I SA/Po 129/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zadłużenia z tytułu nieuregulowanych składek na ubezpieczenie społeczne postanawia: ustanowić dla zwolnionego z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. /-/V.Mielcarek Skarżący MS złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Z uwagi na wiek nie otrzymuje ofert zatrudnienia. Wcześniej wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą, którą zawiesił, a następnie w dniu [...] wyrejestrował. Po jej zakończeniu pozostały liczne zadłużenia i zobowiązania wymagające spłaty. Z tego powodu prowadzone są wobec skarżącego postępowania egzekucyjne. Wnioskodawca nie posiada majątku, utrzymuje się ze skromnych dochodów pochodzących ze zbierania surowców wtórnych, które nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny. Żona skarżącego nie pracuje, otrzymywała zasiłek chorobowy. Skarżący na utrzymaniu ma dwóch synów, którzy się uczą. Na naukę synów, koszty wyżywienia, kupno odzieży i środków czystości składa się cała rodzina. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, które jest zadłużone. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona i synowie skarżącego nie posiadają odrębnego majątku. Dodał, że prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne, które jest bezskuteczne, gdyż nie posiada majątku . Wskazał, że zalega z opłatami związanymi z eksploatacją mieszkania. W przypadku choroby nie stać go na wykupienie lekarstw. Oświadczył, że z tytułu zbierania surowców wtórnych uzyskuje dochód w wysokości [...], zaś żona z tytułu zasiłku chorobowego [...]. Synowie nie posiadają stałego źródła dochodu. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy MS pismem z dnia [...] oświadczył, że zarówno on jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych. Oprócz skarżącego, który zbiera surowce wtórne i makulaturę, osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dochodów. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Żona wnioskodawcy otrzymywała zasiłek chorobowy [...]. Po chorobie nie wróciła do pracy, nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna i nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Żona kilka razy w roku otrzymuje umowę zlecenia na inwentaryzację w byłym zakładzie pracy. Skarżący od [...] podjął pracę w niepełnym wymiarze za wynagrodzeniem w wysokości [...]. Skarżący podał, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym: [...]. Podał, że małżonka otrzymuje od rodziny w zależności od potrzeb [...] miesięcznie. Oświadczył, że zaciągnął kredyt bankowy na rozwój działalności gospodarczej, obecnie z uwagi na brak środków pieniężnych rat kredytu nie spłaca. Do pisma załączył kserokopie zeznań podatkowych za [...] złożonych przez skarżącego, jego żonę i starszego syna, wyciąg z rachunku bankowego, kserokopię wyroku z dnia [...] o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej, zawiadomienie ze Spółdzielni Mieszkaniowej o zmianie opłat, kserokopię faktury za energię elektryczną. Wniosek skarżącego o udzielenie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W rozpatrywanej sprawie skarżący w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego. Na uwagę wnioskodawcy zasługuje fakt, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit.e cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zatem z mocy ustawy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie adwokata, gdyż ustanowienie radcy prawnego i adwokata są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tych okolicznościach na podstawie art. 239 pkt 1 lit .e, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek