I SA/Po 1291/08

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-03-04

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, ma prawo do ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Skarżąca, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, ma prawo do ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, a zwolnienie z kosztów sądowych w określonych kategoriach spraw nie wyklucza przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca L N złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na brak dochodów, schorzenie, bezrobocie i korzystanie z pomocy opieki społecznej. Wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, uznając jej prawo do pomocy prawnej w tym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L N o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy postanawia: ustanowić dla zwolnionej z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/V.Mielcarek Skarżąca L N złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni wskazała, że ma [...], jest schorowana, bezrobotna, nie przysługuje jej prawo do zasiłku, nie posiada środków trwałych, kont bankowych, kosztowności ani innych drogocennych przedmiotów. Skarżącej nie wystarcza pieniędzy na kupno leków. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] matką. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Matka skarżącej również nie posiada majątku. Wnioskodawczyni nie ma żadnych dochodów, natomiast jej matka z tytułu emerytury otrzymuje [...] brutto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy LN pismem z dnia [...] oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z matką. Mąż nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż mieszka w G i tam prowadzi samodzielnie gospodarstwo. Również córka skarżącej nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, gdyż prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. W latach [...] wnioskodawczyni nie uzyskała żadnego dochodu i wobec tego nie rozliczała się z Urzędem Skarbowym, natomiast matka otrzymywała tylko emeryturę w wysokości [...]. Skarżąca i matka nie posiadają żadnych kont bankowych. Matka wnioskodawczyni nie posiada samochodu osobowego, skarżąca nie ma prawa jazdy. Mąż skarżącej posiada natomiast samochód osobowy marki B, rok produkcji [...], wartość rynkowa około [...]. Wnioskodawczyni i jej matka nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty miesięcznego utrzymania wnioskodawczyni i jej mamy wynoszą około [...], przy czym czynsz [...], energia elektryczna [...], woda [...], leki [...], gaz [...], środki czystości [...], ogrzewanie zimą [...], wyżywienie [...]. Matka skarżącej otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto i wobec tego różnicę pomiędzy wydatkami a dochodami pokrywa małżonek wnioskodawczyni. Do pisma załączyła kserokopie odcinków emerytury, faktur za energię elektryczną, wodę, faktur dokumentujących zakup lekarstw dla skarżącej i dla jej matki, zaświadczenia z Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, z którego wynika, że skarżąca i jej matka korzystają doraźnie z pomocy opieki społecznej od [...] oraz decyzji przyznaniu dla matki skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu leków, pieluchomajtek i żywności dietetycznej w wysokości [...]. Wniosek skarżącej o udzielenie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata zasługuje na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Zapewnia ona osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (por. art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)). W rozpatrywanej sprawie skarżąca w oświadczeniu zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w piśmie uzupełniającym wniosek wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego. Na uwagę wnioskodawczyni zasługuje fakt, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit.e cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zatem z mocy ustawy strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W tych okolicznościach na podstawie art. 239 pkt 1 lit .e, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło