I SA/Po 1293/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Gorzan po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej postanawia oddalić wniosek. /-/ G. Gorzan Wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie doradcy podatkowego skarżąca wskazała, iż: - nie posiada wiedzy prawniczej, - uzyskiwane przychody przeznaczone zostają w głównej mierze na leczenie i utrzymanie - jest wdową, sama prowadzi gospodarstwo domowe - posiada dom jednorodzinny o powierzchni 110m2, wybudowany w 1961r., obciążony kredytem hipotecznym - nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów, samochodu - jej dochód wynosi [...], na co składają się: renta po mężu w wysokości [...], dodatek pielęgnacyjny – [...], dodatek kombatancki – [...], ryczałt energetyczny – [...], dodatek kompensacyjny – [...]; - uzyskuje dodatkowe dochody z tytułu wynajmu pokoju, dochód roczny z tego tytułu nie przekroczy [...]. W 2006r. z tego tytułu dochód skarżącej wyniósł [...], zaś w 2007r. [...]. - koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...], przy czym podatek od nieruchomości [...] ([...] za kwartał), [...] (woda i kanalizacja – średnia wyliczona z faktur za miesiące od stycznia do października 2008r.), energia elektryczna [...] (średnia wyliczona z faktur za okres od stycznia do października 2008r.), gaz [....] (średnia wyliczona wg faktur za miesiące od stycznia do października 2008r., przy czym w okresie grzewczym przewidywana przez skarżącą opłata za miesiąc grudzień 2008r. wyniesie około [...]), rata kredytu – kredyt zaciągnięty na zakup materaca leczniczego [...], składka na PZU Życie [...], sprzątanie chodnika i środki czystości [...], naprawy awaryjne i zabezpieczające [...], wywóz śmieci [...], telefon stacjonarny (średni koszt za 10miesięcy) [...], prasa "Głos Wielkopolski", gazeta do domu [...], wyżywienie [...], koszty leczenia i zakupu lekarstw [...]. Do pisma załączyła kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w 2006r. dochód skarżącej wyniósł [...], zaś w 2007r. [...]. Ponadto z załączonych informacji o odliczeniach od dochodu i od podatku wynika, że skarżąca dokonała na rzecz [...] darowizny w 2006r. w wysokości [...], zaś w 2007r. w wysokości [...]. Z przedłożonych wyciągów z rachunku bankowego wynika, iż saldo na rachunku bankowym wahało się w okresie od 1 października 2008 do 19 listopada 2008 r. pomiędzy [...], a [...], a w okresie od 1 do 30 czerwca 2008 r. pomiędzy [...], a [...]. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej podkreślając, iż osiąga ona stałe źródła dochodów, a w swoich twierdzeniach – niezgodnie z prawdą oświadczyła, iż nie posiada oszczędności, gdy tymczasem z przedłożonej kserokopii wyciągu z rachunku bankowego, którego saldo jest dodatnie, wynika, że na rachunek ten w dniu 7 października 2008 r. wpłynęły odsetki w wysokości [...] od lokaty terminowej W sprzeciwie skarżąca podkreśliła, iż jej "stan majątkowy jak i zdrowotny w porównaniu do 2007 r. stale pogarsza się". Powołała się na orzeczenia Sądu w Poznaniu, w których przyznano jej prawo pomocy w postaci zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Podkreśliła, że to nie ona jest inicjatorką "przedłużania załatwienia sporu", dlatego nie powinna ponosić kosztów jego prowadzenia. Skarżąca wskazała nadto, iż odsetki z lokaty wpłynęły z gromadzonych oszczędności na przeprowadzenie koniecznych remontów domu, wykazanych w 2007 r., a nieprzeprowadzonych do końca 2007 r. i w roku 2008 ze względu na brak dostatecznych środków pieniężnych, pogarszający się stan zdrowia, a także trudności pozyskania fachowców do remontu domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze, iż na skutek wniesienia sprzeciwu orzeczenie referendarza z dnia 29 maja 2008 r. na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) straciło moc zważył, co następuje: Zasadą jest odpłatność wymiaru sprawiedliwości, wyrażająca się między innymi tym, że Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). W związku z tym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w tanie ponieść pełnych kosztów postępowania , bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żadnej ze wskazanych okoliczności skarżąca nie wykazała. Z jednej bowiem strony oświadczenie skarżącej jest niewiarygodne, a z drugiej – z przedłożonych dokumentów jednoznacznie wynika, iż skarżąca dysponuje środkami niezbędnymi do poniesienia kosztów w niniejszej sprawie. Z twierdzeń skarżącej wynika, iż wydatki miesięczne ([...]) przekraczają deklarowane przez nią dochody (przy uwzględnieniu środków otrzymywanych przez skarżącą z tytułu umowy najmu). Twierdzenia skarżącej są zatem w podanym zakresie niewiarygodne. Skarżąca niezgodnie z prawdą wskazała, iż nie posiada żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, gdy tymczasem z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że posiada lokatę terminową. Dopiero w sprzeciwie, po wskazaniu powyższej okoliczności w postanowieniu referendarza, skarżąca przyznała, iż posiada oszczędności (nie wskazując jednak w dalszym ciągu ich wysokości), stwierdzając, iż zgromadzone na lokacie środki, przeznaczone są na "przeprowadzenie koniecznych remontów domu, wykazanych w 2007 r., a nieprzeprowadzonych do końca roku 2007 i w 2008 r., ze względu na brak dostatecznych środków pieniężnych, na pogarszający się stan zdrowia, a także trudności pozyskania fachowców do remontu domu". Niezależnie od powyższych niekonsekwencji w twierdzeniach skarżącej wskazać należy, iż jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego, skarżąca dysponuje (poza wspomnianą lokatą nieokreślonej wysokości) kwotą przekraczającą wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które w chwili obecnej sprowadzają się do wpisu w wysokości [...]. Bez znaczenia dla rozpoznania wniosku jest fakt, iż w marcu i kwietniu 2007 r. skarżącej przyznano prawo pomocy, bowiem zapadłe rozstrzygniecie dotyczyło innej sprawy i innego stanu faktycznego. W tej sytuacji, wobec niewykazania, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a zatem nie wykazała przesłanek nawet częściowego przyznania prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. jej wniosek należało oddalić. Nieuzasadnione w tym stanie rzeczy jest żądanie wnioskodawczyni, aby w ramach prawa pomocy Sąd przyznał jej do prowadzenia sprawy pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego i ze środków Skarbu Państwa pokrył koszty tej pomocy. Skoro dochody skarżącej i oszczędności nie ograniczają jej prawa do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, na co wskazują poczynione powyżej ustalenia, nie zachodzi niebezpieczeństwo pozbawienia tym samym prawa skarżącej ochrony jej interesów w postępowaniu sądowym. /-/ G. Gorzan