I SA/Po 1268/04

WyrokWSA w Poznaniu2006-08-22

Skład orzekający: Gabriela Gorzan, Sylwia Zapalska, Maciej Jaśniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił nowe dowody przedłożone przez stronę w postępowaniu o wznowienie postępowania podatkowego, a w szczególności, czy sąd administracyjny może rozpoznać sprawę, gdy istotne dla rozstrzygnięcia akta sprawy nie zostały mu przekazane przez organ?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie przekazał sądowi istotnych dla rozstrzygnięcia akt sprawy, co uniemożliwiło kontrolę legalności decyzji. Brak możliwości zbadania akt sprawy, z przyczyn leżących po stronie organu, powoduje wątpliwości co do prawidłowości zastosowanego prawa materialnego i formalnego w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący C.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług za 1995 r., powołując się na ujawnienie nowych dowodów po wydaniu ostatecznej decyzji. Po wznowieniu postępowania i przedłożeniu dokumentów, Dyrektor Izby Skarbowej odmówił uchylenia poprzedniej decyzji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i nieuwzględnienie nowych dowodów. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu braku istotnych akt sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004r. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego C.S. kwotę 1.820 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wstrzymano wykonanie decyzji do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

|Dnia 22 sierpnia 2006r | Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA Gabriela Gorzan (spr.), Sędziowie s. NSA. Sylwia Zapalska, as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz, Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r sprawy ze skargi C.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]2004r nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995r 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego C.S. kwotę 1.820 zł (tysiąc osiemset dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionej w punkcie 1 do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku /-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ S.Zapalska I SA/Po 1268/04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]1999r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej określił Przedsiębiorstwu "A" C. S. za poszczególne miesiące od [...] do [...]1995r. podatek od towarów i usług w wysokości odmiennej od zadeklarowanej. Po złożeniu odwołania od tej decyzji przez podatnika Izba Skarbowa wydała decyzję z dnia [...]1999r., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, po czym skargę podatnika złożoną na tę ostatnią decyzję Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy wyrokiem z dnia [...]2000r. sygn. I SA/Po 1839/99 oddalił. Także wyrokiem z dnia [...]2000r. sygn. akt I SA/Po 301/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...]1999r. w przedmiocie określenia C. S. za rok 1995 podatku dochodowego od osób fizycznych. Z uzasadnień wydanych decyzji oraz wyroków wynika, że w trakcie prowadzenia od [...]1997r. kontroli skarbowej u podatnika w siedzibie przedsiębiorstwa w G. wybuchł pożar w dniu [...]1997r., w wyniku którego spaliła się znaczna część dokumentacji, w tym dokumentacja źródłowa przedsiębiorstwa "A" za rok 1995. Na podstawie art.240 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.) C. S. pismem z dnia [...]2003r. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie podatku od towarów i usług za 1995r. zakończonego w/w decyzją ostateczną Izby Skarbowej. W uzasadnieniu tego wniosku strona zgłosiła ujawnienie nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy, lecz nieznanych temu organowi. Zdaniem skarżącego dokumenty te zostały utajnione przez Inspektora i zwrócone dopiero po wydaniu wyroku przez NSA. Postanowieniem z dnia [...]2003r. nr [...] wznowiono postępowanie podatkowe i jednocześnie zobowiązano podatnika do przedstawienia nowych dowodów, o których wspomniał we wniosku. Podatnik dostarczył 3 kartony akt, które zgodnie z oświadczeniem z dnia [...]2003r. zawierały nowe dowody w sprawie, takie jak ewidencja zakupu i sprzedaży, duplikaty faktur od 1 do 89 oraz 16 segregatorów z fakturami sprzedaży, mającymi stanowić podstawę do uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji ostatecznej. Dyrektor Izby Skarbowej w wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania ustalił, że przedłożone dowody w postaci nadpalonych ewidencji i rachunków uproszczonych oraz faktur mających stanowić duplikaty nie spełniają przesłanek określonych w art.240 §1 pkt 5 cyt. Ordynacji podatkowej, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji nr [...] z dnia [...]2003r. C. S. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez nieuwzględnienie dokumentów ocalałych z pożaru, które zdaniem strony były nieznane w momencie wydania decyzji ostatecznej. Podatnik wskazał również na niesłuszne zakwestionowanie faktu nabycia towarów od firmy "B" poprzez nieuznanie przedłożonych dowodów jako duplikatów. Ponadto skarżący zarzucił organowi prowadzącemu wznowione postępowanie niewyznaczenie nowego terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym mimo poinformowania o chorobie pełnomocnika. Po ponownym przeanalizowaniu stanu faktycznego i prawnego Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji, odmawiającą uchylenia uprzednio wydanej decyzji ostatecznej na podstawie art.245 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i to decyzją z dnia [...]2004r. (k.54-48 akt adm.). W skardze na powyższą decyzję podatnik wniósł o jej uchylenie zarzucając m.in. błędy w ustaleniach faktycznych polegające na nie wzięciu pod uwagę całości materiałów dowodowych i wyliczenia marży w oparciu o dokumenty posiadane przez Izbę Skarbową. Ponadto skarżący zarzuca, iż w toku wznowionego postępowania nie wzięto pod uwagę nowych dowodów i dokumentów, które nie były znane Izbie Skarbowej ze względu na ich utajnienie, nieuwzględnieniu duplikatów faktur od firmy "B" oraz nie wykorzystaniu kontroli krzyżowej w tej firmie. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.54 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) organ odwoławczy, którego decyzję zaskarżono skargą, przekazuje sądowi skargę wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Do akt sprawy w rozpoznawanej sprawie należą m.in. dowody w postaci dokumentów przedłożonych organowi I instancji przez skarżącego dla uzasadnienia wniosku o wznowienie postępowania, które zostały wyszczególnione w piśmie skarżącego z dnia [...]2004r., sporządzonym na żądanie organu I instancji. Dokumenty te miały stanowić, w ocenie skarżącego, nowe dowody uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie określenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995r. w oparciu o przepis art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i były przedmiotem badania oraz oceny organów obu instancji przy wydaniu przez nie decyzji we wznowionym postępowaniu, odmawiających uchylenia poprzednio wydanej decyzji podatkowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zastrzegł, iż przedstawione przez skarżącego w postępowaniu o wznowienie postępowania dokumenty, jako "nowe dowody", gotowy jest przedstawić sądowi na wezwanie ze względu na ich dużą ilość. Na rozprawie dnia [...]2006r. Sąd zobowiązał organ odwoławczy postanowieniem do przedłożenia tych dokumentów, bowiem bez ich zbadania nie jest możliwa sądowa kontrola prawidłowości negatywnej oceny tych dowodów w zaskarżonej decyzji z punktu widzenia spełnienia przez nie wymagań, o których mowa w art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wykonanie powyższego postanowienia okazało się niemożliwe, co ustalono na rozprawie dnia [...]2006r., ponieważ dokumenty te organ odwoławczy zwrócił skarżącemu przy piśmie z dnia [...]2005r., którego kserokopie skarżący przedłożył Sądowi i organ nie znajduje się od tej chwili w ich posiadaniu. W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja z powodu braku istotnej dla rozstrzygnięcia części akt sprawy przy uwzględnieniu treści art.133 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi usuwa się spod kontroli legalności. Nie ma również podstaw w tym stanie rzeczy do odmowy zasadności zarzutowi skargi o braku należytego wyjaśnienia sprawy w zakresie kompletności oceny przedłożonych przez skarżącego dokumentów, jako "nowych dowodów", w tym także pod kątem wymogów określonych w art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie regulują wprost sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie, wskazując w art.112, art.1333, art.54 §2, art.55 §1 i 3 jedynie na prawo sądu do wymierzenia organowi grzywny lub do stosownej sygnalizacji, a w art.55 §2 na prawo do rozstrzygnięcia w oparciu o odpis skargi, gdy skargi organ sądowi nie przekazał, a stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości. Ta ostatnia sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła. Jednak w ocenie Sądu powyższe nie oznacza, że ocena zasadności skargi przedstawiona w odpowiedzi na skargę jest dla sądu wiążąca i na jej podstawie można uznać skargę za niezasadną. Taki sposób rozumowania prowadziłby do niedopuszczalnego wyłączenia zewnętrznej kontroli sądowej decyzji administracyjnych, do której na podstawie art.1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych powołane są sądy administracyjne. Skoro z istoty sądowej kontroli administracji wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy (art.133 §1 Ppsa), niemożność zbadania z przyczyn leżących po stronie organu akt sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia powoduje wątpliwości Sądu w świetle zasady prawdy obiektywnej co do prawidłowości zastosowanego w zaskarżonej decyzji prawa materialnego i formalnego w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Rozpoznając sprawę w postępowaniu wznowionym gdy strona powołuje się na "nowe dowody", wykryte po wydaniu poprzedniej decyzji, nieznane organowi przy jej wydaniu, obowiązkiem strony jest wskazać organowi, które konkretnie oznaczone dokumenty lub inne środki dowodowe uznaje za takie właśnie dowody, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Rzeczą organu jest natomiast odnieść się do każdego ze wskazanych w taki sposób przez stronę dowodów i wszechstronnie je ocenić, nie zaś sumaryczne dokonanie oceny dowodów i poszukiwanie, które z dostarczonych przez stronę dokumentów spełniają przesłanki z art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Niezależnie od powyższego, zważywszy na treść art.245 §1 pkt 3 "b" Ordynacji podatkowej oraz przedmiot rozstrzygnięcia poprzednio wydaną decyzją, tj. podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące 1995r. rzeczą organu w ponownym rozpoznaniu będzie także wyjaśnienie z urzędu czy nie zachodzą negatywne przesłanki, w tym przepisie wymienione. Z przedstawionych względów skargę uznano za zasadną i na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "c", art.152 i art.200 ustawy Ppsa uchylono zaskarżoną decyzję orzekając, jak w sentencji wyroku. /-/ M.Jaśniewicz /-/ G.Gorzan /-/ S.Zapalska L.Sz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło