I SA/Po 1285/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku DK o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2005r. postanawia: oddalić wniosek /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca D K złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że zobowiązanie w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych będących współwłaścicielami. Skoro odpowiedzialność współwłaścicieli jest solidarna to organ ma obowiązek - jeśli nie wydał jednej decyzji na nazwiska wszystkich współwłaścicieli - zaznaczyć przy nazwisku adresata decyzji, że odpowiada on ze wszystkimi innymi współwłaścicielami. Skarżąca podała, że ma ograniczone prawa, gdyż nie może dysponować udziałem w nieruchomości jak właściciel, gdyż nie ma prawa do sprzedaży swojego udziału lub wynajmu do czasu zakończenia się postępowania przed Sądem Rejonowym o podział majątku wspólnego i dział spadku. Wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci, córka jest studentką, syn uczniem szkoły podstawowej. Skarżąca otrzymuje na dzieci alimenty w wysokości [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Spłaca kredyt konsolidacyjny w A zaciągnięty na łączną kwotę [...]. Skarżąca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że nie ma lokat, posiada jedynie rachunek oszczędnościowo - rozliczeniowy, na którym figuruje saldo ujemne (debetowe) na kwotę [...]. Koszty miesięcznego utrzymania skarżącej i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą od [...] do [...], przy czym [...] najem, czynsz, woda, [...] energia elektryczna, [...] kablówka, [...] bilety MPK, [...] telefon stacjonarny + Internet, [...] telefon komórkowy, [...] rata kredytu zaciągniętego w [...] na okres [...] lat, raty równe, kredyt został przeznaczony na spłatę uprzednio zaciągniętych kredytów na cele konsumpcyjne i leczenie syna, [...] opłata za czesne, od [...] do [...] na wyżywienie, zakup środków czystości i ubrań. Skarżąca podała, że często korzysta z karty kredytowej. Wnioskodawczyni i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych, skarżąca nie posiada dodatkowych źródeł dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Córka jest studentką [...] roku B, zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna absolwentka szkoły średniej, od dnia [...] podjęła staż z urzędu zatrudnienia, za co będzie otrzymywać wynagrodzenie miesięczne w wysokości do [...] do dnia [...]. Skarżąca otrzymuje alimenty w wysokości po [...] na każde dziecko. Mieszkanie należy do zasobów lokalowych Miasta, skarżąca wynajmuje to mieszkanie, powierzchnia użytkowa wynosi [...] m2. Do pisma załączyła kserokopię zawiadomienia naliczonych opłatach od [...] z nową stawką czynszu, kserokopię faktury za energię elektryczną, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, dowód wpłaty raty kredytu, kserokopie zeznań podatkowych za [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona, jak już wyżej wskazano, wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi w kwocie [...] w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca osiąga bowiem stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] brutto, otrzymuje na dzieci alimenty w wysokości [...], córka skarżącej od [...] podjęła staż i z tego tytułu będzie otrzymywać około [...]. Ponadto z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. O [...] i L [...] w P /karta nr [...] akt administracyjnych/. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy wzięto również pod uwagę fakt, że skarżąca spłaca ratę kredytu konsolidacyjnego w wysokości [...] zaciągniętego na spłatę innych kredytów pobranych w celach konsumpcyjnych i na leczenie syna. Jednakże kredyt ten został zaciągnięty na spłacenie zobowiązań skarżącej, a zatem trudno jest z tego tytułu zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i przerzucić obowiązek finansowania prowadzonego w jej indywidualnej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego na ogół obywateli. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek