I SA/Po 1275/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 07 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi HS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, w podatku dochodowym od osób prawnych oraz w podatku od towarów i usług z tytułu pobranych a niewpłaconych zaliczek z tytułu wypłaconych wynagrodzeń postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący HS wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] choruje, od [...] lat pobiera emeryturę, wcześniej pobierał rentę. Świadczenia emerytalne pobiera również jego żona. Wnioskodawca wskazał, że stan zdrowia i podeszły wiek jego, jak i małżonki, nie pozwala na podejmowanie dodatkowych zajęć zarobkowych poprawiających sytuację finansową rodziny. Skarżący podał, że pełni nieodpłatnie funkcję Prezesa Zarządu A w P. Spółka nie zatrudnia żadnych pracowników i nie zakończyła działalności z uwagi na brak środków finansowych koniecznych do przeprowadzenia postępowania upadłościowego. Wnioskodawca podał, że z jego świadczeń emerytalnych potrącane są w [...] należności na rzecz Urzędu Skarbowego z tytułu zaległości podatkowych A. Skarżący wskazał, ze w konsekwencji opisanych okoliczności nie jest w stanie ponieść opłat sądowych bez uszczerbku dla zdrowia, gdyż musiałoby się to odbyć kosztem zrezygnowania z zakupu leków i innych podstawowych wydatków na żywność. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca posiada dom we współwłasności o wartości ok. [...], wybudowany w [...], pomieszczenia warsztatowe o wartości ok. [...], wybudowane w [...]. Skarżący i jego żona nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności i przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący otrzymuje dochód netto w wysokości [...] z tytułu emerytury, jego żona w wysokości [...]. Wnioskodawca określił koszty utrzymania na kwotę ok. [...], przy czym [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący ma [...] lat, jego żona [...]. Małżonkowie otrzymują emerytury. Wnioskodawca od [...] choruje, od [...] lat otrzymuje emeryturę, wcześniej pobierał rentę. Skarżący pełni nieodpłatnie funkcje Prezesa Zarządu w A. Skarżący i jego żona z uwagi na wiek i stan zdrowia nie mogą podjąć dodatkowego zatrudnienia. Małżonkowie poza domem i pomieszczeniami warsztatowymi nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.