I SA/Po 128/07
PostanowienieWSA w Poznaniu2007-02-05
Skład orzekający: asesor sądowy Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, zawierającą błędne pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w pierwszej instancji w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, nawet jeśli zawiera błędne pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu. Błędne pouczenie nie tworzy praw sprzecznych z ustawą i nie może rodzić ujemnych skutków procesowych dla strony w zakresie prawa odwołania, jednakże nie czyni skargi dopuszczalną, gdy narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania.Stan faktyczny
Z. C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości. Decyzja SKO zawierała pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sąd uznał, że decyzja SKO została wydana w pierwszej instancji, a zatem skarga jest niedopuszczalna z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący asesor sądowy Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 05 lutego 2007r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: odrzucić skargę /-/ K.Pawlicki
Zaskarżoną decyzją odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok [...]. W zaskarżonej decyzji pouczono Z.C., że przysługuje mu prawo wniesienia skargi do sądu w terminie 30 dni od doręczenia rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, że sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art.3 i art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – dalej określaną p.p.s.a., obowiązujące kryterium legalności w sądowoadministracyjnej kontroli oznacza, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także niepodnoszonych w skardze.
Działając na powyższej podstawie i granicach Sąd stwierdza, że skarga nie może być merytorycznie rozpoznana i podlega odrzuceniu.
Jedną z zasad postępowania podatkowego jest jego dwuinstancyjność (art.127 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art.52 § 1 i 2 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Zgodnie z art.13 Ordynacji podatkowej samorządowe kolegium odwoławcze działa, jako organ podatkowy w dwojakiej roli, mianowicie:
– jako organ odwoławczy od decyzji podatkowej wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa (§1 pkt 3),
– jako organ wyższego stopnia z racji przyznanych funkcji nadzorczych (§3).
Na podstawie art.248 §2 Ordynacji podatkowej właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest organ wyższego stopnia (§2 pkt 1), a więc w odniesieniu do decyzji podatkowych ostatecznych wydanych przez organy samorządowe, tj. wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty, marszałka województwa – samorządowe kolegium odwoławcze. Organ ten jest właściwy także do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności swojej własnej decyzji ostatecznej (art.248 §2 pkt 2 Ordynacji podatkowej).
Wykonując swoje kompetencje organu wyższego stopnia w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej samorządowe kolegia odwoławcze wydają decyzje w pierwszej instancji, bowiem żaden przepis Ordynacji podatkowej oraz ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz.856 ze zm.) nie wyłącza w tych sprawach dwuinstancyjności postępowania. W art.1 ust.1 i art.2 ostatniej z wymienionych wyżej ustaw została jedynie potwierdzona pozycja samorządowych kolegiów odwoławczych, jako organów wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego oraz jako organów właściwych do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych.
Zgodnie z art.220 §1 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, przy czym w myśl art. 221 Ordynacji podatkowej, gdy wydanie decyzji w pierwszej instancji nastąpiło przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od tej decyzji rozpatruje ten sam organ, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym.
Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że zaskarżona skargą decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawiera błędne pouczenie o prawie złożenia na nią skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Decyzja ta bowiem została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w nadzwyczajnym trybie postępowania podatkowego w pierwszej instancji.
Złożenie skargi na decyzję wydana w pierwszej instancji, nawet przy błędnym pouczeniu, stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i powoduje niedopuszczalność skargi. Błędne pouczenie strony nie stanowi bowiem źródła jej praw, sprzecznych z ustawą. Nie może jedynie rodzić dla strony ujemnych skutków procesowych m.innymi co do prawa odwołania (art.214 Ordynacji podatkowej).
Z powyższych względów na podstawie art.58 §1 pkt 6 i §3 p.p.s.a. należało skargę odrzucić, jako niedopuszczalną.
/-/ K.Pawlicki
L.Sz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło