowej okoliczności faktycznej, znanej organowi celnemu w dacie odprawy, a organ celny nie wykazał, że importowane części pochodziły z rozmontowanego samochodu. Cło powinno być wymierzone według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu zgłoszenia celnego.Stan faktyczny
Mirosław G. importował części samochodowe, które zostały dopuszczone do obrotu decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z 7.10.1995 r. W tym samym czasie inny importer zgłosił do odprawy celnej nadwozie samochodu. Po zarejestrowaniu przez Wacława F. samochodu marki GOLF ('składaka') w 1997 r., Urząd Celny w Rz. wznowił postępowanie celne, uchylił swoją poprzednią decyzję i przekazał sprawę do rozpatrzenia Dyrektorowi UC w B. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję o wznowieniu, opierając się na domniemaniu zmowy importerów i wprowadzenia organu w błąd. Mirosław G. zaskarżył decyzję Prezesa GUC, zarzucając naruszenie przepisów prawa celnego i Kpa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Mirosława G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 31 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w Rz. z dnia 27 czerwca 1997 r. (...); (...).
Pan Daniel F., działając w imieniu Mirosława G. zgłosił do odprawy celnej dnia 7.10.1995 r. importowane części samochodowe tj. silnik, skrzynię biegów, zawieszenie przednie i tylne oraz komplet kół jezdnych. Decyzją z 7.10.1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego w Rz. dopuścił importowane części samochodowe do obrotu na polskim obszarze celnym. W tym samym dniu Wacław F. zgłosił w Oddziale UC w Rz., znajdującym się w Ś. we własnym imieniu importowane nadwozie do samochodu marki VW GOLF.
Wydane wówczas postanowienie dotyczyło przekazania nadwozia do UC w B. Oddziału Celnego w Ł.
Odprawa celna nadwozia dokonana została w dniu 10.10.1995 r. w oddziale celnym w Ł. Urzędu Celnego w B.
Do wniosków obu importerów dołączone były komplety dokumentów co do których urzędy celne nie miały żadnych zastrzeżeń.
Dopiero po zarejestrowaniu przez Wacława F. samochodu marki GOLF tzw. składaka, co miało miejsce w 1997 r. UC w B. dokonał powtórnej weryfikacji akt sprawy, w wyniku której Dyrektor UC w Rz. wznowił postępowanie celne, a następnie uchylił swą decyzję z 7.10.1995 r. decyzją z dnia 27 czerwca 1997 r. W decyzji tej Urząd Celny w Rz. ustalenia prawidłowej klasyfikacji importowanych części samochodowych przekazał Dyrektorowi UC w B. łącznie z wymiarem cła.
Postanowieniem z dnia 9 września 1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w B. wznowił postępowanie celne w stosunku do Daniela F. Wniesione przez Mirosława G. odwołanie od decyzji z dnia 27.06.1997 r. nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 31 lipca 1997 r. Prezes GUC zmienił tylko treść sentencji zaskarżonej decyzji w ten sposób, że sentencja, powinna mieć następujące brzmienie - "uchylam moją decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej z 7.10.1995 r. wydaną w Oddziale Celnym w Ś. i orzekam o przekazaniu sprawy do rozpatrzenia przez Dyrektora UC w B. na podstawie art. 45 ust. 5 prawa celnego".
W uzasadnieniu decyzji GUC twierdzi. że UC w Rz. nie był znany fakt przekazania importowanego przez Wacława F. nadwozia do odprawy celnej w B. Dopiero po zamontowaniu przez Wacława F. składaka - samochodu GOLF i jego zarejestrowania ujawniono import części wystarczających do zmontowania z nich samochodu. Ta okoliczność stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 Kpa. Fakt nielojalnego postępowania importerów obowiązanych do prawidłowego zgłoszenia i przedstawienia towaru do odprawy celnej przesądza o ich umyślnym działaniu wprowadzającym UC w błąd jakoby importerzy sprowadzali części samochodowe każdy z nich dla siebie.
Prezes GUC powołał się na regułę 2(a) Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej według której informacje o wyrobie dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Wyrób znajdujący się w stanie zmontowanym lub rozmontowanym uważa się za wyrób kompletny.
Prezes GUC podkreślił zasadę, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek celnych w tym dniu obowiązujących.
Powyższą decyzję zaskarżył Mirosław G. do NSA (...), skargą w której zarzucił naruszenie art. 23 ust. 1 prawa celnego oraz naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 139 Kpa przez wydanie decyzji na niekorzyść skarżącego mimo braku rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji GUC jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Zarzuty skarżącego sprowadzają się do twierdzenia że przekazanie sprawy do merytorycznego załatwienia UC w B. w postępowaniu odwoławczym narusza art. 45 ust. 5 prawa celnego i jest orzeczeniem podwójnie niekorzystnym dla skarżącego bowiem zmienia kompetencje organu którym był organ I instancji ze wskazaniem podstawy prawnej art. 45 ust. 5 prawa celnego i jednoczesnym stosowaniem tego przepisu przez organ odwoławczy. Nadto brak było przesłanek wymaganych art. 45 ust. 5 prawa celnego tj. interesu strony lub ważnych względów służbowych. Wbrew zasadzie z art. 139 Kpa GUC pogorszy jego sytuację strony bowiem brak było przesłanek z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Dyrektor UC w Rz. dopuścił na polski obszar celny części samochodowe nie wystarczające do założenia, że ich montaż doprowadzi do powstania nowego samochodu.
Zdaniem skarżącego fakt dokonania odprawy celnej wymienionych w dowodzie odprawy celnej części samochodu przesądza o pełnej wiedzy UC o zastosowaniu odpowiedniej stawki celnej.
Znacznie późniejsze zbycie tych części na rzecz Wacława F. nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania tj. zmiany stanu faktycznego zaistniałego w dacie odprawy celnej.
Dowodem istnienia dwóch importerów od siebie niezależnych jest fakt wznowienia postępowania celnego w stosunku do Daniela F.
Z tych przyczyn stwierdzenie nieważności decyzji GUC zdaniem skarżącego jest w pełni uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Prezes GUC nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja oparta została na fakcie importowania przez skarżącego Mirosława G. w dniu 7.10.1995 r. części samochodowych obejmujących:
1/ silnik niskoprężny
2/ skrzynię biegów
3/ zawieszenie przednie i tylne
4/ układ kierowniczy i koła.
Oczywistym jest, że wymienione części samochodu nie odpowiadały żadnej z Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i prawidłowe ich zakwalifikowanie dotyczyło części do samochodu marki GOLF.
Okoliczność, że inny importer w tym samym czasie, zgłosił do odprawy celnej nadwozie samochodu i przez Oddział UC w Rz. skierowany został do odprawy celnej w Białymstoku niczego nie zmienia w stanie faktycznym istniejącym w dniu odprawy celnej. Obecnie twierdzenie GUC; że importowane części samochodowe pochodziły z rozmontowanego kompletnego samochodu marki VW GOLF nie zostało niczym udowodnione w sprzeczności z kompletem dokumentów zakupu przedstawionym przez skarżącego w toku odprawy celnej.
Jak słusznie podkreśla GUC na str. 5 uzasadnienia swej decyzji "cło wymierza się według stanu towaru i wartości celnej w dniu zgłoszenia celnego i w tym dniu obowiązujących". Przytoczony art. 23 ust. 1 prawa celnego nie został zastosowany w praktyce orzeczniczej organów celnych. skoro po upływie około 2 lat, UC w Rz. na podstawie domniemania iż skarżący działał w zmowie z importerem nadwozia, o czym miało świadczyć zamontowanie przez inną osobę Wacława F. składaka i rejestrowanie owego składaka na imię Wacława F.
Wbrew stanowisku zajętemu przez GUC, brak było przesłanek do wznowienia postępowania określonych art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. skoro nie ujawniono w stosunku do skarżącego jakichkolwiek nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dacie odprawy celnej nie znanych organowi celnemu.
Poza sporem jest, że skarżący importował części samochodowe, a nie jak to sugeruje GUC, części pochodzące z rozmontowanego samochodu marki GOLF. Na zakup tych części przedstawił dokumenty w postaci faktury zakupu, co do której organ celny w Rz. nie mógł mieć jakichkolwiek zastrzeżeń skoro dopuścił je na polski obszar celny.
Prezes GUC nie wskazał, na czym miałoby polegać i z czego wynika po-sądzenie skarżącego o zamiar wprowadzenia. organów celnych w błąd.
Skarżący nie miał jeszcze sprecyzowanego zamiaru wykorzystania importowanych części samochodowych i w końcu zbył je innej osobie.
Bezspornym jest, że nie montował składaka i nie zgłaszał go do rejestracji. Nabyte i oclone części zamienne stanowiły jego własność, z czego wynika, że mógł nimi swobodnie dysponować.
Montowanie składaka nie było wówczas zabronione dlatego importer nadwozia po zakupieniu brakujących mu części zmontował tzw. składak, który zarejestrował we właściwym urzędzie i w tym działaniu trudno dopatrywać się "nielojalności" W stosunku do Urzędu Celnego, pomijając fakt, że ewentualny brak lojalności nie może być samoistną. podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 Kpa.
Z treści decyzji organów celnych obu instancji wynika, że /Urząd Celny w Rz. - dokonujący odprawy celnej importowanych przez pozwanego części samochodowych, nie wiedział, że inny importer przedstawiający do odprawy celnej nadwozie samochodu skierowany został przez oddział UC w Rz. do odprawy celnej przez Urząd Celny w B.
Przede wszystkim brak jest związku przyczynowego między obu faktami.
Import części zamiennych do samochodu dokonywany przez skarżącego, w dacie odprawy celnej był odrębnym od importu nadwozia zgłoszonego do odprawy celnej przez Wacława F.
Prezes GUC nie wyjaśnił, jakie kroki podjąłby Dyrektor UC w Rz., gdyby wiedział o tym, że inna osoba zgłosiła do odprawy celnej nadwozie samochodu, skoro osoba ta przedstawiła komplet dokumentów zakupu nadwozia za granicą i przedmiotem oclenia mogło być tylko nadwozie jako towar celny.
Powołane przez Prezesa GUC wyroki NSA dotyczą innych stanów faktycznych w każdym razie nie można podzielić stanowiska Prezesa /GUC, że nie jest istotne, czy UC zaniedbał wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych które mógł ustalić w toku odprawy celnej, czy też nie znał ich z innych bliżej nie określonych powodów.
Wyjaśnienie skarżącego, że zakupił części samochodowe dlatego, że zamierzał "złożyć składak" ale rozmyślił się i zakupione części sprzedał, nie może być, jak to czyni GUC, podstawą do przypisania skarżącemu zamiaru obejścia przepisów celnych i importowania samochodu w częściach.
Takie wnioski GUC pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym istniejącym w dacie odprawy celnej jak i zaistniałym obecnie.
Reasumując organy podatkowe obu instancji, z pominięciem faktów mających istotne znaczenie w sprawie, bez wskazania dowodów potwierdzających rozmontowanie zakupionego samochodu GOLF i importowane części, zmontowanych następnie przez Wacława F. w tzw. składak, lecz wyłącznie w oparciu o własne przekonanie niczym nie uzasadnione doszły do błędnego wniosku, że ujawnione zostały nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nie znane organowi celnemu w Rz.
Z tych przyczyn i wobec stwierdzenia, że nie zaistniały żadne nowe okoliczności faktyczne, oprócz znanych UC w Rz. dokonującemu odprawy celnej importowanych przez skarżącego części samochodowych Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.
Postanowienie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 55 ust. 1 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło