I SA/Po 1281/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-05-16

Skład orzekający: Katarzyna Nikodem, Izabela Kucznerowicz, Waldemar Inerowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego odmowna w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych, wydana w ramach uznania administracyjnego, może zostać uchylona przez sąd administracyjny ze względu na ocenę sytuacji majątkowej i zdrowotnej podatnika?
Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego o odmowie umorzenia zaległości podatkowych, wydana w ramach uznania administracyjnego na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, podlega ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. Sąd nie bada merytorycznej zasadności decyzji, lecz jedynie jej zgodność z przepisami proceduralnymi oraz czy organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy i czy wnioski są logiczne i poprawne. W niniejszej sprawie organ prawidłowo ocenił sytuację majątkową, zdrowotną i rodzinną podatnika oraz przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, uznając, że brak jest przesłanki interesu publicznego uzasadniającej umorzenie zaległości, co sąd podzielił i oddalił skargę.
Stan faktyczny
S. G. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowych z różnych tytułów za lata 2008-2012, wskazując na trudną sytuację finansową i zdrowotną swoją oraz żony. Organ I instancji odmówił umorzenia, wskazując na skuteczną egzekucję i brak przesłanki interesu publicznego. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. S. G. złożył skargę do WSA w Poznaniu, podnosząc trudną sytuację zdrowotną i finansową oraz brak możliwości spłaty zaległości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 i 2010 r., podatku dochodowym od osób fizycznych z odpłatnego zbycia akcji za 2008 r., zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2011 r., podatku od towarów i usług za III kwartał 2010 r., I, II, III, IV kwartał 2011 r. i I kwartale 2012 r. oraz umorzenia postępowania w części oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2016., uzupełnionym w dniu [...] lutego 2016r., S. G. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z prośbą o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...]zł, w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia akcji w kwocie [...]zł, w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych za 2011r. w kwocie [...]zł oraz w podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie otrzymał należnej zapłaty za wykonaną w 2011 r. usługę. Z powództwa S. G. niezapłacone wierzytelności objęte były postępowaniem sądowym zakończonym wyrokiem zaocznym wydanym dnia [...].02.2014 r. przez Sąd Okręgowy w P. zasądzającym na rzecz powoda kwotę [...]zł. Dochodzenie zasądzonej wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym przez komornika sądowego oraz w czynnościach windykacyjnych nie przyniosło żadnego efektu. Wygenerowało jedynie dodatkowe obciążenia w postaci kosztów egzekucyjnych, które wnioskodawca pokrył z własnych środków. Strona wskazała, że działalność gospodarczą zlikwidowała dnia [...].09.2014 r., chociaż faktycznie ostatnie obroty zostały zaksięgowane w 2012 r. Obecnie utrzymuje się z emerytury w wysokości brutto [...] zł. W wyniku zajęć komorniczych otrzymuje do wypłaty miesięcznie kwotę [...]zł. Zły stan zdrowia ( choroba serca + nowotwór złośliwy) oraz wiek nie pozwalają wnioskodawcy na aktywne działania w celu zdobycia środków na spłatę zaległości. Do wniosku dołączono: karty informacyjne z leczenia szpitalnego w okresie od [...].05.2015 do [...].08.2015, wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w P. IX Wydział Gospodarczy z dnia [...] lutego 2014 roku. Ponadto wnioskodawca w dniu [...] lutego 2016 r. załączył do akt sprawy: wezwanie z działu zarządzania nieruchomościami [...] z dnia [...].05.2015 r. do zapłaty kwoty [...]zł tytułem zaległości w opłatach związanych z posiadaniem lokalu, oświadczenie o stanie majątkowym osobistym, decyzje ZUS z dnia [...].03.2015r., [...].10.2015 r., [...].10.2015 r., kartę leczenia szpitalnego S. G. w okresie od [...].06.2015 r. do [...].08.2015 r., zaświadczenie lekarskie z dnia [...].05.2015 r o stanie zdrowia K. G., kartę leczenia szpitalnego w okresie od [...].09.2015 r. do [...].09.2015 r. K. G. oraz pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].10.2015 r. informujące o wysokości zadłużenia z tytułu składek w związku z prowadzoną przez S. G. działalnością gospodarczą na dzień licytacji ruchomości, tj. [...].11.2015 r. w łącznej kwocie [...]zł. W oświadczeniu o stanie majątkowym osobistym S. G. wskazał, że jest żonaty. Małżonkowie zamieszkują w lokalu własnościowym o pow. 67,4 m˛. Jego żona otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł. On sam otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł (po potrąceniu należności związanych z postępowaniem komorniczym). Koszty utrzymania mieszkania zostały określone w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Opłaty za lokal nie są regulowane w całości. Zadłużenie z tego tytułu spłacane jest w miesięcznych ratach po [...] zł. Ponadto wnioskodawca jest właścicielem samochodu osobowego marki [...], rok prod.2003. Koszty paliwa i utrzymania samochodu oraz ubezpieczenie to kwota [...]zł miesięcznie. Na spłatę rat, zakup środków czystości małżonkowie przeznaczają [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawca wskazał, że obydwoje małżonkowie przewlekle chorują. K. G. jest inwalidą I grupy, leczona z powodu nowotworu piersi, astmy, cukrzycy typu II, zaćmy i nadciśnienia z zajęciem serca. Z uwagi na zły stan zdrowia potrzebuje pomocy osób trzecich. N. S. G. leczony jest na serce, w 2015 r. był operowanym z powodu nowotworu złośliwego. Aktualnie oczekuje na orzeczenie o stopniu inwalidztwa. Wydatki małżonków na ochronę zdrowia wnioskodawca określił w wysokości [...] zł miesięcznie. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] marca 2016r. odmówił S. G. przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, gdyż nie znalazł wystarczających przesłanek, które przemawiałyby za jej udzieleniem. Ponadto umorzył postępowanie w zakresie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 i 2010 rok do kwoty [...]zł, w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2011 rok do kwoty [...]zł, w podatku od towarów i usług do kwoty [...]zł wraz z należnymi odsetkami, ponieważ przed dniem złożenia podania została dokonana przez komornika sądowego wpłata części należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 i 2010 r. w kwocie [...]zł, w zryczałtowanym podatku dochodowym w kwocie [...]zł, w podatku od towarów i usług w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że na podstawie danych będących w bazach informatycznych organu ustalono, że S. G. prowadził od [...] listopada 2007r. do [...] września 2014r. działalność gospodarczą pod nazwą "[...] G.. Zaległości podatkowe, o których mowa we wniosku, powstały w wyniku prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Wobec podatnika toczy się postępowanie egzekucyjne. Komornik sądowy prowadzący egzekucję systematycznie przekazuje na konto organu podatkowego wyegzekwowane kwoty na zaległości podatkowe. Na podstawie zestawienia rozliczenia uzyskanych w wyniku czynności egzekucyjnych kwot ustalono, że w okresie od [...] stycznia 2009r. do [...] marca 2016r. wpłata ogółem wynosiła [...] zł, w tym należność główna [...] zł, odsetki [...] zł, koszty postępowania egzekucyjnego [...] zł i koszty upomnienia [...] zł. W złożonych zeznaniach rocznych za lata, których dotyczą zaległości, tj. za lata 2008, 2010, 2011(PIT-37) podatnicy w każdym roku wykazał dochody. Według [...] za 2008 r. łączny dochód z emerytury i z działalności gospodarczej to kwota [...]zł. Do kwoty tej należy doliczyć [...] zł dochodu z odpłatnego zbycia akcji. Zaległości w podatku dochodowym za 2008 rok wynoszą łącznie [...] zł ( w kwocie głównej ),w tym : - z zeznania [...] [...] zł,- z zeznania [...] (sprzedaż akcji)- [...] zł. Za 2010 rok wnioskodawca uzyskał dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł (PIT-37) oraz przychód z działalności gospodarczej (PIT- 28) w wysokości [...] zł. W błędnie złożonym zeznaniu [...] za 2010 rok wykazano dochody z emerytury własnej i z emerytury małżonki oraz nadpłatę podatku w kwocie [...]zł. S. G. nie miał prawa do wspólnego rozliczenia z małżonką, gdyż w 2010 roku korzystał z opodatkowania działalności gospodarczej zryczałtowanym podatkiem dochodowym. W wyniku prawidłowego rozliczenia dochodu z emerytury wykazana wcześniej do zwrotu kwota [...]zł stała się nienależną nadpłatą. Natomiast za 2011 rok wnioskodawca uzyskał dochód z tytułu emerytury [...] zł oraz przychód z działalności gospodarczej [...] zł. Z. w zryczałtowanym podatku dochodowym wynosi [...] zł należności głównej. Powyższe w ocenie organu wskazuje, że kondycja prowadzonego przez stronę przedsiębiorstwa w każdym z omawianych okresów była dobra i stabilna, a uzyskane dochody umożliwiały systematyczne wywiązywanie się z nałożonych przez ustawodawcę obowiązków wpłacania podatku należnego. Organ wskazał, że w 2011 r. przedsiębiorca nie otrzymał należności w kwocie [...]zł za wykonaną usługę, ale podatek dochodowy z tego tytułu to zaledwie część ogólnej kwoty zaległości za lata 2008, 2010, 2011, o których umorzenie strona wnosi. W deklaracji [...] K za I kwartał 2013 roku podatnik skorygował podatek w związku z nieuregulowaniem należności przez dłużnika [...] Sp. Jawna, tj. skorzystał z możliwości przewidzianych w art. 89 a ust.5 cytowanej wyżej ustawy o podatku VAT, otrzymując do zwrotu kwotę [...]zł zaliczoną na najstarsze zaległości w podatku od towarów i usług, tj. za II, III, IV kwartał 2008 roku oraz za III kwartał 2010 roku. Organ stwierdził, że dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Rozważając zasadność udzielenia ulgi w spłacie zaległości organ wziął pod uwagę charakter zobowiązania podatkowego, okoliczności powstania zaległości, aktualną sytuację finansową, rodzinną, życiową podatnika oraz jego możliwości płatnicze. W kontekście powyższego organ podniósł, że przez ważny interes podatnika można rozumieć przypadek, gdy na skutek uiszczenia podatku podatnik miałby pozostawać bez środków do życia i korzystać z pomocy społecznej. A w ocenie organu z taką sytuacją w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia. W związku z powyższym przyznanie wnioskowanych ulg byłoby sprzeczne z interesem publicznym, mimo, że sytuacja zdrowotna podatnika i jego rodziny jest trudna i spełniona jest przesłanka ważnego interesu strony. Od tej decyzji S. G. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym wnosi o ponowne rozpatrzenie sprawy i umorzenie zaległości podatkowych z przyczyn wskazanych we wniosku. W odwołaniu nie przedstawił konkretnych zarzutów przeciwko wydanej przez organ I instancji decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] czerwca 2016r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji ponownie dokonał analizy przyczyn powstania zaległości, sytuacji finansowej i majątkowej zobowiązanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że twierdzeniu strony o złych wynikach ekonomicznych firmy przeczą dane wynikające z zeznań podatkowych. Ponadto brak zapłaty przez kontrahenta kwoty [...]zł za usługę wykonaną w 2011r. związane jest z ryzykiem prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem ich konsekwencje nie powinny być przenoszone na budżet państwa. Podnoszone przez stronę argumenty dotyczą wszystkich podatników prowadzących działalność gospodarczą i nie stanowią okoliczności, która zwalniałyby zobowiązanego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Tym bardziej, że problemy strony wynikają przede wszystkim z zaniedbania dyscypliny podatkowej, do jakiej zobowiązany jest każdy podatnik. Ponadto z zeznań podatkowych za lata 2008-2014 wynika, że strona osiągnęła przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, emerytury oraz kapitałów pieniężnych, które gwarantowały systematyczne wywiązywanie się z nałożonych przez ustawodawcę obowiązków wpłacania zaliczek jak też umniejszanie wysokości już powstałych zaległości podatkowych. Pomimo obowiązku uregulowania kwot ryczałtu w terminach ustawowych, kwoty te nie zostały zapłacone. Zobowiązany nie poczynił żadnych wpłat na poczet spłaty ww. zaległości. Organ oparł się na danych z oświadczenia o stanie majątkowym z dnia [...] lutego 2016r., z którego wynika, że S. G. zamieszkuje wraz z małżonką w mieszkaniu własnościowym będącym ich własnością o pow. 67,4m2. Uzyskuje dochód w wysokości [...] zł ze świadczenia emerytalnego, który umniejszony jest o kwotę egzekucji sądowej, tym samym faktyczna wysokość uzyskiwanego świadczenia emerytalnego wynosi [...] zł, małżonka uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Miesięczne wydatki rodziny wynoszą [...] zł. Organ stwierdził, że strona wraz z małżonką uzyskują łączny dochód z tytułu emerytury w kwocie [...]zł miesięcznie już po potrąceniach egzekucji sądowej. Jest to kwota odbiegająca od aktualnie obowiązującej (od dnia [...] marca 2016r.) najniższej emerytury, która wynosi [...] zł miesięcznie. Zdaniem organu odwoławczego egzystencja rodziny nie jest zagrożona i możliwe jest podjęcie spłaty przedmiotowego zobowiązania. Organ odwoławczy, odnosząc się natomiast do wskazanych we wniosku problemów zdrowotnych zobowiązanego, wskazał, że nie stanowią one wprost podstawy do pozytywnego uwzględnienia żądania w zakresie ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości wraz z odsetkami za zwłokę. Ponadto wskazane w ww. oświadczeniu majątkowym ponoszone koszty w wysokości [...] zł (np. dojazdów do lekarzy, rehabilitantów, koszty tych wizyt, jak również zakup niezbędnych leków) nie mają odzwierciedlenia w materiale dowodowym. W związku z powyższym pismem z dnia [...] kwietnia 2016r., organ wezwał podatnika w celu złożenia w tej materii dodatkowych wyjaśnień, a także przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających zarówno problemy zdrowotne, jak i również miesięczne wydatki z tym związane. Strona nie złożyła stosowanych wyjaśnień. Organ odwoławczy wskazał, że nie znajduje przesłanek przemawiających za umorzeniem przedmiotowych zaległości, gdyż w ramach czynności egzekucyjnych dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego, które okazało się skutecznym środkiem egzekucyjnym. Chociaż prowadzenie postępowania egzekucyjnego ze świadczenia emerytalnego może nie doprowadzić do całkowitej realizacji zajęcia to, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, może doprowadzić do częściowego zmniejszenia zaległości względem wierzyciela. Kwestię tę organ odwoławczy oceniał przez pryzmat przesłanki "interesu publicznego", który sprzeciwia się umarzaniu zaległości podatkowych w sytuacji, gdy istnieje majątek, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne zmierzające do egzekwowania zaległych należności, a egzekucja nie naruszy podstawą egzystencji podatnika. W dniu [...] lipca 2016r. S. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej . W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że na koniec roku 2011 udało się jej wypracować i zafakturować kwotę, która praktycznie zabezpieczała zobowiązania wobec Skarbu Państwa, jednak zapłaty należności nie otrzymał od kontrahenta w 2011 r. To było przyczyną braku uregulowania zaległości podatkowych. Skarżący wyjaśnił, że uzyskane środki finansowe w latach 2008-2012 przeznaczył na bieżące przetrwanie okresu wielkiej stagnacji na rynku usług specjalistycznych, jak też utrzymanie w gotowości do pracy pracowników. Obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Podatnik podnosi, że oboje z żoną są starszymi schorowanymi osobami, z orzeczonym znacznym stopieniem niepełnosprawności, od wielu lat przewlekle chorują. Żona jest po operacji onkologicznej piersi i po operacji oka - wszczepienie implantu. Cukrzyca powoduje, że żona traci wzrok, ma problemy z poruszaniem się. Ponadto, choroba uszkadza jej tarczycę i serce, natomiast podatnik w roku 1983 przeszedł zawał, po którym utrwaliło się migotanie przedsionków, a w lipcu 2015r. operację z powodu nowotworu jelita grubego. Po operacji wystąpiły powikłania, co było powodem dalszego leczenia szpitalnego. Zdrowie podatnika i jego żony ulega systematycznemu pogarszaniu. Koszty leczenia, tj. zakupy lekarstw, wizyty lekarskie, okresowa opieka pielęgniarska nad żoną są bardzo kosztowne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613, ze zm.)- dalej: O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, rozłożyć zapłatę podatku na raty, odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53 a, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawę organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Charakter decyzji w przedmiocie ulg podatkowych regulowanych wskazanym wyżej przepisem nie budzi wątpliwości - ani w orzecznictwie ani w doktrynie. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., II FSK 1652/10, LEX nr 1121075), sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych organów podatkowych podlega ograniczonej kontroli sądu administracyjnego, który nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ podatkowy wybór jest trafny. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności decyzji administracyjnej. Uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. sprawia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności decyzji (wyrok WSA w Lublinie z dnia 30 stycznia 2013 r., I SA/Lu 944/12, LEX nr 1298349). Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy zaległość podatkowa, odsetki za zwłokę winny zostać umorzone. Takie rozstrzygniecie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Natomiast zaskarżona decyzja "uznaniowa" podlega w pełnym zakresie badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a więc do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy oraz czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustalonych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę przesłankę ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego oraz pozostałe zasady postępowania podatkowego zawarte w O.p . Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2004, str. 282). Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. Ważny interes podatnika jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją wnioskującego. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać wyłącznie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Ważny interes podatnika, jak wskazuje się w orzecznictwie, ocenia się, mając na uwadze kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji; ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przy badaniu wskazanych przesłanek trzeba brać również pod uwagę, że umorzenie zaległości jest w istocie całkowitą rezygnacją z podatku, najdalej idącą ulgą w spłacie zaległości podatkowych. Należy zatem mieć na uwadze, że umorzenie zaległości podatkowej jest odstępstwem od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania. Bez wątpienia zasadą jest, aby należne podatki były płacone przez podatników, ponieważ wówczas jest realizowana zasada powszechności i równości opodatkowania, dlatego też organy podatkowe muszą wyważyć interes publiczny i interes podatnika, aby nie doszło do pochopnego umarzania podatków, co godziłoby we wskazane wyżej zasady. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, winna być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 191, art. 187 § 1 i art. 122 O.p. Po uwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego i po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych organ ocenia, czy zachodzą przesłanki wskazane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. W kontekście poczynionych wyżej uwag Sąd stwierdza, że organy podatkowe wywiązały się z obowiązku wynikającego z art. 122, 187 i 191 O.p. poprzez ustalenie sytuacji materialnej, zdrowotnej i rodzinnej podatnika i ocenę tych ustaleń w kontekście przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień, które mogłyby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ na podstawie materiału dowodowego dokonał w pierwszej kolejności oceny, czy zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika. Analizując stan zdrowia podatnika oraz jego żony uznał, że sytuacja zdrowotna podatnika i jego żony jest trudna, zatem można uznać, że przesłanka ważnego interesu podatnika zachodzi. Sąd podziela stanowisko organów, że nawet poważna choroba podatnika i jego żony, kwalifikująca do uznania, że zachodzi ważny interes podatnika, nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania ulgi w postaci umorzenia podatku. Konieczne było przeanalizowanie sytuacji materialnej strony, aby rozważyć, czy zachodzi również interes publiczny. Biorąc pod uwagę obecną sytuację finansową podatnika, prawidłowo organ ocenił brak przesłanki interesu publicznego, wskazując, że istnieje możliwość zaspokojenia należności choćby w części, ponieważ egzekucja jest skuteczna, a spłata zadłużenia podatkowego nie spowoduje, że podatnik i jego rodzina pozostanie bez środków do życia, ponieważ dochód podatnika i jego żony po potrąceniu należności w związku z postępowaniem komorniczym wynosi [...] zł. Organ przeanalizował dochody podatnika w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe i wykazał, że dochody z prowadzonej działalności gospodarczej były wysokie, a mimo tego podatnik nie regulował należności podatkowych. Wbrew twierdzeniu podatnika, organ wykazał, że zaniechanie płacenia podatków nie było spowodowane wyłącznie nieotrzymaniem zapłaty za wykonaną usługę w grudniu 2011 r. w wysokości [...] zł, ponieważ zaległości podatkowe, o które umorzenie wnioskuje podatnik, obejmują również lata wcześniejsze, tj. 2008 , 2010 i 2011r. W ocenie Sądu organ prawidłowo zinterpretował przesłanki z art. 67a § 1 O.p. i wyciągnął prawidłowe wnioski, mające oparcie w materiale dowodowym, który obrazuje sytuację materialną, zdrowotną, rodzinną i okoliczności powstania zaległości podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, że w niniejszej sprawie słuszna konstatacja o niewystępowaniu przesłanki interesu publicznego uzasadniała podjęcie decyzji stosownej treści w ramach swobody uznania administracyjnego. Organy rozpoznające wniosek w ramach uznania administracyjnego nie naruszyły zasad, które winny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji uznaniowych, takich jak: zasada sprawiedliwości, celowości, równości obywateli wobec prawa. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło