I SA/Po 1293/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku JM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. oddalić wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub doradcy podatkowego. /-/V. Mielcarek Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] oddalił skargę JM na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżąca, reprezentowana przez doradcę podatkowego RŁ pismem z dnia [...] wniosła o sporządzenie i przesłanie orzeczenia wraz z jego pisemnym uzasadnieniem. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...] wezwano skarżącą do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania. Skarżąca pismem z dnia [...] wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Na zarządzenie Przewodniczącego z dnia [...] wezwano skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Wobec tego skarżąca JM złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada specjalistycznej wiedzy prawniczej, a uzyskiwane przychody przeznaczone zostają w głównej mierze na leczenie i utrzymanie. Od [...] znajduje się pod stałą opieką lekarską w związku z przeprowadzoną operacją w dniu [...]. Skarżąca jest wdową i nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...], który jest obciążony kredytem hipotecznym. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżąca otrzymuje rentę po mężu w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy JM w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie posiada samochodu osobowego, nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podała, że w dniach od [...] była w szpitalu, na dzień [...] ma wyznaczony termin badania kontrolnego, przy czym leczenie będzie nadal kontynuowane. Do pisma wnioskodawczyni załączyła kserokopie z rachunku bankowego, kserokopie faktur za gaz, kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, kserokopię pisma z dnia [...], w którym oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Należy jednak podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zatem prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł dochodów i bez majątku. Z przedstawionej przez skarżącą sytuacji finansowej i majątkowej wynika, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych i wobec tego zwolniono skarżącą od ich ponoszenia. Jednocześnie zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 11 lutego 2009r., sygn. akt II FZ 41/09 ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego. Krajowa Rada Doradców Podatkowych wyznaczyła dla skarżącej doradcę podatkowego RŁ, któremu JM udzieliła pełnomocnictwa do reprezentowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a następnie do sporządzenia skargi kasacyjnej jak i występowania w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tych okolicznościach wniosek skarżącej o ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego należało oddalić. Skarżąca jest bowiem reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i nie jest konieczne ustanawianie kolejnych pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1, § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji. /-/V. Mielcarek