I SA/Po 1268/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-12-07
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdy wykaże trudną sytuację finansową, pomimo że nadal prowadzi działalność gospodarczą i odnotowuje obroty na rachunku bankowym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może uzyskać zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże w sposób jednoznaczny braku dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. Sama strata bilansowa lub trudna sytuacja w branży nie jest wystarczająca, jeśli spółka nadal prowadzi działalność, odnotowuje obroty na rachunku bankowym przekraczające wysokość wpisu sądowego i powinna uwzględniać koszty postępowań sądowych w planowaniu wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca spółka A. sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego. Spółka argumentowała trudną sytuacją finansową wynikającą ze spadku dochodów w branży i braku spłat od dłużników. Sąd wezwał spółkę do przedstawienia dokumentów finansowych, w tym sprawozdań i wyciągów bankowych. Po analizie przedstawionych dowodów, sąd uznał, że spółka nie wykazała wystarczająco swojej trudnej sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. sp. z o.o. w P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru postanawia: oddalić wniosek. /-/V. Mielcarek
Wpis od skargi wynosi [...].
Skarżąca A. sp. z o.o. w P., reprezentowana przez radcę prawnego T.A. pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Jednocześnie skarżąca wniosła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że znajduje się w trudnym położeniu uniemożliwiającym ponoszenie jakichkolwiek kosztów, a w szczególności stosunkowo wysokich kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi. Spółka boryka się ze znacznymi trudnościami finansowymi z przyczyn całkowicie niezależnych od osób pełniących funkcje organów. Powszechny spadek dochodów w branży w jakiej działa spółka (usługi związane ze sprzedażą telefonów i akcesoriów), będący przyczyną obniżenia możliwości finansowych podmiotu, skutkuje brakiem możliwości sfinansowania kosztów i dochodzenia swych praw przed sądem w niniejszej sprawie. Do trudnej sytuacji przyczynia się także brak spłat należności pieniężnych ze strony dłużników spółki. Fakt ten wpływa na zachwianie płynności finansowej spółki i dodatkowo uzasadnia niniejszy wniosek. Skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...], wartość środków trwałych [...], strata za ostatni rok obrotowy według bilansu [...], stan rachunku bankowego prowadzonego w Raiffeisen Bank Polska SA Oddział w P. na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...].
Na wezwanie z dnia [...] skarżąca A. sp. z o.o. w P. w odpowiedzi z dnia [...] wskazała, że zatrudnia [...] pracownika. Do pisma załączono sprawozdanie finansowe sporządzone na dzień [...] oraz na dzień [...], bilans, rachunek zysków i strat za [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] załączyła kopie zeznań podatkowych, z których wynika, że w [...] przychody spółki wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...], dochód [...], w [...] przychody [...], koszty uzyskania przychodów [...], strata [...], wyciągi z rachunku bankowego, raport o środkach trwałych, kopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] dokumentującej sprzedaż samochodu osobowego marki [...], rok produkcji [...] za kwotę brutto [...] (wartość netto [...] + VAT [...]) oraz kserokopię faktury VAT nr [...] z dnia [...] dokumentującej sprzedaż doposażenia samochodu za kwotę brutto [...] (wartość netto [...] + VAT [...]).
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego co zostanie udowodnione przez stronę.
Z przedstawionej sytuacji finansowej skarżącej spółki nie wynika, aby spełniała ona warunki do zwolnienia od kosztów sądowych. Twierdzenia o braku jakichkolwiek możliwości finansowych spółki do uiszczenia kosztów sądowych nie można uznać za zgodne z prawdą, biorąc pod uwagę chociażby wielkość ponoszonych kosztów uzyskania przychodu, które za [...] wyniosły [...], za [...] [...]. Ponadto należy zauważyć, że skarżąca w [...] odnotowała dochód, który zgodnie z deklaracją CIT-8 wyniósł [...]. Wprawdzie za [...] skarżąca odnotowała stratę w kwocie [...], jednakże strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata zatem nie uzasadnia potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą na decyzję organu celnego. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, na rachunku bankowym spółki odnotowywane są obroty Stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...], a zatem była to kwota wyższa aniżeli wpis od skargi, który wynosi [...]. Należy zauważyć, że skarżąca spółka – jako profesjonalny przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą i należycie dbający o swoje interesy – powinna uwzględniać w procedurze planowania wydatków ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych czy sądowoadministracyjnych i w związku z tym czynić konieczne oszczędności na ten cel, a nie liczyć na kredytowanie w tym zakresie z funduszy Skarbu Państwa. Ponadto na uwagę skarżącej zasługuje fakt, iż w swoich wnioskach całkowicie pominęła okoliczność swojej wiarygodności pożyczkowej, czy kredytowej, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą wpisy w sprawach sądowoadministracyjnych. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe (w tym opłata sądowa pod postacią wpisu), o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie radcy prawnego. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym. Skarżąca powinna bowiem liczyć się z kosztami postępowania, gdyż to ona zainicjowała postępowanie - wniosek o zwrot i stwierdzenie nadpłaty podatku akcyzowego w kwocie [...] zapłaconego w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem w dniu [...] samochodu osobowego marki [...], a następnie postępowanie sądowoadministracyjne.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/ V.Mielcarek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło