I SA/Po 1278/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 07 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków KU i AU o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K i AU na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia: zwolnić skarżących K i AU od kosztów sądowych. Skarżący K i AU wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. Następnie złożyli sporządzone w dniu [...] na urzędowych formularzach wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnień wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim, natomiast skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] netto. Wnioskodawcy podali, że uzyskiwane przez nich dochody z ledwością wystarczają na skromne utrzymanie rodziny. Podali, że ich syn choruje, wobec tego ponoszą również koszty leczenia dziecka, co wiąże się z obciążeniem finansowym dla ich rodziny. Skarżący oświadczyli, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Wnioskodawcy nie posiadają domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący uzyskuje dochód brutto w wysokości [...], skarżąca otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości [...] brutto. Do wniosków załączyli zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia otrzymanego przez skarżącego z dnia [...] oraz zwolnienia lekarskiego, z którego wynika, że skarżąca w okresie [...] przebywała na zwolnieniu lekarskim. Na wezwania z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...], którą na kolejne wezwanie z dnia [...] uzupełnili przez jej podpisanie, podali, że mieszkają u rodziców, ponoszą wspólnie z rodzicami wydatki na utrzymanie mieszkania, które wynoszą: [...]. Skarżący oświadczyli, że nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, nie posiadają dodatkowych dochodów. Skarżąca przebywa na zasiłku chorobowym od [...]. Wnioskodawcy nie prowadzą działalności gospodarczej. Wobec skarżących prowadzonej jest postępowanie egzekucyjne, w którym został zajęty ich rachunek bankowy. Do pisma załączyli zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z którego wynika, że skarżący w złożonym zeznaniu podatkowym PIT-37 za rok [...] wykazali łączny dochód w kwocie [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżących wynika, iż zasadnym jest zwolnienie ich od kosztów sądowych, gdyż wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca od [...] przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości [...] brutto, skarżący natomiast otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] brutto. Wnioskodawcy nie uzyskują dodatkowych dochodów. Skarżący mają na utrzymaniu [...]-letniego syna, który choruje i wobec tego ponoszą również koszty jego leczenia. Skarżący przebywają w mieszkaniu wynajmowanym przez rodziców i ponoszą wspólnie z nimi koszty utrzymania mieszkania. Wnioskodawcy nie posiadają żadnego majątku, t.j. nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący w złożonych oświadczeniach wykazali zatem, że nie posiadają żadnych środków pieniężnych, z których mogliby ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawcy nie posiadają również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.