I SA/Po 1272/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi MM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący MM wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca wskazał, że przeszkodą w uzyskaniu jakiejkolwiek pracy jest jego wiek – [...] lat. Oświadczył, że w dniu [...] ukończył [...] lat, jednak zgodnie z nowymi przepisami emerytalnymi emeryturę otrzyma dopiero [...]. Skarżący podał, że jest osobą samotną, utrzymuje go matka ze swojej emerytury. Wnioskodawca nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, nie uzyskuje dochodów. Do wniosku załączył zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że skarżący jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna od dnia [...] i pobierał zasiłek dla bezrobotnych w okresie [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada prawa jazdy ani samochodu. Skarżący podał, że nie posiada jakichkolwiek dochodów z jakichkolwiek prac sezonowych, stałych, spółek czy zarządów, z uwagi na wiek nikt nie chce go zatrudnić. Wnioskodawca wskazał, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wyjaśnił, że posiadał środki pieniężne ze sprzedaży mieszkania, które z uwagi na okres przebywania bez pracy ([...]) skończyły się. Skarżący oświadczył, że jest stanu wolnego. Obecnie utrzymuje go [...]-letnia matka. Skarżący oświadczył, że nie posiada już żadnych pieniędzy ze sprzedaży mieszkania w [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że część pieniędzy otrzymał jako przedpłatę w [...] i natychmiast uregulował zaległości w ZUS w wysokości ok. [...] (w tym [...] odsetek). Ponadto musiał spłacić ok. [...] zadłużenia za czynsz. Zlikwidował też "A", który prowadził przez [...], a który w ostatnich latach przynosił tylko straty, zgodnie z oświadczeniem skarżącego niektóre zobowiązania w bankach nie zostały uregulowane do dnia dzisiejszego. Od [...] pozostaje bez pracy, a od [...] bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca oświadczył, że mieszkanie, w którym mieszka, należy do jego matki i jest w nim czasowo zameldowany. Matka skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości [...]. Czynsz za mieszkanie wynosi ok. [...], opłaty za media ok. [...], koszty leczenia ok. [...], lekarstwa [...]. Pozostałe [...] przeznaczane jest na wyżywienie, odzież, środki czystości dla [...] osób oraz na lekarstwa i leczenie skarżącego. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie ma środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych, jak i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.