I SA/Po 1281/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku US o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi US na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: 1. zwolnić US od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla US adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca US pismem z dnia [...] wniosła do tut. Sądu skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że [...] skończy [...] lata. Skarżąca podała, że jej realny dochód miesięczny netto w wysokości [...] pozwala na bardzo skromne życie i uiszczenie podstawowych opłat związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. Nie jest natomiast w stanie zapłacić kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Wnioskodawczyni i jej syn nie posiadają domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąca otrzymuje emeryturę brutto w wysokości [...], syn pozostaje bez pracy. W odpowiedzi z dnia [...] na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że syn przez [...] lat był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku, obecnie nie jest zarejestrowany, jednakże nadal pozostaje bez pracy. Skarżąca oświadczyła, że nie posiadają kont bankowych. Podała, że mieszkają w mieszkaniu o pow. [...] m2, mieszkanie nie jest ich własnością. Skarżąca wyjaśniła, że ponoszą następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Wnioskodawczyni podała, ze jej świadczenie emerytalne podlega zajęciu egzekucyjnemu w wysokości [...]. Skarżąca oświadczyła, że nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy Poznańskiego Centrum Świadczeń Socjalnych i otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] miesięcznie. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni ma [...] lata, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, który nie pracuje. Skarżąca i jej syn utrzymują się ze świadczenia wnioskodawczyni z ZUS, które podlega częściowo zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym, otrzymują również dodatek mieszkaniowy. Z oświadczeń skarżącej wynika zatem, że nie ma ona środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Skarżąca nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.