I SA/Po 1281/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O S na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2001 r. postanawia: oddalić wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu od skargi /-/M. Jaśniewicz Zarządzeniem z dnia [...] r. doręczonym w dniu [...] r. O S został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...],- zł. Wpis ten został uiszczony w dniu [...] r. przelewem na rachunek bankowy. Pismem z dnia [...] r. na urzędowym formularzu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada wystarczającej wiedzy z zakresu prawa, nie ma kompetencji w tym zakresie oraz nie posiada środków finansowych. Podał, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami i nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. O S utrzymuje się z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł brutto. Oświadczył, że aktualnie mieszka z matką w mieszkaniu będącym jej własnością. Matka skarżącego otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości około [...] -zł i ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania. W piśmie z dnia [...]. skarżący wskazał, że średnio miesięcznie na jego konto bankowe po egzekucji komorniczej alimentów wpływa kwota [...],- zł, z której opłaca koszty prowadzenia rachunku bankowego w wysokości [...],- zł, odsetki debetowe [...],- zł, ubezpieczenie karty płatniczej [...],- zł, telefon komórkowy [...],- zł, a jego dzienna dieta to [...] zł. Oświadczył ponadto, że nie posiada samochodu osobowego, nie uzyskuje dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Wnioskodawca nie jest również rozwiedziony. Do wniosku załączył zeznania podatkowe za 2005 i 2006r., kserokopię zestawienia transakcji z konta bankowego oraz protokół ugody zawartej w Sądzie Rejonowym w P. Postanowieniem z dnia [...] r. Referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od wpisu od skargi i zwolnił go od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Uzasadniając wskazał m.in., że i instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej P.p.s.a.), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (por. art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy). Zauważono, że O S na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...]. uiścił w terminie na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P kwotę [...],- zł tytułem wpisu od skargi i wobec tego uznano, że dysponował w tym czasie środkami finansowymi pozwalającymi na jego opłacenie. Poza tym skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (np. opłaty kancelaryjnej, wpisu od skargi kasacyjnej, kosztów zastępstwa procesowego - kosztów adwokackich), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tych okolicznościach referendarz orzekł na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. Od pkt. 1) tego postanowienia O S wniósł sprzeciw podnosząc, że kwotę wpisu był zmuszony wpłacić pod rygorem odrzucenia skargi. Wskazał, że kwotę tą pożyczył na dowód czego dołączył do sprzeciwu oświadczenie M G o udzieleniu w dniu [...] r. O S pożyczki w kwocie [...]-zł. Należy zauważyć, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia w całości od kosztów sądowych, a zatem także w części obejmującej opłatę wpisu nie może zostać uwzględniony z tej przyczyny, iż został on złożony już po uiszczeniu wpisu przez skarżącego. Wpis został przekazany mianowicie [...] r., a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został złożony w dniu [...] r. Zgodnie zaś z przepisem art.85 P.p.s.a. czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Również przepis art.232 P.p.s.a nie przewiduje możliwości zwrotu wpisu w przypadku, gdy strona po jego uiszczeniu uzyska prawo pomocy. Godzi się zauważyć, że instytucja prawa pomocy nie może spełniać funkcji kredytowych, czy pożyczkowych dla stron postępowania sądowoadministracyjnego. Przepis art.246 § 1 pkt.1 P.p.s.a. dopuszcza możliwość przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący uzyskując środki na wpis z pożyczki od innej osoby fizycznej wskazał, że był w stanie ponieść opłatę wpisu z uwagi na swoją zdolność pożyczkową. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art.246 § 1 pkt.2 P.p.s.a. w zw. z art.160 P.p.s.a. i art. 16 § 2 pkt.1 P.p.s.a. /-/ M. Jaśniewicz