I SA/Po 1293/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JM o zwolnienie od kosztów sądowych ustanowienie i o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić wniosek /-/V. Mielcarek Wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Wobec tego skarżąca JM złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada wiedzy prawniczej, a uzyskiwane przychody przeznaczone zostają w głównej mierze na leczenie i utrzymanie. Skarżąca nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym, jest wdową. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...], wybudowany w [...]., obciążony kredytem hipotecznym. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżąca otrzymuje rentę po mężu w wysokości [...], dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...], dodatek kombatancki w wysokości [...], ryczałt energetyczny w wysokości [...] i dodatek kompensacyjny w wysokości [...]. Zatem łączny dochód skarżącej wynosi [...]. Na wezwanie z dnia [...]. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JM w odpowiedzi z dnia [...] podała, że wnosi o ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazała, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym podatek od nieruchomości [...] ([...] za [...]), [...] (woda i kanalizacja – średnia wyliczona z faktur za miesiące od [...]), energia elektryczna [...] (średnia wyliczona z faktur za okres od [...]), gaz [...] (średnia wyliczona wg faktur za miesiące od [...], przy czym w okresie grzewczym przewidywana przez skarżącą opłata za miesiąc [...]. wyniesie około [...]), rata kredytu – kredyt zaciągnięty na zakup materaca leczniczego [...]ł, składka na PZU [...], sprzątanie chodnika i środki czystości [...], naprawy awaryjne i zabezpieczające [...], wywóz śmieci [...], telefon stacjonarny (średni koszt za [...]) [...], prasa G, gazeta do domu [...], wyżywienie [...], koszty leczenia i zakupu lekarstw [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada samochodu osobowego. Uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu wynajmu pokoju, dochód roczny z tego tytułu nie przekroczy [...]. W [...] z tego tytułu dochód skarżącej wyniósł [...], zaś w [...][...]. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] dochód skarżącej wyniósł [...], zaś w [...][...]. Ponadto z załączonych informacji o odliczeniach od dochodu i od podatku wynika, że skarżąca dokonała na rzecz A darowizny w [...]. w wysokości [...], zaś w [...]. w wysokości [...]. Do pisma załączyła także kserokopie zestawień operacji za okres od [...] oraz za okres od [...], kserokopię wyciągu z rachunku bankowego za okres od [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 ustawy), przy czym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. art. 246 § 1 pkt 1 cyt. ustawy).. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona, jak już wyżej wskazano, wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącej odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie nie jest wiarygodna. Skarżąca osiąga bowiem stały miesięczny dochód z tytułu emerytury, posiada dom oraz na dzień [...] posiadała środki pieniężne na rachunku bankowym w wysokości [...]zł. Zauważyć należy, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym w dniu [...] wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada oszczędności, natomiast z przedłożonej kserokopii odpisu wyciągu z konta bankowego wynika, że saldo początkowe wynosiło [...], natomiast saldo końcowe [...]. Skarżąca powinna była zatem poczynić wpierw oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a dopiero gdyby poczynione oszczędności były niewystarczające na uiszczenie kosztów sądowych, może ubiegać się o taką pomoc. W niniejszej sprawie istotne jest także i to, że skarżąca powinna była się liczyć z kosztami postępowania, gdyż to ona zainicjowała postępowanie - wniosek z dnia [...] o W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1, § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek